poziom methemoglobiny

Methemoglobina (MetHb) to forma hemoglobiny, w której żelazo w hemie zostało utlenione z postaci Fe2+ (żelazo dwuwartościowe) do postaci Fe3+ (żelazo trójwartościowe). W przeciwieństwie do normalnej hemoglobiny, methemoglobina nie ma zdolności wiązania i transportu tlenu, co prowadzi do zmniejszenia zdolności krwi do dostarczania tlenu do tkanek.

Prawidłowy poziom methemoglobiny we krwi wynosi poniżej 1% całkowitej hemoglobiny. Stężenie powyżej tej wartości określa się jako methemoglobinemię. Objawy kliniczne zwykle pojawiają się przy poziomach przekraczających 10-15% i obejmują sinicę, zmęczenie, zawroty głowy i bóle głowy. Przy poziomach powyżej 30% mogą wystąpić duszność, zaburzenia świadomości, tachykardia i kwasica metaboliczna, a stężenia przekraczające 70% są potencjalnie śmiertelne.

Methemoglobinemia może mieć charakter wrodzony (związany z defektem enzymatycznym) lub nabyty, najczęściej wskutek ekspozycji na środki utleniające, takie jak niektóre leki (np. dapson, lidokaina, metoklopramid), środki chemiczne (np. anilinowe barwniki, nitrobenzeny) czy azotany/azotyny obecne w wodzie lub żywności. Diagnostyka opiera się na pomiarze poziomu methemoglobiny za pomocą co-oksymetrii, a leczenie w przypadkach nabytych obejmuje najczęściej podanie błękitu metylenowego jako donora elektronów.