azotyny
Azotyny (NO₂⁻) to związki chemiczne, które stanowią pośredni etap w biologicznym cyklu azotu. W medycynie są istotne z kilku powodów, w tym diagnostycznych oraz terapeutycznych. Badanie obecności azotynów w moczu jest standardowym elementem analizy moczu, gdyż ich obecność może wskazywać na zakażenie układu moczowego – bakterie redukują azotany do azotynów.
Azotyny mają również znaczenie w diagnostyce zatruć. Nadmierna ekspozycja na azotyny może prowadzić do methemoglobinemii – stanu, w którym hemoglobina jest przekształcana w methemoglobinę niezdolną do transportu tlenu, co objawia się sinicą i niedotlenieniem tkanek. Szczególnie wrażliwe na to zjawisko są niemowlęta (tzw. zespół sinych dzieci).
W farmakoterapii pochodne azotynów, takie jak nitrogliceryna czy monoazotan izosorbidu, są wykorzystywane jako donory tlenku azotu w leczeniu choroby niedokrwiennej serca. Działają one poprzez rozszerzenie naczyń krwionośnych, co zmniejsza obciążenie wstępne i następcze serca, poprawiając przepływ krwi i redukując dolegliwości bólowe w dławicy piersiowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – VasoKINOX 450 ppm mol/mol
Produkt leczniczy VasoKINOX zawiera tlenek azotu (NO) w stężeniu 450 ppm mol/mol, podawany wziewnie jako gaz medyczny sprężony. Po inhalacji NO dystrybuuje się przez krążenie systemowe, wiążąc się z hemoglobiną w zależności od jej nasycenia tlenem (60-100%). Metabolizm NO przebiega dwutorowo: przy wysokim nasyceniu tlenem NO wiąże się z oksyhemoglobiną, tworząc methemoglobinę i azotany, natomiast przy niskim nasyceniu powstaje nitrozylohemoglobina, która pod wpływem tlenu przekształca się w tlenki azotu i methemoglobinę. Główne metabolity NO to methemoglobina i azotany, z których azotany są wydalane głównie przez nerki (ponad 70% dawki wziewnej), a methemoglobina jest redukowana do hemoglobiny przez endogenne reduktazy w ciągu kilku godzin.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – VasoKINOX 800 ppm mol/mol
VasoKINOX, zawierający tlenek azotu (NO) w stężeniu 800 ppm mol/mol, po podaniu wziewnym ulega dystrybucji przez układ oddechowy do krążenia ogólnoustrojowego, gdzie wiąże się z hemoglobiną w zależności od jej nasycenia tlenem. Przy wysokim nasyceniu (60-100%) NO przekształca oksyhemoglobinę w methemoglobinę i azotany, natomiast przy niskim nasyceniu tworzy nitrozylohemoglobinę, która ulega dalszym przemianom do tlenków azotu i methemoglobiny. Metabolity NO, głównie methemoglobina i azotany, są usuwane z organizmu – azotany wydalane są z moczem (>70% dawki), a methemoglobina jest redukowana endogennie do hemoglobiny w ciągu kilku godzin.