działanie fotokancerogenne
Działanie fotokancerogenne to proces, w którym substancje chemiczne lub leki stają się kancerogenne (rakotwórcze) lub zwiększają swój potencjał rakotwórczy pod wpływem ekspozycji na promieniowanie UV. Mechanizm ten polega na wytwarzaniu reaktywnych form tlenu lub bezpośrednim uszkadzaniu DNA po aktywacji substancji przez światło.
Wiele powszechnie stosowanych leków wykazuje działanie fotokancerogenne, w tym niektóre antybiotyki (np. tetracykliny, fluorochinolony), leki przeciwzapalne (np. ketoprofen), leki przeciwpsychotyczne oraz niektóre środki stosowane miejscowo. Szczególnie niebezpieczne jest połączenie tych substancji z ekspozycją na naturalne światło słoneczne lub sztuczne źródła UV, jak solaria.
W praktyce klinicznej istotne jest informowanie pacjentów o potencjalnym ryzyku fotokancerogenności przepisywanych leków oraz zalecanie odpowiedniej fotoprotekcji. U pacjentów przyjmujących leki o znanym działaniu fotokancerogennym wskazane jest unikanie ekspozycji na intensywne promieniowanie UV, stosowanie odzieży ochronnej oraz preparatów z wysokim filtrem przeciwsłonecznym o szerokim spektrum działania.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Głóg – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Głóg (Crataegus spp.) wykazuje niski potencjał toksyczny na podstawie dostępnych badań przedklinicznych, w tym testu Amesa, który nie wykazał mutagenności wodno-alkoholowego wyciągu z kwiatostanu o zawartości 18,75% oligomerycznych procyjanidyn. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach potwierdziły brak efektów teratogennych oraz toksycznych w dawce do 1,6 g/kg, zarówno w okresie okołoporodowym, jak i poporodowym, bez negatywnego wpływu na płodność generacji F1. Mimo to, dla większości preparatów leczniczych zawierających głóg, takich jak Cardiol C, Cravisol czy Neocardina, nie przeprowadzono kompleksowych badań toksykologicznych, mutagenności ani karcynogenności, a ich bezpieczeństwo opiera się głównie na wieloletniej tradycji stosowania i doświadczeniu klinicznym.
5-metoksypsoralen, 8-metoksypsoralen, aglikony flawonoidowe, badanie mutagenności, chromatydy siostrzane, dane toksykologiczne, działanie fotokancerogenne, działanie fototoksyczne, efekt teratogenny, furanokumaryny, genotoksyczność, głóg, karcynogenność, korzeń arcydzięgla, kwercetyna, kwiatostan głogu, niska toksyczność, oligomeryczne procyjanidyny, ostra reakcja skórna, podanie jednorazowe, podanie wielokrotne, potencjał karcynogenny, promieniowanie UV, test Amesa, wpływ na reprodukcję, wpływ toksyczny, wyciąg wodno-alkoholowy, wyciąg z głogu