mechaniczna niedrożność
Mechaniczna niedrożność jelita to stan kliniczny, w którym dochodzi do zablokowania przepływu treści pokarmowej przez przewód pokarmowy wskutek przeszkody mechanicznej. Najczęstsze przyczyny to zrosty pooperacyjne, przepukliny uwięźnięte, nowotwory, wgłobienie jelita oraz skręt jelit. Objawy obejmują ból brzucha o charakterze kolkowym, wymioty, wzdęcia oraz zatrzymanie gazów i stolca.
Diagnostyka mechanicznej niedrożności opiera się na badaniu fizykalnym, badaniach laboratoryjnych oraz obrazowych, wśród których kluczową rolę odgrywają zdjęcia przeglądowe jamy brzusznej i tomografia komputerowa. W badaniu przedmiotowym stwierdza się wzdęcie brzucha, bolesność, a podczas osłuchiwania charakterystyczną metaliczną perystaltykę. W badaniach laboratoryjnych może występować leukocytoza oraz zaburzenia elektrolitowe.
Leczenie mechanicznej niedrożności jelita zależy od jej przyczyny, stopnia zaawansowania oraz stanu ogólnego pacjenta. Początkowo stosuje się postępowanie zachowawcze: założenie sondy nosowo-żołądkowej, nawodnienie, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz antybiotykoterapię. W przypadkach niedrożności całkowitej lub nieustępującej po leczeniu zachowawczym konieczna jest interwencja chirurgiczna, której celem jest usunięcie przyczyny niedrożności.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Gastropareza – Diagnostyka i diagnoza
Gastropareza to zaburzenie motoryki żołądka charakteryzujące się opóźnionym opróżnianiem żołądka bez obecności mechanicznej przeszkody. Diagnostyka opiera się na trzech głównych kryteriach: obecności charakterystycznych objawów (nudności, wymioty, wczesna sytość, wzdęcia, ból w nadbrzuszu), wykluczeniu przeszkody mechanicznej za pomocą gastroskopii lub badań obrazowych oraz obiektywnym potwierdzeniu opóźnionego opróżniania żołądka. Złotym standardem diagnostycznym jest scyntygrafia opróżniania żołądka (GES), gdzie po 4 godzinach >10% pozostającego pokarmu w żołądku potwierdza gastroparezę, z podziałem na stopnie nasilenia: łagodna (11-20%), umiarkowana (21-35%), ciężka (36-50%) i bardzo ciężka (>50%). Alternatywnie stosuje się test oddechowy z izotopem 13C (GEBT) oraz bezprzewodową kapsułkę motoryki przewodu pokarmowego (WMC). Przed badaniami należy odstawiać leki wpływające na motorykę oraz kontrolować glikemię u pacjentów z cukrzycą (glikemia <275 mg/dl).
badania biochemiczne, badania funkcji tarczycy, badania laboratoryjne, badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, błona śluzowa, choroba wrzodowa, choroby współistniejące, cukrzyca, dyspepsja czynnościowa, ezofagogastroduodenoskopia, gastropareza, gastroskopia, manometria antroduodenalna, mechaniczna niedrożność, mechaniczna przeszkoda, morfologia krwi, motoryka żołądka, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedożywienie, nudności i wymioty, odwodnienie, opioidy, opóźnione opróżnianie żołądka, poziom glukozy we krwi, przewód pokarmowy, rezonans magnetyczny, scyntygrafia opróżniania żołądka, test oddechowy, tomografia komputerowa, wczesna sytość, zwężenie odźwiernika - Leksykon chorób i schorzeń
Gastropareza – Epidemiologia
Gastropareza definiowana jest jako opóźnione opróżnianie żołądka trwające co najmniej 3 miesiące, bez mechanicznej niedrożności, manifestujące się nudnościami, wymiotami, uczuciem pełności poposiłkowej, odbijaniem, wzdęciami i bólem w nadbrzuszu. Epidemiologia gastroparezy jest trudna do precyzyjnego określenia z powodu słabej korelacji objawów z opóźnionym opróżnianiem żołądka oraz niedostatecznego stosowania obiektywnych metod diagnostycznych, takich jak scyntygrafia opróżniania żołądka i endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego. Współczynniki zachorowalności na pewną gastroparezę (objawy plus potwierdzenie scyntygraficzne) wahają się od 1,9 do 9,8 na 100 000 osobolat, z wyraźną przewagą kobiet (4-krotnie wyższa zachorowalność niż u mężczyzn) oraz wzrostem częstości z wiekiem, szczególnie powyżej 60 roku życia. Cukrzyca, zwłaszcza typu 1, jest najczęstszą przyczyną gastroparezy, z częstością występowania opóźnionego opróżniania żołądka u chorych na cukrzycę typu 1 sięgającą 27-58%, a u typu 2 około 30%. Idiopatyczna gastropareza, często po zakażeniach wirusowych, stanowi znaczącą część przypadków, szczególnie u kobiet młodych i w średnim wieku.
ból nadbrzusza, choroba wrzodowa, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, endoskopia górnego odcinka, gastropareza, gastropareza cukrzycowa, gastropareza idiopatyczna, gastropareza polekowa, gastropareza pooperacyjna, mechaniczna niedrożność, niedożywienie, niedrożność jelita cienkiego, niedrożność odźwiernika, nudności i wymioty, objawy gastroparezy, opóźnione opróżnianie żołądka, pełność poposiłkowa, scyntygrafia opróżniania żołądka, scyntygrafia żołądka, test opróżniania żołądka, wagotomia, wczesne uczucie sytości, zaburzenia elektrolitowe, zakażenie enterowirusowe, zaostrzenie objawów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dobutamine TZF
Dobutamina, będąca agonistą receptorów β1, wymaga ścisłego monitorowania parametrów hemodynamicznych, takich jak częstość rytmu serca, ciśnienie tętnicze oraz zapis EKG, ze względu na ryzyko działań niepożądanych kardiologicznych, w tym tachykardii, nasilenia arytmii, a także potencjalnego przyspieszenia odpowiedzi komorowej u pacjentów z migotaniem przedsionków. Szczególną ostrożność należy zachować u chorych po zawale mięśnia sercowego, zwłaszcza w okresie 4-12 dni po incydencie, ze względu na ryzyko pęknięcia serca, które może być poprzedzone dyskinezą i ścieńczeniem ściany serca widocznymi w echokardiografii. Dobutaminę należy stosować ostrożnie u pacjentów z mechaniczną niedrożnością odpływu (np. tamponada, zwężenie zastawki aortalnej, przerostowe podzastawkowe zwężenie aorty), gdyż inotropowe działanie leku może nie przynieść poprawy hemodynamicznej. W przypadku stosowania β-adrenolityków możliwe jest osłabienie efektu inotropowego dobutaminy oraz wystąpienie skurczu naczyń obwodowych.
arytmia, beta-adrenolityk, beta-bloker, blok odnogi pęczka przedsionkowo-komorowego, ból dławicowy, choroba układu krążenia, ciśnienie skurczowe, ciśnienie tętnicze, częstość akcji serca, częstoskurcz komorowy, dobutamina, dobutaminowy test wysiłkowy, działanie kardiodepresyjne, echokardiografia obciążeniowa, echokardiografia wysiłkowa, elektrokardiogram, hipowolemia, kardiomiopatia stresowa, katecholamina, mechaniczna niedrożność, migotanie komór, migotanie przedsionków, niedokrwienie mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, pęknięcie serca, przerostowe podzastawkowe zwężenie aorty, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, skurcz komorowy, skurcz naczyń obwodowych, tamponada serca, układ sercowo-naczyniowy, uniesienie odcinka ST, wada zastawkowa serca, wstrząs kardiogenny, zapis EKG, zawał mięśnia sercowego, zespół takotsubo, zwężenie zastawki aorty