zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem

Zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem (ang. antibiotic-associated colitis) to stan zapalny błony śluzowej jelita grubego, który rozwija się jako powikłanie antybiotykoterapii. Najczęstszą przyczyną tego schorzenia jest zakażenie bakterią Clostridioides difficile (dawniej Clostridium difficile), które następuje po zaburzeniu równowagi mikrobioty jelitowej przez antybiotyki.

Praktycznie każdy antybiotyk może wywołać to powikłanie, jednak najwyższe ryzyko wiąże się ze stosowaniem klindamycyny, cefalosporyn, fluorochinolonów oraz penicylin o szerokim spektrum działania. Do czynników ryzyka należą: wiek powyżej 65 lat, długotrwała hospitalizacja, współistniejące choroby przewlekłe, immunosupresja oraz zabiegi na przewodzie pokarmowym.

Objawy kliniczne obejmują biegunkę (od łagodnej do ciężkiej), kurczowe bóle brzucha, gorączkę, leukocytozę oraz obecność krwi i śluzu w stolcu. W najcięższych przypadkach może rozwinąć się postać pseudobłoniasta zapalenia jelita grubego, toksyczne rozdęcie okrężnicy (megacolon toxicum) lub perforacja jelita, które zagrażają życiu pacjenta.

Diagnostyka opiera się na badaniu kału w kierunku toksyn A i B C. difficile oraz badaniach obrazowych (kolonoskopia, tomografia komputerowa). Leczenie obejmuje odstawienie antybiotyku wywołującego objawy, nawodnienie, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych oraz zastosowanie metronidazolu, wankomycyny lub fidaksomycyny. W przypadkach nawrotowych skuteczne może być przeszczepienie mikrobioty jelitowej.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl