hydrazyd kwasu izonikotynowego

Hydrazyd kwasu izonikotynowego (INH, izoniazyd) to kluczowy lek przeciwgruźliczy, który od momentu wprowadzenia w latach 50. XX wieku stanowi podstawę leczenia gruźlicy. Działa bakteriobójczo na prątki Mycobacterium tuberculosis poprzez hamowanie syntezy kwasów mikolowych, będących istotnym składnikiem ściany komórkowej tych bakterii.

Mechanizm działania izoniazydu polega na inhibicji enzymu InhA (reduktazy enoilo-ACP), co prowadzi do zaburzenia syntezy kwasów tłuszczowych i w konsekwencji do zahamowania wzrostu i śmierci prątków. Lek jest prolekiem, który wymaga aktywacji przez katalazę-peroksydazę prątków (KatG) do formy aktywnej.

Izoniazyd wykazuje najwyższą skuteczność wobec aktywnie dzielących się prątków. Najczęstsze działania niepożądane obejmują hepatotoksyczność, neuropatię obwodową (związaną z wpływem na metabolizm pirydoksyny), reakcje skórne oraz rzadziej zaburzenia hematologiczne. Aby zapobiec neuropatii, często stosuje się suplementację witaminy B6 (pirydoksyny).

W leczeniu gruźlicy izoniazyd jest zwykle stosowany w połączeniu z innymi lekami przeciwgruźliczymi w ramach standardowych schematów terapeutycznych. Istotnym problemem klinicznym jest narastająca oporność prątków na izoniazyd, związana głównie z mutacjami w genach kodujących KatG lub InhA, co wymusza modyfikacje schematów leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl