farmakokinetyka liniowa
Farmakokinetyka liniowa to model opisujący przemiany leku w organizmie, w którym stężenie substancji aktywnej w osoczu zmienia się proporcjonalnie do podanej dawki. Innymi słowy, podwojenie dawki leku powoduje podwojenie jego stężenia we krwi, a czas półtrwania i klirens leku pozostają stałe, niezależnie od wielkości dawki.
Liniowość farmakokinetyki wskazuje, że procesy odpowiedzialne za wchłanianie, dystrybucję, metabolizm i wydalanie leku nie ulegają wysyceniu w stosowanym zakresie dawek. Dzięki temu możliwe jest precyzyjne przewidywanie stężeń leku w organizmie oraz jego efektów terapeutycznych i toksycznych przy różnych dawkach.
W praktyce klinicznej leki o farmakokinetyce liniowej są łatwiejsze w stosowaniu, gdyż dostosowanie dawki jest bardziej przewidywalne. Znajomość linearności farmakokinetycznej danego leku ma kluczowe znaczenie przy planowaniu dawkowania, szczególnie u pacjentów wymagających indywidualizacji terapii, jak osoby z niewydolnością nerek czy wątroby, dzieci, osoby starsze oraz w przypadku terapii lekami o wąskim indeksie terapeutycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Telmycar 80 mg + 25 mg
Telmycar, zawierający 80 mg telmisartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu, wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne wynikające z profili obu substancji czynnych. Telmisartan osiąga maksymalne stężenie w osoczu w 0,5-1,5 godziny, z biodostępnością 42% przy dawce 40 mg i 58% przy 160 mg, wykazując farmakokinetykę nieliniową. Pokarm zmniejsza biodostępność telmisartanu o 6-19%, jednak nie wpływa to na skuteczność terapeutyczną. Telmisartan wiąże się z białkami osocza w >99,5%, ma pozorną objętość dystrybucji około 500 litrów i jest metabolizowany do nieaktywnego acyloglukuronidu bez udziału cytochromu P450. Eliminacja następuje głównie drogą żółciową (>97% w kale), z klirensem osoczowym >1500 ml/min i okresem półtrwania >20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Hydrochlorotiazyd osiąga Tmax w 1-3 godziny, ma biodostępność około 60%, umiarkowane wiązanie z białkami (68%), pozorną objętość dystrybucji 0,83-1,14 l/kg, jest wydalany nerkowo w postaci niezmienionej, z klirensem nerkowym 250-300 ml/min i okresem półtrwania 10-15 godzin, wykazując farmakokinetykę liniową.
acyloglukuronid, alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność leku, cytochrom P450, ekspozycja ogólnoustrojowa, eliminacja leku, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka nieliniowa, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, kwas glukuronowy, niedociśnienie ortostatyczne, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, telmisartan hydrochlorotiazyd, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie żółciowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teriflunomide +pharma 14 mg
Teriflunomid, podawany doustnie w dawce 14 mg, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz mediana Tmax wynoszącą 1-4 godziny po wielokrotnym podaniu. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę z około 34-krotnym współczynnikiem kumulacji AUC i osiąga 95% stężenia stanu stacjonarnego po około 100 dniach terapii. Teriflunomid wiąże się w ponad 99% z białkami osocza, głównie albuminą, a jego objętość dystrybucji wynosi około 11 L. Metabolizm zachodzi głównie przez hydrolizę, z udziałem utleniania, N-acetylacji i sprzęgania z siarczanami. Eliminacja odbywa się głównie przez wydzielanie do przewodu pokarmowego z żółcią (37,5% z kałem, 22,6% z moczem), a okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 19 dni. Klirens całkowity po dożylnym podaniu wynosi 30,5 mL/h.
białko oporności raka piersi, białko osocza, biodostępność, cholestyramina, ekspozycja w stanie stacjonarnym, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, hydroliza, klirens całkowity, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, procedura przyspieszonej eliminacji, procedura szybkiej eliminacji, sprzęganie z siarczanami, stan stacjonarny, stężenie minimalne, stężenie w osoczu, stwardnienie rozsiane, tabletka powlekana, teriflunomid, transporter BCRP, utlenianie, węgiel aktywowany, współczynnik kumulacji, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tadulan 10 mg
Tadalafil, substancja czynna leku Tadulan, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 2 godzinach. Jego farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek 2,5-20 mg, a stan stacjonarny osiągany jest po 5 dniach stosowania raz na dobę. Objętość dystrybucji wynosi około 63 l, a 94% leku wiąże się z białkami osocza. Tadalafil metabolizowany jest głównie przez izoenzym CYP3A4, a okres półtrwania (T1/2) wynosi około 17,5 godziny, co umożliwia wygodny schemat dawkowania. Eliminacja zachodzi głównie z kałem (61% dawki) oraz moczem (36% dawki). Wchłanianie leku nie jest istotnie modyfikowane przez obecność pokarmu ani porę podania.
AUC, biotransformacja, ciężka niewydolność wątroby, farmakokinetyka liniowa, fosfodiesteraza typu 5, glukuronian metylokatecholu, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens tadalafilu, łagodne zaburzenia czynności nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie maksymalne w osoczu, tadalafil, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Iwabradyna Synthon 2,5 mg
Iwabradyna Synthon, podawana w formie chlorowodorku, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z biodostępnością około 40% z powodu efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po około 1 godzinie na czczo, a obecność pokarmu opóźnia wchłanianie o około 1 godzinę, zwiększając ekspozycję na lek o 20-30%. Iwabradyna wiąże się w około 70% z białkami osocza, a jej objętość dystrybucji wynosi około 100 litrów, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Po długotrwałym stosowaniu dawki 5 mg dwa razy na dobę, maksymalne stężenie w osoczu wynosi 22 ng/ml (CV=29%), a średnie stężenie w stanie równowagi to 10 ng/ml (CV=38%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, a głównym aktywnym metabolitem jest pochodna N-demetylowa (S 18982), stanowiąca około 40% ekspozycji na substancję macierzystą. Iwabradyna nie wykazuje istotnego wpływu na enzym CYP3A4, jednak silni inhibitory lub induktory tego enzymu mogą znacząco zmieniać jej stężenia w osoczu.
biodostępność, biokonwersja, chlorowodorek, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, enancjomer, farmakokinetyka liniowa, inhibitor CYP3A4, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna N-demetylowa, przewlekła niewydolność serca, skala Child-Pugh, stan równowagi stacjonarnej, stężenie w osoczu, substancja macierzysta, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apixaban Orion 2,5 mg
Apiksaban charakteryzuje się przewidywalnym profilem farmakokinetycznym z umiarkowaną zmiennością między- i wewnątrzosobniczą. Dostępność biologiczna wynosi około 50% dla dawek do 10 mg, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 3-4 godzinach od podania. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę do dawki 10 mg, z proporcjonalnym wzrostem ekspozycji, natomiast dawki ≥ 25 mg cechuje ograniczone wchłanianie i obniżona dostępność biologiczna. Apiksaban wiąże się w 87% z białkami osocza, ma objętość dystrybucji około 21 litrów oraz całkowity klirens około 3,3 L/h. Okres półtrwania wynosi około 12 godzin, co umożliwia stosowanie schematu dwukrotnego dawkowania. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4/5, z udziałem innych izoenzymów CYP, a lek jest substratem P-gp i BCRP. Podanie apiksabanu z posiłkiem nie wpływa istotnie na AUC i Cmax, co pozwala na elastyczność w podawaniu leku. Rozkruszenie tabletki i podanie w formie zawiesiny jest dopuszczalne, a podanie przez zgłębnik nosowo-żołądkowy zapewnia podobną ekspozycję jak podanie doustne.
apiksaban, aPTT, BCRP, całkowity klirens, Cmax, CYP3A4/5, czynnik Xa, dostępność biologiczna, dysfagia, farmakokinetyka liniowa, hemodializa, hydroksylacja, INR, klirens dializacyjny, klirens kreatyniny, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, PT, schyłkowa niewydolność nerek, skala Childa-Pugha, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zgłębnik nosowo-żołądkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Levofloxacin Sandoz 5 mg/ml
Lewofloksacyna, fluorochinolon dostępny w roztworze do infuzji o stężeniu 5 mg/ml (dawki 250 mg i 500 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (99-100%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (30-40%) i dużą objętość dystrybucji (~100 l), co umożliwia skuteczną penetrację do tkanek takich jak błona śluzowa oskrzeli, płyn powlekający nabłonek dróg oddechowych, makrofagi pęcherzykowe, tkanka płuc, skóra, gruczoł krokowy oraz mocz. Lewofloksacyna jest metabolizowana w niewielkim stopniu (<5%), a jej eliminacja odbywa się głównie przez nerki (>85% dawki) z okresem półtrwania 6-8 godzin, co pozwala na stosowanie dawek 500 mg raz lub dwa razy na dobę zarówno drogą doustną, jak i dożylną bez konieczności modyfikacji dawkowania.
biodostępność, błona śluzowa oskrzeli, ciężka niewydolność nerek, demetylolewofloksacyna, farmakokinetyka liniowa, fluorochinolon, inwersja chiralna, klirens, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, łagodna niewydolność nerek, lewofloksacyna, makrofag pęcherzykowy, N-tlenek lewofloksacyny, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn nabłonkowy dróg oddechowych, pole pod krzywą stężenia, roztwór do infuzji, stabilność stereochemiczna, stan stacjonarny, stężenie maksymalne w osoczu, umiarkowana niewydolność nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Crosuvo Plus 40 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Crosuvo Plus łączy rozuwastatynę i ezetymib, których farmakokinetyka obejmuje wchłanianie, dystrybucję, metabolizm i eliminację. Rozuwastatyna charakteryzuje się biodostępnością około 20%, osiąga Cmax po około 5 godzinach, wykazuje wysokie (~90%) wiązanie z albuminami i objętość dystrybucji około 134 l. Metabolizowana jest w niewielkim stopniu (~10%) głównie przez CYP2C9, a jej metabolity N-demetylowane mają około 50% aktywności biologicznej, podczas gdy laktonowe są nieaktywne. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (~90%), z okresem półtrwania około 19 godzin i klirensem osoczowym około 50 l/godz. Ezetymib szybko się wchłania, osiągając Cmax dla glukuronianu fenolowego w 1-2 godziny, a dla niezmienionego leku w 4-12 godzin, wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%), jest metabolizowany głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym i eliminuje się głównie drogą żółciowo-kałową (78% w kale, 11% w moczu), z okresem półtrwania około 22 godzin. Wspólne podanie 10 mg obu substancji powoduje 1,2-krotny wzrost AUC rozuwastatyny u pacjentów z hipercholesterolemią, co wskazuje na interakcje farmakokinetyczne i potencjalne farmakodynamiczne.
AUC, białko BCRP, biodostępność bezwzględna, cholesterol LDL, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka liniowa, genotypowanie, glukuronian ezetymibu, hepatocyty, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, izoenzym CYP2C9, klirens kreatyniny, krążenie jelitowo-wątrobowe, polimorfizm SLCO1B1, reakcja fazy I, reduktaza HMG-CoA, rodzinna hipercholesterolemia heterozygotyczna, rozuwastatyna i ezetymib, sitosterolemia, skala Childa-Pugha, stężenie maksymalne, transporter OATP-C, transporter OATP1B1 - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Micafungin Accord 100 mg
Mykafungina charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w zakresie dawek od 12,5 mg do 200 mg/dobę oraz 3-8 mg/kg mc., z przewidywalnym wzrostem ekspozycji przy zwiększaniu dawki. Lek nie kumuluje się, a stan stacjonarny osiągany jest po 4-5 dniach stosowania. Po podaniu dożylnym wykazuje dwufazowy spadek stężenia w surowicy, z ponad 99% wiązaniem z albuminami, niezależnym od stężenia w zakresie 10-100 µg/ml. Objętość dystrybucji (Vss) wynosi około 18-19 l, co świadczy o dobrej penetracji do tkanek. Metabolizm obejmuje powstawanie metabolitów M-1, M-2 i M-5, z dominującym metabolitem M-5 stanowiącym 6,5% dawki. Okres półtrwania wynosi 10-17 godzin, a klirens 0,15-0,3 ml/min/kg, niezależnie od dawki. Eliminacja odbywa się głównie drogą pozanerkową (71% w kale, 11,6% w moczu). U dzieci farmakokinetyka pozostaje liniowa w dawkach 0,5-4 mg/kg, z klirensem zależnym od wieku i masy ciała, co wymaga dostosowania dawki, zwłaszcza u niemowląt poniżej 4 miesięcy (klirens 2,6x wyższy niż u dorosłych). Dawka 10 mg/kg mc. jest rekomendowana u najmłodszych w leczeniu zakażeń Candida OUN, gdzie minimalna AUC wynosi 170 μg*godz./L.
albumina, badanie farmakokinetyczne, białko osocza, enzym CYP3A, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka mykafunginy, filtracja kłębuszkowa, grupa hydroksylowa, hydroksylacja, izotop znakowany, klirens leku, model populacyjny PK, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna katecholowa, pole pod krzywą AUC, stężenie leku w surowicy, wskaźnik Child-Pugh, zakażenie Candida - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Teriflunomide Medical Valley 14 mg
Teriflunomid, podawany doustnie w dawce 14 mg, charakteryzuje się niemal całkowitą biodostępnością (~100%) oraz mediana czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu wynoszącą 1-4 godziny po wielokrotnym podaniu. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w zakresie dawek 7-14 mg, a jego stan stacjonarny osiągany jest powoli, po około 100 dniach, z istotnym współczynnikiem kumulacji AUC wynoszącym około 34. Teriflunomid wiąże się w ponad 99% z białkami osocza, głównie albuminą, a jego objętość dystrybucji po podaniu dożylnym wynosi 11 litrów. Metabolizm leku jest umiarkowany, z głównym szlakiem hydrolizy, a wydalanie odbywa się głównie z żółcią (37,5% z kałem) oraz moczem (22,6%), przy biologicznym okresie półtrwania około 19 dni. Klirens całkowity po dożylnym podaniu wynosi 30,5 mL/h.
albumina, biodostępność, cholestyramina, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka populacyjna, farmakokinetyka teriflunomidu, hydroliza, N-acetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania biologiczny, przeciwwskazanie, przyspieszona eliminacja, sekrecja bezpośrednia, sprzęganie z siarczanami, stężenie stanu stacjonarnego, stwardnienie rozsiane, tabletka powlekana, teriflunomid, transporter BCRP, wchłanianie zwrotne, węgiel aktywowany, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza