scyntygrafia opróżniania żołądka
Scyntygrafia opróżniania żołądka to diagnostyczna metoda obrazowa wykorzystywana do oceny motoryki żołądka i tempa jego opróżniania. Badanie polega na podaniu pacjentowi posiłku testowego zawierającego niewielką ilość radioizotopu (najczęściej technet-99m), a następnie monitorowaniu za pomocą gamma kamery szybkości przechodzenia znacznika przez żołądek.
Badanie to jest złotym standardem diagnostycznym w ocenie zaburzeń motoryki żołądka, szczególnie gastroparezy. Podczas procedury rejestruje się obrazy w określonych odstępach czasu (zazwyczaj przez 2-4 godziny po posiłku), co pozwala na ilościową ocenę szybkości opróżniania żołądka oraz wykrycie opóźnionego (gastropareza) lub przyspieszonego opróżniania (zespół dumping).
Wskazaniami do wykonania scyntygrafii opróżniania żołądka są: przewlekłe nudności i wymioty, poposiłkowe uczucie pełności, wczesne nasycenie, ból w nadbrzuszu, refluks żołądkowo-przełykowy nieustępujący po standardowym leczeniu, a także monitorowanie efektów leczenia gastroparezy. Badanie ma szczególne znaczenie u pacjentów z cukrzycą, po zabiegach chirurgicznych w obrębie przewodu pokarmowego oraz z chorobami układowymi mogącymi wpływać na motorykę przewodu pokarmowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Gastropareza – Diagnostyka i diagnoza
Gastropareza to zaburzenie motoryki żołądka charakteryzujące się opóźnionym opróżnianiem żołądka bez obecności mechanicznej przeszkody. Diagnostyka opiera się na trzech głównych kryteriach: obecności charakterystycznych objawów (nudności, wymioty, wczesna sytość, wzdęcia, ból w nadbrzuszu), wykluczeniu przeszkody mechanicznej za pomocą gastroskopii lub badań obrazowych oraz obiektywnym potwierdzeniu opóźnionego opróżniania żołądka. Złotym standardem diagnostycznym jest scyntygrafia opróżniania żołądka (GES), gdzie po 4 godzinach >10% pozostającego pokarmu w żołądku potwierdza gastroparezę, z podziałem na stopnie nasilenia: łagodna (11-20%), umiarkowana (21-35%), ciężka (36-50%) i bardzo ciężka (>50%). Alternatywnie stosuje się test oddechowy z izotopem 13C (GEBT) oraz bezprzewodową kapsułkę motoryki przewodu pokarmowego (WMC). Przed badaniami należy odstawiać leki wpływające na motorykę oraz kontrolować glikemię u pacjentów z cukrzycą (glikemia <275 mg/dl).
badania biochemiczne, badania funkcji tarczycy, badania laboratoryjne, badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, błona śluzowa, choroba wrzodowa, choroby współistniejące, cukrzyca, dyspepsja czynnościowa, ezofagogastroduodenoskopia, gastropareza, gastroskopia, manometria antroduodenalna, mechaniczna niedrożność, mechaniczna przeszkoda, morfologia krwi, motoryka żołądka, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedożywienie, nudności i wymioty, odwodnienie, opioidy, opóźnione opróżnianie żołądka, poziom glukozy we krwi, przewód pokarmowy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia opróżniania żołądka, test oddechowy, tomografia komputerowa, wczesna sytość, zwężenie odźwiernika - Leksykon chorób i schorzeń
Gastropareza – Epidemiologia
Gastropareza definiowana jest jako opóźnione opróżnianie żołądka trwające co najmniej 3 miesiące, bez mechanicznej niedrożności, manifestujące się nudnościami, wymiotami, uczuciem pełności poposiłkowej, odbijaniem, wzdęciami i bólem w nadbrzuszu. Epidemiologia gastroparezy jest trudna do precyzyjnego określenia z powodu słabej korelacji objawów z opóźnionym opróżnianiem żołądka oraz niedostatecznego stosowania obiektywnych metod diagnostycznych, takich jak scyntygrafia opróżniania żołądka i endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego. Współczynniki zachorowalności na pewną gastroparezę (objawy plus potwierdzenie scyntygraficzne) wahają się od 1,9 do 9,8 na 100 000 osobolat, z wyraźną przewagą kobiet (4-krotnie wyższa zachorowalność niż u mężczyzn) oraz wzrostem częstości z wiekiem, szczególnie powyżej 60 roku życia. Cukrzyca, zwłaszcza typu 1, jest najczęstszą przyczyną gastroparezy, z częstością występowania opóźnionego opróżniania żołądka u chorych na cukrzycę typu 1 sięgającą 27-58%, a u typu 2 około 30%. Idiopatyczna gastropareza, często po zakażeniach wirusowych, stanowi znaczącą część przypadków, szczególnie u kobiet młodych i w średnim wieku.
ból nadbrzusza, choroba wrzodowa, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, endoskopia górnego odcinka, gastropareza, gastropareza cukrzycowa, gastropareza idiopatyczna, gastropareza polekowa, gastropareza pooperacyjna, mechaniczna niedrożność, niedożywienie, niedrożność jelita cienkiego, niedrożność odźwiernika, nudności i wymioty, objawy gastroparezy, opóźnione opróżnianie żołądka, pełność poposiłkowa, scyntygrafia opróżniania żołądka, scyntygrafia żołądka, test opróżniania żołądka, wagotomia, wczesne uczucie sytości, zaburzenia elektrolitowe, zakażenie enterowirusowe, zaostrzenie objawów - Leksykon substancji czynnych
Cyzapryd – Wskazania do stosowania
Cyzapryd (Gasprid) jest prokinetykiem dostępnym w dawkach 5 mg i 10 mg, stosowanym wyłącznie u dorosłych pacjentów z ostrym i ciężkim zaostrzeniem przewlekłej gastroparezy idiopatycznej lub cukrzycowej, po nieskuteczności innych metod terapeutycznych. Wskazania do stosowania zostały znacznie zawężone ze względu na profil bezpieczeństwa leku, w szczególności ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca. Diagnostyka powinna obejmować potwierdzenie gastroparezy za pomocą scyntygrafii opróżniania żołądka lub testu oddechowego oraz wykluczenie przeciwwskazań, takich jak zaburzenia elektrolitowe i choroby serca. Leczenie wymaga monitorowania EKG, szczególnie na początku terapii, oraz unikania jednoczesnego stosowania leków wpływających na metabolizm cyzaprydu lub wydłużających odstęp QT.
cyzapryd, działanie prokinetyczne, gastropareza, gastropareza cukrzycowa, gastropareza idiopatyczna, lek drugiego rzutu, monitorowanie EKG, motoryka żołądka, opóźnione opróżnianie żołądka, pasaż treści pokarmowej, profil bezpieczeństwa, scyntygrafia opróżniania żołądka, terapia ratunkowa, test oddechowy, uczucie sytości, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca - Leksykon chorób i schorzeń
Refluks u niemowląt – Diagnostyka i diagnoza
Refluks żołądkowo-przełykowy (GER) u niemowląt jest powszechnym zjawiskiem fizjologicznym, występującym u około 40% zdrowych niemowląt, z objawami pojawiającymi się zwykle przed 8. tygodniem życia i ustępującymi do końca pierwszego roku. Diagnostyka opiera się głównie na szczegółowym wywiadzie i badaniu fizykalnym, z oceną przyrostu masy ciała oraz obecności objawów alarmowych, takich jak wymioty z krwią lub żółcią, trudności oddechowe, czy słaby przyrost masy ciała. Wskazaniem do dalszych badań diagnostycznych, takich jak badanie kontrastowe, ultrasonografia, endoskopia, 24-godzinny monitoring pH przełyku, wielokanałowa impedancja śródprzełykowa (MII-pH) czy scyntygrafia opróżniania żołądka, są objawy alarmowe, brak poprawy po leczeniu lub podejrzenie powikłań. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. alergię pokarmową, zwężenie odźwiernika, zapalenie przełyku eozynofilowe oraz infekcyjne, a także zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego i wrodzone wady anatomiczne.
alergia na białka mleka krowiego, alergia pokarmowa, badanie fizykalne, badanie kontrastowe przewodu pokarmowego, badanie ultrasonograficzne, choroba refluksowa przełyku, diagnostyka różnicowa, endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, impedancja śródprzełykowa, inhibitory pompy protonowej, kolka niemowlęca, kwestionariusz diagnostyczny, malrotacja żołądka, nawracające zapalenie płuc, pepsyna, przepuklina rozworu przełykowego, refluks żołądkowo-przełykowy, scyntygrafia opróżniania żołądka, wymioty krwawe, wymioty żółciowe, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zapalenie przełyku, zapalenie żołądka i jelit, zwężenie odźwiernika, zwężenie przełyku - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół porezekcyjny – Patofizjologia i mechanizm
Zespół porezekcyjny (dumping syndrome) jest powikłaniem pooperacyjnym, występującym u około 10% pacjentów po operacjach żołądka oraz u około 50% po laparoskopowym gastric bypass typu Roux-en-Y. Patofizjologia opiera się na szybkim przejściu hiperosmolarnej treści pokarmowej do jelita cienkiego, co prowadzi do przesunięcia płynów z przestrzeni śródnaczyniowej do światła jelita, zmniejszenia objętości krążącej krwi oraz rozszerzenia jelita cienkiego. Wczesny zespół porezekcyjny pojawia się 10-30 minut po posiłku i charakteryzuje się objawami żołądkowo-jelitowymi i sercowo-naczyniowymi, wynikającymi z uwalniania hormonów takich jak enteroglukagon, polipeptyd trzustkowy, peptyd YY, VIP, GLP-1 i neurotensyna oraz aktywacji układu współczulnego. Późny zespół porezekcyjny, manifestujący się 1-3 godziny po posiłku, jest związany z hiperinsulinemią reaktywną i hipoglikemią, gdzie kluczową rolę odgrywa zwiększona odpowiedź GLP-1, prowadząca do nadmiernego wydzielania insuliny i gwałtownego spadku glikemii.
enteroglukagon, gastric bypass, gastropareza, GLP-1, hipoglikemia hiperinsulinemiczna, hipoglikemia poposiłkowa, hipoglikemia reaktywna, neurotensyna, operacja żołądka, peptyd wazoaktywny jelitowy, peptyd YY, polipeptyd trzustkowy, późny zespół porezekcyjny, scyntygrafia opróżniania żołądka, układ nerwowy jelitowy, wczesny zespół porezekcyjny, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół porezekcyjny, zespół Zollingera-Ellisona, zwyrodnienie wallerowskie