schistosomiasis jelitowa
Schistosomiasis jelitowa to choroba pasożytnicza wywoływana przez przywry z rodzaju Schistosoma, głównie przez gatunki S. mansoni, S. japonicum, S. mekongi i S. intercalatum. Pasożyty te atakują układ pokarmowy, prowadząc do przewlekłych stanów zapalnych jelit i wątroby.
W cyklu życiowym pasożyta człowiek zaraża się poprzez kontakt skóry z wodą zawierającą cerkarie (larwy), które wnikają do organizmu, migrują przez krwiobieg i osiedlają się w naczyniach żylnych jelit. Tam składają jaja, które przechodzą przez ścianę jelita i są wydalane z kałem, powodując uszkodzenia tkanek i reakcje zapalne.
Klinicznie schistosomiasis jelitowa objawia się bólami brzucha, biegunką (często krwawą), utratą wagi, hepatosplenomegalią, a w zaawansowanych przypadkach może prowadzić do włóknienia wątroby i nadciśnienia wrotnego. Diagnostyka opiera się na wykrywaniu jaj pasożyta w kale oraz badaniach serologicznych.
Leczenie schistosomiasis jelitowej polega głównie na podawaniu praziquantelu, który jest skuteczny wobec wszystkich gatunków Schistosoma. Profilaktyka obejmuje unikanie kontaktu z zanieczyszczoną wodą w obszarach endemicznych, poprawę warunków sanitarnych oraz edukację zdrowotną.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Schistosomatoza (bilharcjoza) – Patofizjologia i mechanizm
Schistosomiasis to choroba pasożytnicza wywołana przez przywry z rodzaju Schistosoma, gdzie patogeneza wynika głównie z immunologicznej reakcji na jaja pasożyta uwięzione w tkankach, a nie bezpośrednio z obecności dorosłych robaków. Jaja uwalniają antygeny (SEA), które indukują reakcję ziarniniakową z udziałem limfocytów T, makrofagów i eozynofilów, prowadząc do przewlekłego stanu zapalnego i włóknienia narządów. Odpowiedź immunologiczna przechodzi z dominacji Th1 do Th2, co sprzyja aktywacji komórek gwiaździstych wątroby i produkcji kolagenu, szczególnie IL-4, IL-5 i IL-13, co skutkuje włóknieniem okołowrotnym (włóknienie typu Symmersa) i nadciśnieniem wrotnym. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji i liczby jaj, obejmując schistosomiasis jelitową (krwawa biegunka, niedokrwistość, nadciśnienie wrotne), moczowo-płciową (krwiomocz, zwapnienia pęcherza, ryzyko raka płaskonabłonkowego pęcherza) oraz rzadziej neuroschistosomiasis (ziarniniaki w OUN). Schistosoma haematobium jest klasyfikowana jako karcynogen klasy 1 przez IARC, ze względu na związek z rakiem pęcherza moczowego, gdzie przewlekłe zapalenie i włóknienie sprzyjają transformacji nowotworowej. Ponadto zakażenie zwiększa ryzyko zakażenia HIV, zwłaszcza u kobiet, poprzez uszkodzenie nabłonka narządów płciowych i modulację odpowiedzi immunologicznej.
IARC, jajo pasożyta, komórka dendrytyczna, komórka gwiaździsta wątroby, mikrobiom jelitowy, nadciśnienie wrotne, neuroschistosomiasis, odpowiedź Th1, odpowiedź Th2, ostra schistosomiasis, powikłanie płucne, prazikwantel, probiotyk, przywra Schistosoma, rak płaskonabłonkowy, reakcja ziarniniakowa, Schistosoma haematobium, Schistosoma intercalatum, Schistosoma japonicum, Schistosoma mansoni, Schistosoma mekongi, schistosomiasis, schistosomiasis jelitowa, schistosomiasis moczowo-płciowa, stres oksydacyjny, włóknienie okołowrotne, zwłóknienie wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Schistosomatoza (bilharcjoza) – Diagnostyka i diagnoza
Schistosomiasis to choroba pasożytnicza wywoływana przez przywry z rodzaju Schistosoma, diagnozowana głównie poprzez badanie mikroskopowe kału i/lub moczu w celu wykrycia jaj pasożyta. W przypadku S. haematobium badanie moczu (pobierane najlepiej między 10:00 a 14:00, ostatnie 10-20 ml) jest preferowane, natomiast dla S. mansoni, S. japonicum, S. mekongi i S. intercalatum stosuje się badanie kału, najczęściej techniką Kato-Katz, umożliwiającą ocenę intensywności infekcji (liczba jaj na gram kału – EPG). Diagnostyka parazytologiczna cechuje się wysoką specyficznością, ale ograniczoną czułością, zwłaszcza przy niskim obciążeniu pasożytniczym i w początkowych fazach zakażenia (jaja pojawiają się po 6-8 tygodniach). W diagnostyce uzupełniającej stosuje się testy serologiczne (ELISA, FMI, IB, FAST ELISA, IHA) oraz testy antygenowe wykrywające krążące antygeny (CAA i CCA), które odzwierciedlają aktywną infekcję i szybko reagują na leczenie (np. spadek CCA w moczu już następnego dnia po terapii). Metody molekularne, takie jak real-time PCR, LAMP, RPA i techniki oparte na CRISPR, oferują wysoką czułość i specyficzność, umożliwiając wykrycie DNA pasożyta nawet przy niskim obciążeniu, jednak ich stosowanie jest ograniczone przez koszty i wymagania sprzętowe.
badanie parazytologiczne, badanie serologiczne, biopsja błony śluzowej, biopsja tkanki, immunoblot, LAMP, neuroschistosomiasis, ostra schistosomiasis, PCR, przywra Schistosoma, real-time PCR, RPA, Schistosoma haematobium, Schistosoma mansoni, schistosomiasis, schistosomiasis jelitowa, schistosomiasis moczowo-płciowa, serokonwersja, technika Kato-Katz, technika molekularna, test ELISA, włóknienie okołowrotne, zespół Katayama