płyn nabłonkowy dróg oddechowych

Płyn nabłonkowy dróg oddechowych (ang. airway epithelial lining fluid, ELF) to cienka warstwa cieczy pokrywająca powierzchnię komórek nabłonkowych wyścielających drogi oddechowe. Jest to kluczowy element mechanizmów obronnych układu oddechowego, który pełni rolę fizycznej, chemicznej i immunologicznej bariery ochronnej.

W skład płynu nabłonkowego wchodzą woda, elektrolity, białka (w tym immunoglobuliny, laktoferyna, lizozym), surfaktant, mucyny oraz komórki układu odpornościowego. Warstwa ta dzieli się na dwie fazy: dolną, rzadszą (sol), w której zanurzone są rzęski nabłonka, oraz górną, gęstszą warstwę śluzu (gel), która wychwytuje i unieruchamia cząstki wdychanego powietrza.

Płyn nabłonkowy odgrywa istotną rolę w oczyszczaniu dróg oddechowych poprzez mechanizm klirensu śluzowo-rzęskowego, w którym rzęski nabłonka poruszające się w warstwie sol przesuwają warstwę żelu w kierunku gardła. Zaburzenia składu lub funkcji płynu nabłonkowego występują w wielu chorobach układu oddechowego, takich jak mukowiscydoza, astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc czy zapalenie oskrzeli.

Badania płynu nabłonkowego dróg oddechowych mają istotne znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne, a jego pobieranie może odbywać się metodą płukania oskrzelowo-pęcherzykowego (BAL), indukowanej plwociny lub przy pomocy kondensatu powietrza wydechowego. Analiza składników ELF dostarcza cennych informacji o stanie zapalnym, stresie oksydacyjnym i procesach immunologicznych zachodzących w drogach oddechowych.

Powiązane wpisy

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl