kwas 5′-karboksylowy

Kwas 5′-karboksylowy to związek chemiczny należący do grupy kwasów karboksylowych, charakteryzujący się obecnością grupy karboksylowej (-COOH) w pozycji 5′ łańcucha molekularnego. W kontekście medycznym i biochemicznym, związki te często odgrywają istotną rolę w metabolizmie komórkowym.

W nukleotydach i kwasach nukleinowych pozycja 5′ odnosi się do atomu węgla w pozycji 5′ reszty cukrowej (rybozy lub deoksyrybozy). Modyfikacje w tej pozycji, takie jak obecność grupy karboksylowej, mogą znacząco wpływać na właściwości biologiczne związku, jego rozpuszczalność, aktywność enzymatyczną oraz zdolność do wchodzenia w interakcje z białkami i innymi cząsteczkami.

Kwasy 5′-karboksylowe odgrywają rolę w wielu szlakach metabolicznych, mogą być prekursorami lub metabolitami ważnych biochemicznie substancji. Ich obecność i stężenie w organizmie może być markerem określonych stanów patologicznych, co wykorzystuje się w diagnostyce medycznej. W farmakologii pochodne kwasów 5′-karboksylowych są wykorzystywane jako substancje czynne leków lub jako składniki proleków.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ranolteril 2 mg

Tolterodyna, substancja czynna leku Ranolteril, wykazuje złożony profil farmakokinetyczny zależny od polimorfizmu enzymu CYP2D6. Dostępna jest w tabletkach zawierających 1 mg (0,68 mg tolterodyny) oraz 2 mg (1,37 mg tolterodyny). Po podaniu doustnym szybko się wchłania, osiągając maksymalne stężenie w surowicy w ciągu 1-3 godzin. Biodostępność bezwzględna wynosi 17% u osób intensywnie metabolizujących (CYP2D6+), a 65% u osób słabo metabolizujących (CYP2D6-). Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wiążą się głównie z orozomukoidem, a ich frakcje wolne to odpowiednio 3,7% i 36%. Objętość dystrybucji tolterodyny wynosi 113 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem CYP2D6 u metabolizujących intensywnie oraz CYP3A4 u słabo metabolizujących, przy czym metabolit 5-hydroksymetylowy wykazuje równoważną aktywność farmakologiczną jak substancja macierzysta.
biodostępność, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP2D6, CYP3A4, dawka terapeutyczna, działanie farmakologiczne, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja AUC, farmakokinetyka leku, klirens, klirens inuliny, kwas 5′-karboksylowy, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, metabolit 5-hydroksymetylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, orozomukoid, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stężenie w stanie stacjonarnym, szlak metaboliczny, tolterodyna, tolterodyna N-dealkilowana, winian tolterodyny
Leksykon substancji czynnych
Abakawir – Właściwości farmakokinetyczne

Tabletka o ustalonej mocy zawierająca abakawir (600 mg) i lamiwudynę (300 mg) wykazuje biorównoważność z podawaniem tych leków oddzielnie, co potwierdzono w badaniu krzyżowym u zdrowych ochotników (n=30). Farmakokinetyka abakawiru charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (tₘₐₓ około 1,5 godziny), wysoką biodostępnością doustną (~83%) oraz średnim okresem półtrwania około 1,5 godziny. Po podaniu dawki 600 mg Cₘₐₓ wynosi średnio 4,26 µg/ml (CV 28%), a AUC∞ 11,95 µg·h/ml (CV 21%). Podawanie z posiłkiem bogatotłuszczowym nie wpływa istotnie na całkowitą ekspozycję (AUC), choć może obniżać Cₘₐₓ i wydłużać wchłanianie, co pozwala na stosowanie leku niezależnie od posiłków. Abakawir wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~49%) i dobrze przenika do OUN, osiągając w PMR 30-44% stężenia osoczowego. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie przez dehydrogenazę alkoholową i glukuronidację, a około 2% dawki jest wydalane niezmienione przez nerki. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolity wydalane z moczem (około 66% dawki) i kałem, bez istotnej kumulacji przy dawkowaniu 300 mg dwa razy na dobę.
5′-glukuronid, biorównoważność, Cmax, dehydrogenaza alkoholowa, farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa, glukuronidacja, klirens kreatyniny, kwas 5′-karboksylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, płyn mózgowo-rdzeniowy, przenikanie do OUN, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, Tmax, trifosforan karbowiru, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tolzurin 2 mg

Tolzurin, zawierający tolterodyny winian w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który wpływa na jego skuteczność terapeutyczną. Maksymalne stężenia tolterodyny w surowicy osiągane są po około 4 godzinach (zakres 2-6 h), a pozorny okres półtrwania wynosi około 6 godzin u osób intensywnie metabolizujących (CYP2D6+) i około 10 godzin u osób wolno metabolizujących (CYP2D6-). Stan stacjonarny osiągany jest po 4 dniach regularnego stosowania. Biodostępność kapsułek wynosi 17% u osób intensywnie metabolizujących i 65% u wolno metabolizujących, co wynika z różnic w metabolizmie pierwszego przejścia katalizowanym przez enzym CYP2D6. Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wiążą się głównie z orosomukoidem, z frakcją niezwiązaną odpowiednio 3,7% i 36%, a objętość dystrybucji wynosi 113 L, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek.
biodostępność tolterodyny, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakokinetyka tolterodyny, fenotyp metaboliczny, GFR, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, klirens całkowity, klirens inuliny, kwas 5′-karboksylowy, kwaśna α1-glikoproteina, marskość wątroby, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilowana tolterodyna, N-dealkilowany kwas 5-karboksylowy, niedobór enzymu CYP2D6, objętość dystrybucji, okres półtrwania, orosomukoid, stan stacjonarny, stężenie tolterodyny, substancja czynna, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tolterodyny winian
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Titlodine 4 mg

Tolterodyna w postaci winianu, dostępna w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu (2 mg i 4 mg), charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, w tym wolniejszym wchłanianiem i osiąganiem maksymalnego stężenia w surowicy po około 4 godzinach (zakres 2-6 godzin). Pozorny okres półtrwania wynosi około 6 godzin u osób intensywnie metabolizujących (z aktywnym CYP2D6) oraz około 10 godzin u osób wolno metabolizujących (brak aktywności CYP2D6). Biodostępność bezwzględna wynosi 17% u intensywnie metabolizujących i 65% u wolno metabolizujących. Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wykazują wysokie powinowactwo do białek osocza (frakcja niezwiązana odpowiednio 3,7% i 36%), a objętość dystrybucji wynosi 113 litrów. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP2D6 (hydroksylacja) i CYP3A4 (dealkilacja), a wydalanie następuje głównie z moczem (77%) i w mniejszym stopniu z kałem (17%).
biodostępność bezwzględna, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, dysfagia, ekspozycja AUC, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakokinetyka tolterodyny, fenotyp metaboliczny, frakcja niezwiązana, klirens całkowity, klirens inuliny, kwas 5′-karboksylowy, marskość wątroby, metabolizm intensywny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wolny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, orosomukoid, powinowactwo do białek osocza, przedłużone uwalnianie, ugrupowanie farmakologicznie czynne, winian tolterodyny, zaburzenia czynności nerek, znakowanie izotopowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abacavir Accord 300 mg

Abakawir charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (~83%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax około 3,00 µg/ml po 300 mg, tmax 1,5 godziny). Po podaniu dawki 600 mg Cmax wynosi około 4,26 µg/ml, a AUC∞ około 11,95 µg·h/ml. Lek wykazuje dobre przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego (AUC PMR/osocze 30-44%), a jego wewnątrzkomórkowy metabolit karbowir-TP ma długi okres półtrwania (20,6 godziny). Abakawir jest metabolizowany głównie w wątrobie przez dehydrogenazę alkoholową i glukuronidację, z eliminacją metabolitów (~66% dawki) głównie z moczem. Okres półtrwania w osoczu wynosi około 1,5 godziny, a kumulacja po podaniu 300 mg dwa razy na dobę nie jest istotna. Podanie z posiłkiem obniża Cmax, ale nie wpływa na AUC, co pozwala na stosowanie leku niezależnie od posiłków.
5′-glukuronid, biodostępność leku, dehydrogenaza alkoholowa, ekspozycja na abakawir, farmakokinetyka wewnątrzkomórkowa, glukuronidacja, karbowir-TP, końcowe stadium choroby nerek, kwas 5′-karboksylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, skala Child-Pugh, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Urimper 2 mg

Tolterodyna w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu charakteryzuje się wolniejszym wchłanianiem, z maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym po około 4 godzinach (zakres 2-6 godzin). Okres półtrwania wynosi około 6 godzin u pacjentów z nasilonym metabolizmem oraz około 10 godzin u osób ze słabym metabolizmem (deficyt CYP2D6). Biodostępność leku wynosi 17% u intensywnie metabolizujących i 65% u słabo metabolizujących, co wynika z polimorfizmu enzymu CYP2D6. Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wiążą się głównie z orozomukoidem, z frakcją wolną odpowiednio 3,7% i 36%. Stan stacjonarny osiągany jest w ciągu 4 dni, a spożycie posiłków nie wpływa na biodostępność, co ułatwia stosowanie leku. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem CYP2D6 i CYP3A4, a lek jest wydalany głównie z moczem (77% dawki), głównie w postaci metabolitów karboksylowanych i dealkilowanych.
biodostępność, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cytochrom CYP2D6, klirens inuliny, klirens tolterodyny, kwas 5′-karboksylowy, marskość wątroby, metabolit 5-hydroksymetylowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, orozomukoid, pacjent intensywnie metabolizujący, pacjent słabo metabolizujący, parametry farmakokinetyczne, pochodna 5-hydroksymetylowa, polimorfizm genetyczny, stężenie w osoczu, tolterodyna o przedłużonym uwalnianiu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Uroflow SR 4 mg

Tolterodyna, zawarta w preparacie Uroflow SR (4 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu), charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym po około 4 godzinach (zakres 2-6 godzin) i okresem półtrwania wynoszącym około 6 godzin u osób z nasilonym metabolizmem oraz około 10 godzin u pacjentów z powolnym metabolizmem (brak enzymu CYP2D6). Stan stacjonarny osiągany jest po 4 dniach stosowania. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 17% u osób z nasilonym metabolizmem i 65% u osób z powolnym metabolizmem. Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wiążą się głównie z białkiem osoczowym orosomukoidem, z frakcją niezwiązaną odpowiednio 3,7% i 36%. Objętość dystrybucji wynosi 113 l, co wskazuje na szerokie rozprzestrzenianie się leku w tkankach. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem CYP2D6, a u osób z powolnym metabolizmem dochodzi do alternatywnego szlaku przez CYP3A4, prowadzącego do nieaktywnych metabolitów.
AUC, biodostępność tolterodyny, CYP3A4, dostępność biologiczna, działanie terapeutyczne, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP2D6, farmakokinetyka tolterodyny, fenotyp metaboliczny, GFR, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, kwas 5′-karboksylowy, marskość wątroby, metabolit 5-hydroksymetylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, orosomukoid, przedłużone uwalnianie, stan stacjonarny, substancja czynna, szlak metaboliczny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Defur 4 mg

Tolterodyna w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu charakteryzuje się maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym po około 4 godzinach (zakres 2-6 godzin) oraz okresem półtrwania wynoszącym około 6 godzin u osób z nasilonym metabolizmem i około 10 godzin u pacjentów z wolnym metabolizmem (brak aktywności enzymu CYP2D6). Stan stacjonarny osiągany jest po 4 dniach stosowania. Biodostępność leku jest zależna od fenotypu metabolicznego: 17% u osób z nasilonym metabolizmem i 65% u osób ze słabym metabolizmem. Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wiążą się głównie z orosomukoidem, a ich frakcje niezwiązane stanowią odpowiednio 3,7% i 36%. Objętość dystrybucji tolterodyny wynosi 113 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Lek jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 do aktywnego metabolitu 5-hydroksymetylowego, a dalszy metabolizm prowadzi do powstania kwasu 5-karboksylowego i jego metabolitów, które są wydalane głównie z moczem (77% dawki). Polimorfizm CYP2D6 wpływa na klirens i stężenia tolterodyny, jednak całkowity wpływ farmakologiczny niezwiązanej substancji czynnej jest podobny u osób z różnym fenotypem metabolicznym, co przekłada się na podobne bezpieczeństwo i skuteczność terapii.
biodostępność tolterodyny, CYP2D6, CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, kwas 5′-karboksylowy, marskość wątroby, metabolit 5-hydroksymetylowy, metabolit karboksylowany, objętość dystrybucji, orosomukoid, polimorfizm genetyczny, postać o natychmiastowym uwalnianiu, przedłużone uwalnianie, słaby metabolizm, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, tolterodyna, winian tolterodyny, zaburzenia czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tolzurin 4 mg

Tolzurin, zawierający tolterodynę w postaci winianu, dostępny jest w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu z dawkami 2 mg i 4 mg. Farmakokinetyka tolterodyny charakteryzuje się wolniejszym wchłanianiem z Tmax około 4 godzin (zakres 2-6 godzin) oraz różnym okresem półtrwania zależnym od fenotypu metabolicznego pacjenta: około 6 godzin u osób intensywnie metabolizujących (93% populacji) i około 10 godzin u wolno metabolizujących (7% populacji, z niedoborem CYP2D6). Biodostępność bezwzględna wynosi 17% u intensywnie metabolizujących i 65% u wolno metabolizujących, co ma istotne implikacje kliniczne. Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wiążą się głównie z orosomukoidem, a ich sumaryczna ekspozycja na formę niezwiązaną jest podobna niezależnie od fenotypu, co przekłada się na zbliżoną skuteczność i tolerancję leku. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez CYP2D6, z wydalaniem głównie przez nerki (77% dawki w moczu, 17% w kale).
biodostępność bezwzględna, CYP2D6, CYP3A4, farmakokinetyka liniowa, frakcja niezwiązana z białkami, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, klirens całkowity, klirens inuliny, kwas 5′-karboksylowy, marskość wątroby, metabolit 5-hydroksymetylowy, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilowana tolterodyna, N-dealkilowany kwas 5-karboksylowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, orosomukoid, polimorfizm genetyczny, stężenie równowagi, tolterodyna, winian, zaburzenia czynności nerek