ekstensywny metabolizer
Ekstensywny metabolizer (EM) to określenie osoby, która posiada prawidłową (normalną) aktywność enzymatyczną dla danego enzymu cytochromu P450. Tacy pacjenci metabolizują leki ze standardową szybkością, zgodnie z przewidywaniami opartymi na farmakokinetyce.
W przeciwieństwie do wolnych metabolizerów (PM), pośrednich metabolizerów (IM) czy ultraszybkich metabolizerów (UM), ekstensywni metabolizerzy stanowią najliczniejszą grupę w populacji. Enzymy cytochromu P450 (np. CYP2D6, CYP2C19, CYP3A4) u tych osób funkcjonują z optymalną wydajnością, co przekłada się na standardowe stężenia leków w osoczu przy typowych dawkach.
Identyfikacja statusu metabolizera ma kluczowe znaczenie w farmakogenetyce i medycynie personalizowanej. Pozwala przewidzieć odpowiedź pacjenta na lek, potencjalne działania niepożądane oraz optymalizować dawkowanie. Ekstensywni metabolizerzy zazwyczaj nie wymagają modyfikacji standardowych schematów dawkowania leków, w przeciwieństwie do innych fenotypów metabolicznych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Wenlafaksyna, substancja czynna leku Lafactin, charakteryzuje się wysokim stopniem wchłaniania z przewodu pokarmowego (≥92%), jednak biodostępność całkowita wynosi 40-45% z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie. Średni okres półtrwania wenlafaksyny wynosi 5±2 godziny, a jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV) 11±2 godziny. Po podaniu doustnym wenlafaksyny o natychmiastowym uwalnianiu maksymalne stężenia osiągane są odpowiednio po 2 i 3 godzinach, natomiast w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (Lafactin) po 5,5 i 9 godzinach. Zarówno wenlafaksyna, jak i ODV wykazują kinetykę liniową w dawkach 75-450 mg/dobę, a ich wiązanie z białkami osocza jest niskie (27% i 30%), co zmniejsza ryzyko interakcji lekowych. Metabolizm wenlafaksyny odbywa się głównie przez CYP2D6 do aktywnego ODV oraz przez CYP3A4 do mniej aktywnego N-demetylowenlafaksyny; lek jest słabym inhibitorem CYP2D6 i nie wpływa na CYP1A2, CYP2C9 i CYP3A4. Wydalanie następuje głównie przez nerki (87% dawki), w tym 5% w postaci niezmienionej, 29% ODV wolnej i 26% sprzężonej.
cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, ekstensywny metabolizer, faza eliminacji, inhibitor CYP2D6, interakcje lekowe, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, kinetyka liniowa, klirens leku, klirens osoczowy, metabolit ODV, metabolizm ogólnoustrojowy, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, pacjent dializowany, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, skala Childa-Pugha, stężenie w osoczu, tabletki o natychmiastowym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmienność osobnicza -
Leksykon leków
Arypiprazol, substancja czynna leku Abilium (kapsułki 5 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną wynoszącą 87% oraz Tmax w zakresie 3-5 godzin, niezależnie od spożycia posiłków. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC w stanie stacjonarnym. Okres półtrwania leku jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6: u ekstensywnych metabolizerów wynosi około 75 godzin, a u słabych metabolizerów wydłuża się do około 146 godzin. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg i jest głównie klirensem wątrobowym. Eliminacja odbywa się przede wszystkim przez metabolizm i wydalanie z żółcią, z mniej niż 1% niezmienionego leku wydalanego z moczem oraz około 18% z kałem.
arypiprazol, AUC, biodostępność bezwzględna, biodostępność doustna, Cmax, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, ekstensywny metabolizer, enzym CYP3A4, hydroksylacja, klirens całkowity, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schizofrenia, skala Child-Pugh, słaby metabolizer, stężenie w osoczu, Tmax, wiązanie z białkami, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby