mutacja wysokiego ryzyka
Mutacja wysokiego ryzyka to zmiana genetyczna, która znacząco zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju określonej choroby, najczęściej nowotworowej. W onkologii mutacje te są kluczowym czynnikiem predykcyjnym, wskazującym na zwiększone ryzyko zachorowania oraz potencjalnie agresywniejszy przebieg schorzenia.
Przykładami powszechnie znanych mutacji wysokiego ryzyka są mutacje genów BRCA1 i BRCA2, które zwiększają ryzyko raka piersi i jajnika, czy mutacje w genach MLH1, MSH2, MSH6 związane z zespołem Lyncha i podwyższonym ryzykiem raka jelita grubego. W hematologii mutacje TP53, ASXL1 czy RUNX1 klasyfikowane są jako zmiany wysokiego ryzyka w zespołach mielodysplastycznych i ostrej białaczce szpikowej.
Identyfikacja mutacji wysokiego ryzyka ma kluczowe znaczenie dla strategii profilaktycznych, w tym: wczesnej diagnostyki, intensywnego nadzoru klinicznego, a nawet chirurgii profilaktycznej. W medycynie spersonalizowanej umożliwia również dobór optymalnej terapii celowanej, dostosowanej do profilu genetycznego pacjenta, co może poprawić rokowanie mimo obecności niekorzystnych czynników genetycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wielogruczolakowatość endokrynna typu 2 (men 2) – Patofizjologia i mechanizm
Wielogruczolakowatość endokrynna typu 2 (MEN 2) to dziedziczny zespół nowotworowy o podłożu genetycznym, związany z mutacjami genu RET kodującego receptorową kinazę tyrozynową. Mutacje te prowadzą do konstytutywnej aktywacji kinazy RET, co skutkuje niekontrolowaną proliferacją komórek i rozwojem nowotworów, głównie raka rdzeniastego tarczycy (MTC), guzów chromochłonnych nadnerczy oraz pierwotnej nadczynności przytarczyc (w MEN2A). Mutacje w zewnątrzkomórkowej domenie bogatej w cysteinę (eksony 10 i 11) są charakterystyczne dla MEN2A, natomiast mutacja M918T w eksonie 16 (wewnątrzkomórkowa domena kinazy tyrozynowej) odpowiada za ponad 95% przypadków MEN2B, cechujących się agresywnym przebiegiem choroby. Ryzyko rozwoju MTC do 50. roku życia waha się od 18% do 95%, z najwyższą penetracją mutacji w kodonie 620, a mutacja M918T wiąże się z niemal 100% penetracją i wczesnym wystąpieniem choroby.
choroba Hirschsprunga, czynnik ryzyka, dziedziczenie autosomalne dominujące, GDNF, guz chromochłonny, historia rodzinna, kinaza tyrozynowa, konstytutywna aktywacja, mutacja genu RET, mutacja germline, mutacja wysokiego ryzyka, nowotwór, penetracja genu, pierwotna nadczynność przytarczyc, rak rdzeniasty tarczycy, rdzeń nadnerczy, receptorowa kinaza tyrozynowa, stratyfikacja ryzyka, tyroidektomia profilaktyczna, utrata heterozygotyczności, wielogruczolakowatość endokrynna typu 2