rybosomy

Rybosomy to organella komórkowe występujące we wszystkich komórkach organizmów żywych, które odgrywają kluczową rolę w biosyntezie białek. Zbudowane są z białek i RNA rybosomowego (rRNA), które tworzą dwie podjednostki: małą i dużą. W komórkach eukariotycznych rybosomy znajdują się zarówno w cytoplazmie, jak i na błonie retikulum endoplazmatycznego szorstkiego, natomiast w komórkach prokariotycznych występują tylko w cytoplazmie.

Główną funkcją rybosomów jest translacja, czyli proces, w którym informacja genetyczna zawarta w mRNA zostaje przetłumaczona na sekwencję aminokwasów tworzącą białko. Podczas translacji rybosom porusza się wzdłuż mRNA, odczytując trójki nukleotydów (kodony) i dołączając odpowiednie aminokwasy do wydłużającego się łańcucha polipeptydowego. Cały proces jest wspomagany przez tRNA, które dostarczają odpowiednie aminokwasy do rybosomu.

Rybosomy bakteryjne (70S) różnią się strukturalnie od rybosomów eukariotycznych (80S), co jest wykorzystywane w medycynie. Antybiotyki, takie jak aminoglikozydy, tetracykliny czy makrolidy, działają selektywnie na rybosomy bakteryjne, blokując proces translacji i hamując wzrost bakterii, bez znaczącego wpływu na rybosomy komórek gospodarza. Zaburzenia funkcjonowania rybosomów są związane z niektórymi chorobami genetycznymi, w tym z rybosomopatiami, które charakteryzują się nieprawidłowym rozwojem, zaburzeniami hematologicznymi i zwiększoną predyspozycją do nowotworów.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl