hipotoniczny roztwór
Hipotoniczny roztwór to płyn, którego ciśnienie osmotyczne jest niższe niż ciśnienie osmotyczne płynu wewnątrzkomórkowego lub osocza krwi. W praktyce oznacza to, że stężenie rozpuszczonych cząsteczek (osmolalność) w takim roztworze jest mniejsze niż w komórkach organizmu.
Z punktu widzenia fizjologii, podanie roztworu hipotonicznego powoduje przemieszczanie się wody zgodnie z gradientem stężeń – z roztworu do komórek, co skutkuje ich pęcznieniem. Przykładami roztworów hipotonicznych stosowanych w medycynie są 0,45% roztwór NaCl (tzw. „pół-fizjologiczny”) oraz 2,5% roztwór glukozy.
Roztwory hipotoniczne znajdują zastosowanie w leczeniu odwodnienia hipertonicznego, hipernatremii oraz w sytuacjach wymagających uzupełnienia wody bez znacznego obciążania organizmu elektrolitami. Należy jednak zachować ostrożność przy ich stosowaniu, gdyż zbyt szybka infuzja może prowadzić do obrzęku komórek, a w skrajnych przypadkach do obrzęku mózgu, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami neurologicznymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Woda – Przedawkowanie
Woda do wstrzykiwań, stosowana jako rozpuszczalnik leków parenteralnych, może prowadzić do poważnych powikłań w przypadku przedawkowania, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami bilansu wodnego i niewydolnością nerek. Przedawkowanie objawia się m.in. hemolizą erytrocytów spowodowaną zmianą osmolarności płynów ustrojowych, hipoelektrolitemią oraz objawami neurologicznymi takimi jak drgawki i utrata przytomności. Szczególnie narażone są osoby z utajoną niewydolnością nerek, alkoholizmem oraz stanami ze wzmożonym uwalnianiem ADH. Objawy zatrucia wodnego obejmują niepokój, zaburzenia koncentracji, bóle głowy, nudności, a w ciężkich przypadkach hemolizę i zaburzenia elektrolitowe. W przypadku stosowania produktów takich jak Aqua pro injectione Baxter, Kabi, Polpharma, czy wody do wstrzykiwań Braun i Fresenius, zaleca się przerwanie podawania i monitorowanie pacjenta.
drgawka, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemoliza, hipoelektrolitemia, hipotoniczny roztwór, hormon antydiuretyczny, lek parenteralny, osmolarność płynów ustrojowych, parametr laboratoryjny, retencja wody, rozpad erytrocytów, roztwór chlorku sodu, roztwór mannitolu, stężenie sodu w surowicy, system MedDRA, utajona niewydolność nerek, wlew dożylny, woda do wstrzykiwań, zaburzenie bilansu wodnego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie krwi i układu chłonnego, zatrucie wodne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aqua pro injectione Polpharma
Woda do wstrzykiwań Aqua pro injectione Polpharma jest przeznaczona jako rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych i dostępna w ampułkach 5 ml lub 10 ml. Ze względu na niską osmolarność, bezpośrednie podanie dożylne w ilości przekraczającej 50 ml bez odpowiedniego zwiększenia osmolarności może prowadzić do hemolizy wewnątrznaczyniowej, co stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta. Zaleca się, aby osmolarność roztworu do podania dożylnego wynosiła co najmniej połowę normalnej osmolarności osocza, co można osiągnąć poprzez zmieszanie wody do wstrzykiwań z co najmniej równą objętością izotonicznego 0,9% roztworu chlorku sodu lub 5% roztworu glukozy.