zespół zapalenia jelit wywołany lekami
Zespół zapalenia jelit wywołany lekami (ang. drug-induced enterocolitis syndrome, DIES) to patologiczna reakcja układu pokarmowego na substancje lecznicze, charakteryzująca się stanem zapalnym obejmującym jelito cienkie i/lub grube. Jest to istotne powikłanie farmakoterapii, które może wystąpić zarówno po krótkotrwałym, jak i długotrwałym stosowaniu leków.
Do najczęstszych grup leków wywołujących zespół zapalenia jelit należą niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), antybiotyki, chemioterapeutyki, inhibitory pompy protonowej oraz leki immunosupresyjne. Mechanizm patogenetyczny obejmuje bezpośrednie działanie toksyczne leku na śluzówkę jelita, reakcję immunologiczną lub zaburzenie mikrobioty jelitowej.
Objawy kliniczne obejmują bóle brzucha, biegunkę (czasem krwawą), nudności, wymioty oraz w ciężkich przypadkach odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe. Diagnostyka opiera się na wywiadzie farmakologicznym, badaniach endoskopowych z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego oraz wykluczeniu innych przyczyn zapalenia jelit.
Podstawowym elementem leczenia jest odstawienie leku wywołującego objawy. W zależności od nasilenia objawów stosuje się leczenie objawowe, nawodnienie, probiotyki, a w cięższych przypadkach glikokortykosteroidy. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, pod warunkiem wczesnego rozpoznania i wdrożenia odpowiedniego postępowania terapeutycznego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Taromentin
Przed rozpoczęciem terapii produktem Taromentin (amoksycylina z kwasem klawulanowym) konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji uczuleniowych, w tym zespołu Kounisa, który może prowadzić do zawału mięśnia sercowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z atopią oraz z przebytą alergią na penicyliny. W trakcie terapii należy monitorować objawy zapalenia jelit indukowanego lekami (DIES), zwłaszcza u dzieci, manifestujące się przewlekłymi wymiotami (1-4 godziny po podaniu leku), bólem brzucha, biegunką, niedociśnieniem oraz leukocytozą z neutrofilią, które mogą prowadzić do wstrząsu. W przypadku potwierdzonej infekcji wywołanej przez drobnoustroje wrażliwe wyłącznie na amoksycylinę, zaleca się rozważenie monoterapii amoksycyliną zgodnie z wytycznymi, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych i selekcji szczepów opornych.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, beta-laktamaza, cefalosporyna, choroba atopowa, ciężka reakcja uczuleniowa, drgawki, drobnoustrój wrażliwy, dysfagia, działanie niepożądane, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, monoterapia amoksycyliną, niedociśnienie, oporność drobnoustrojów, ostra uogólniona osutka krostkowa, penicylina, przewlekłe wymioty, skórna reakcja alergiczna, Streptococcus pneumoniae, superinfekcja, szczep oporny, wstrząs, wysypka odropodobna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie jelit indukowane lekami, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół zapalenia jelit wywołany lekami - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Auglavin PPH
Przed rozpoczęciem terapii amoksycyliną z kwasem klawulanowym konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym zespołu Kounisa oraz zapalenia jelit indukowanego lekami (DIES), które objawia się przewlekłymi wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku, bólem brzucha, biegunką, niedociśnieniem i leukocytozą z neutrofilią. W przypadku potwierdzonej wrażliwości drobnoustrojów na amoksycylinę zaleca się monoterapię amoksycyliną zamiast połączenia z kwasem klawulanowym. Preparat nie jest wskazany w zakażeniach wywołanych przez Streptococcus pneumoniae oporne na penicylinę oraz w sytuacjach, gdy oporność nie jest związana z beta-laktamazami hamowanymi przez kwas klawulanowy.
allopurynol, amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, antykoagulacja, cefalosporyna, choroba atopowa, czas protrombinowy, lek hamujący perystaltykę jelit, lek przeciwzakrzepowy, leukocytoza, mononukleoza zakaźna, nadwrażliwość na penicyliny, neutrofilia, niedociśnienie, ostra uogólniona osutka krostkowa, parametr koagulologiczny, reakcja uczuleniowa, Streptococcus pneumoniae, układ krwiotwórczy, wstrząs, wysypka odropodobna, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie jelit indukowane lekami, zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół zapalenia jelit wywołany lekami - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amoxicillin Aurovitas
Przed rozpoczęciem terapii amoksycyliną konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym anafilaksji i zespołu Kounisa. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami atopowymi oraz w przypadku podejrzenia mononukleozy zakaźnej, gdyż amoksycylina może wywołać odropodobne wysypki. U dzieci obserwowano zespół DIES, objawiający się przewlekłymi wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku, z możliwym ciężkim przebiegiem prowadzącym do wstrząsu. W trakcie terapii należy monitorować objawy skórne, które mogą wskazywać na ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP), wymagającą natychmiastowego odstawienia leku. Ryzyko drgawek wzrasta u pacjentów z niewydolnością nerek, przy dużych dawkach oraz u osób z padaczką lub zaburzeniami oponowymi, dlatego dawkę amoksycyliny należy dostosować do stopnia niewydolności nerek.
biegunka, Borrelia burgdorferi, choroba z Lyme, drgawki, enzymy wątrobowe, krystaluria, lek przeciwzakrzepowy, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi, nadwrażliwość na penicyliny, niedociśnienie, niepożądana reakcja skórna, niewydolność nerek, oksydaza glukozowa, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, przewlekłe wymioty, reakcja Jarischa-Herxheimera, stężenie estriolu, wstrząs, wydłużony czas protrombinowy, zaburzenie oponowe, zakażenie ucha nosa i gardła, zakażenie układu moczowego, zapalenie jelit indukowane lekami, zapalenie jelita grubego, zespół Kounisa, zespół zapalenia jelit wywołany lekami - Leksykon substancji czynnych
Amoksycylina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Amoksycylina, antybiotyk beta-laktamowy z grupy penicylin półsyntetycznych, jest stosowana w leczeniu zakażeń bakteryjnych, zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z kwasem klawulanowym, który hamuje beta-laktamazy. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest zebranie szczegółowego wywiadu alergicznego, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji i zespołu Kounisa. U dzieci może wystąpić zapalenie jelit indukowane lekami (DIES) objawiające się przewlekłymi wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku. Amoksycylina nie jest zalecana w leczeniu niektórych zakażeń, np. ciężkich infekcji ucha, nosa i gardła oraz zakażeń układu moczowego, bez potwierdzenia wrażliwości patogenu. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna może być modyfikacja dawki, a u osób z predyspozycjami istnieje ryzyko wystąpienia drgawek. Długotrwałe stosowanie wymaga monitorowania funkcji nerek, wątroby i układu krwiotwórczego, a także uwagi na możliwe powikłania, takie jak ostre uogólnione osutki krostkowe (AGEP) czy zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem.
allopurynol, antybiotyk beta-laktamowy, beta-laktamaza, Borrelia burgdorferi, choroba z Lyme, czas protrombinowy, krystaluria, kwas klawulanowy, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwzakrzepowy, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi, nosa i gardła, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, penicylina półsyntetyczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja nadwrażliwości, Streptococcus pneumoniae, test Coombsa, wstrząs, zakażenie ucha, zakażenie układu moczowego, zapalenie jelit indukowane lekami, zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół zapalenia jelit wywołany lekami - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amoxicillin Aurovitas
Podczas terapii amoksycyliną (Amoxicillin Aurovitas 1000 mg) konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji anafilaktoidalnych, zespołu Kounisa oraz ostrych reakcji skórnych, które mogą być zagrażające życiu. U dzieci opisano zespół DIES objawiający się przewlekłymi wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku, bez typowych objawów alergii skórnych czy oddechowych, z możliwym przebiegiem ciężkim, włącznie z wstrząsem. Amoksycylina nie powinna być stosowana empirycznie w zakażeniach układu moczowego oraz ciężkich infekcjach ucha, nosa i gardła bez potwierdzenia wrażliwości patogenu. U pacjentów z niewydolnością nerek dawkę należy dostosować, a u osób z predyspozycjami neurologicznymi (np. padaczka, zaburzenia oponowe) zachować ostrożność ze względu na ryzyko drgawek. W przypadku wystąpienia uogólnionego rumienia z krostkami i gorączką należy natychmiast przerwać leczenie z powodu podejrzenia AGEP.
antybiotyk beta-laktamowy, borelioza, Borrelia burgdorferi, cefalosporyna, choroba atopowa, choroba z Lyme, ciężka niepożądana reakcja skórna, ciężka reakcja uczuleniowa, drgawki, enzym wątrobowy, krystaluria, lek przeciwzakrzepowy, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi, nadmierny wzrost drobnoustrojów niewrażliwych, niewydolność, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, penicylina, reakcja anafilaktoidalna, reakcja Jarischa-Herxheimera, wydłużenie czasu protrombinowego, wysypka odropodobna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie oponowe, zakażenie oportunistyczne, zakażenie układu moczowego, zapalenie jelit indukowane lekami, zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół zapalenia jelit wywołany lekami