wskaźnik ELTS
Wskaźnik ELTS (EUTOS Long Term Survival Score) to wyspecjalizowany system prognostyczny stosowany w przewlekłej białaczce szpikowej (CML). Został opracowany przez European LeukemiaNet jako udoskonalenie wcześniejszych skal prognostycznych (Sokal, Hasford, EUTOS).
ELTS wykorzystuje cztery kluczowe parametry kliniczne: wiek pacjenta, liczbę bazofili we krwi obwodowej, wielkość śledziony oraz odsetek blastów we krwi obwodowej. Na podstawie tych danych pacjenci klasyfikowani są do trzech grup ryzyka: niskiego, pośredniego i wysokiego, co pozwala na precyzyjną ocenę ryzyka zgonu z powodu CML.
W przeciwieństwie do starszych skal, wskaźnik ELTS został opracowany w erze inhibitorów kinazy tyrozynowej, co czyni go najbardziej aktualnym i dokładnym narzędziem prognostycznym w CML. Europejska Sieć Białaczkowa (ELN) rekomenduje stosowanie ELTS jako standardowego wskaźnika prognostycznego dla pacjentów z nowo zdiagnozowaną przewlekłą białaczką szpikową.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Przewlekła białaczka szpikowa (CML) to klonalna choroba mieloproliferacyjna, której przebieg kliniczny może postępować od fazy przewlekłej (CP) do fazy blastycznej (BP). Wprowadzenie inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI) radykalnie poprawiło rokowanie, zwiększając 5-letnie przeżycie z 33% do ponad 90%, a 10-letnie z 11% do 84%. Odpowiedź cytogenetyczna osiągana jest u 70-90% pacjentów, co pozwala na oczekiwanie prawie normalnej długości życia. Kluczowe znaczenie ma wczesne rozpoznanie ryzyka progresji i oporności na TKI, zwłaszcza u pacjentów z dodatkowymi nieprawidłowościami chromosomowymi (ACA) wysokiego ryzyka, takimi jak i(17)(q10), utrata 7 lub delecja 7q, które wiążą się z gorszym rokowaniem. Monitorowanie molekularne za pomocą RT-qPCR w określonych punktach czasowych (3, 6, 12 miesięcy) jest standardem, a brak odpowiedzi milowych wskazuje na oporność pierwotną lub wtórną, często związaną z mutacjami w domenie kinazowej ABL1, np. T315I.
analiza cytogenetyczna, choroba mieloproliferacyjna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza blastyczna, faza przewlekła, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej, komórki macierzyste białaczki, mutacja punktowa, mutacja T315I, nieprawidłowości chromosomowe, nilotynib, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, przeszczep allogeniczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, remisja bez leczenia, stratyfikacja ryzyka, transformacja blastyczna, trisomia 8, wskaźnik ELTS, wskaźnik EUTOS, wskaźnik Hasforda, wskaźnik Sokala - Leksykon chorób i schorzeń
Przewlekła białaczka szpikowa – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Wprowadzenie inhibitorów kinazy tyrozynowej (TKI) zrewolucjonizowało leczenie przewlekłej białaczki szpikowej (CML), znacząco poprawiając rokowanie pacjentów, z 5-letnim przeżyciem sięgającym około 90%, a u osób poniżej 60 roku życia przekraczającym 90%. Pomimo tego, u części pacjentów dochodzi do progresji choroby do fazy akceleracji (AP) i blastycznej (BP), gdzie mediana przeżycia wynosi mniej niż rok, zwłaszcza bez możliwości allogenicznego przeszczepu komórek macierzystych. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują wiek, fazę choroby, status chromosomu Philadelphia, wielkość śledziony, liczbę płytek krwi, obecność dodatkowych aberracji chromosomowych (ACA) oraz poziom blastów i hemoglobiny. W praktyce klinicznej stosuje się wskaźniki prognostyczne, takie jak Sokal, EUTOS i ELTS, z których ELTS wykazuje najwyższą wartość prognostyczną, przewidując ryzyko zgonu związanego z CML na poziomie 2%, 15% i 40% dla niskiego, pośredniego i wysokiego ryzyka odpowiednio w ciągu 10 lat.
aberracja chromosomowa, allogeniczny przeszczep komórek macierzystych, chromosom Philadelphia, cyfrowy PCR, czynnik predykcyjny, faza akceleracji, faza blastyczna, faza przewlekła, głęboka odpowiedź molekularna, inhibitor kinazy tyrozynowej, mutacja punktowa, niestabilność genetyczna, odpowiedź molekularna, przewlekła białaczka szpikowa, remisja wolna od leczenia, wskaźnik ELTS, wskaźnik EUTOS, wskaźnik Sokala