częściowy czas tromboplastyny
Częściowy czas tromboplastyny (aPTT – activated Partial Thromboplastin Time) to badanie laboratoryjne oceniające wewnątrzpochodny układ krzepnięcia krwi. Test mierzy czas potrzebny do utworzenia skrzepu po dodaniu do osocza pacjenta aktywatora, fosfolipidów i jonów wapnia.
Badanie aPTT jest wykorzystywane głównie do monitorowania leczenia heparyną niefrakcjonowaną, diagnozowania wrodzonych i nabytych zaburzeń krzepnięcia (np. hemofilii A i B, choroby von Willebranda) oraz do wykrywania obecności krążących antykoagulantów. Prawidłowy zakres wartości zwykle wynosi od 25 do 38 sekund, choć może się różnić między laboratoriami.
Wydłużenie aPTT może wskazywać na niedobór czynników krzepnięcia (szczególnie VIII, IX, XI, XII), obecność inhibitorów krzepnięcia (np. przeciwciał antyfosfolipidowych), choroby wątroby, DIC (rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe) lub działanie leków przeciwkrzepliwych. Skrócenie czasu aPTT jest rzadziej spotykane i może sugerować stan nadkrzepliwości.
W praktyce klinicznej aPTT często wykonuje się razem z innymi testami koagulologicznymi, takimi jak czas protrombinowy (PT) i czas trombinowy (TT), co umożliwia kompleksową ocenę kaskady krzepnięcia. Jest to podstawowe badanie w diagnostyce zaburzeń hemostazy oraz w ocenie ryzyka krwawień okołooperacyjnych.