nitrozylohemoglobina
Nitrozylohemoglobina (HbNO) to pochodna hemoglobiny powstająca w wyniku wiązania tlenku azotu (NO) z atomem żelaza w cząsteczce hemu. Jest to istotny związek w fizjologii układu krążenia, gdyż tlenek azotu pełni funkcję mediatora w regulacji napięcia naczyniowego i przepływu krwi.
Powstawanie nitrozylohemoglobiny ma znaczenie kliniczne w diagnostyce zatruć tlenkiem azotu oraz w badaniach nad mechanizmami działania leków donorów NO, stosowanych w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Podwyższone stężenie HbNO może wskazywać na stres oksydacyjny lub zaburzenia metabolizmu tlenku azotu.
W praktyce laboratoryjnej nitrozylohemoglobinę można wykrywać za pomocą spektroskopii elektronowego rezonansu paramagnetycznego (EPR) oraz spektroskopii absorpcyjnej. Związek ten stanowi przedmiot zainteresowania badaczy zajmujących się biochemią hemoglobiny oraz patofizjologią chorób sercowo-naczyniowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Azot – Właściwości farmakokinetyczne
Tlenek azotu (NO) stosowany w postaci sprężonej w preparatach takich jak NOXAP (200 ppm i 800 ppm) oraz VasoKINOX (450 ppm i 800 ppm) podawany jest drogą wziewną, gdzie po inhalacji ulega rozcieńczeniu i wchłonięciu przez błonę pęcherzykowo-włośniczkową do krążenia systemowego. Mechanizm wiązania NO z hemoglobiną zależy od stopnia jej wysycenia tlenem: przy wysyceniu 60-100% NO wiąże się z oksyhemoglobiną, prowadząc do powstawania methemoglobiny i azotanów, natomiast przy niskim wysyceniu tworzy nitrozylohemoglobinę, która ulega dalszym przemianom. W krążeniu płucnym NO reaguje z tlenem i wodą, tworząc dwutlenek azotu (NO₂), azotany i azotyny, które również wpływają na powstawanie methemoglobiny. Główne metabolity NO to methemoglobina i azotany, które są usuwane z organizmu głównie przez nerki (azotany) oraz endogenne reduktazy (methemoglobina).
azotan, azotyn, błona pęcherzykowo-włośniczkowa, deoksyhemoglobina, droga wziewna, dwutlenek azotu, farmakokinetyka, gaz medyczny, krążenie płucne, methemoglobina, niewydolność oddechowa, nitrozylohemoglobina, oksyhemoglobina, placebo, przesączanie kłębuszkowe, reduktaza endogenna, stężenie methemoglobiny, tlenek azotu, wysycenie tlenem, zależność od dawki - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tlenek azotu Messer 800 ppm (v/v)
Tlenek azotu (NO) podawany wziewnie charakteryzuje się szybkim wchłanianiem do krwiobiegu, gdzie wykazuje wysokie powinowactwo do hemoglobiny. W zależności od stopnia wysycenia hemoglobiny tlenem (60-100% lub niższym), NO wiąże się odpowiednio z oksyhemoglobiną, tworząc methemoglobinę i azotan, lub z deoksyhemoglobiną, tworząc nietrwałą nitrozylohemoglobinę. W krążeniu płucnym NO ulega dalszym reakcjom chemicznym, prowadząc do powstania methemoglobiny i azotanu, które są głównymi metabolitami przenikającymi do krążenia obwodowego. U noworodków z niewydolnością oddechową stężenie methemoglobiny wzrasta w ciągu pierwszych 8 godzin ekspozycji, zależnie od dawki NO: przy 5 i 20 ppm utrzymuje się poniżej 1%, natomiast przy 80 ppm osiąga około 5%, z 35% pacjentów przekraczających 7%. Maksymalne stężenie methemoglobiny osiągane jest średnio po 10 ± 9 godzinach (mediana 8 godzin).
azotan, ciśnienie bezwzględne, deoksyhemoglobina, dwutlenek azotu, farmakokinetyka, gaz medyczny sprężony, krążenie obwodowe, krążenie płucne, krwiobieg, methemoglobina, niewydolność oddechowa, nitrozylohemoglobina, oksyhemoglobina, powinowactwo do hemoglobiny, przesączanie kłębuszkowe, stężenie methemoglobiny, tlenek azotu wziewny, tlenki azotu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – VasoKINOX 450 ppm mol/mol
Produkt leczniczy VasoKINOX zawiera tlenek azotu (NO) w stężeniu 450 ppm mol/mol, podawany wziewnie jako gaz medyczny sprężony. Po inhalacji NO dystrybuuje się przez krążenie systemowe, wiążąc się z hemoglobiną w zależności od jej nasycenia tlenem (60-100%). Metabolizm NO przebiega dwutorowo: przy wysokim nasyceniu tlenem NO wiąże się z oksyhemoglobiną, tworząc methemoglobinę i azotany, natomiast przy niskim nasyceniu powstaje nitrozylohemoglobina, która pod wpływem tlenu przekształca się w tlenki azotu i methemoglobinę. Główne metabolity NO to methemoglobina i azotany, z których azotany są wydalane głównie przez nerki (ponad 70% dawki wziewnej), a methemoglobina jest redukowana do hemoglobiny przez endogenne reduktazy w ciągu kilku godzin.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – VasoKINOX 800 ppm mol/mol
VasoKINOX, zawierający tlenek azotu (NO) w stężeniu 800 ppm mol/mol, po podaniu wziewnym ulega dystrybucji przez układ oddechowy do krążenia ogólnoustrojowego, gdzie wiąże się z hemoglobiną w zależności od jej nasycenia tlenem. Przy wysokim nasyceniu (60-100%) NO przekształca oksyhemoglobinę w methemoglobinę i azotany, natomiast przy niskim nasyceniu tworzy nitrozylohemoglobinę, która ulega dalszym przemianom do tlenków azotu i methemoglobiny. Metabolity NO, głównie methemoglobina i azotany, są usuwane z organizmu – azotany wydalane są z moczem (>70% dawki), a methemoglobina jest redukowana endogennie do hemoglobiny w ciągu kilku godzin.