zespół zapalenia jelit wywołany lekiem
Zespół zapalenia jelit wywołany lekiem (drug-induced enterocolitis syndrome, DIES) to niepożądana reakcja na lek charakteryzująca się zapaleniem błony śluzowej jelit po ekspozycji na określony preparat farmaceutyczny. Stan ten może manifestować się bólami brzucha, biegunką, nudnościami i wymiotami, a w cięższych przypadkach prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.
Patogeneza DIES najczęściej wiąże się z mechanizmami immunologicznymi lub bezpośrednim toksycznym działaniem leku na komórki nabłonka jelitowego. Do najczęstszych leków wywołujących ten zespół należą niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), antybiotyki (szczególnie klindamycyna), leki immunosupresyjne, chemioterapeutyki oraz niektóre inhibitory pompy protonowej.
Diagnostyka DIES opiera się na dokładnym wywiadzie farmakologicznym, badaniach endoskopowych z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego oraz wykluczeniu innych przyczyn zapalenia jelit. Leczenie polega przede wszystkim na odstawieniu leku wywołującego objawy, stosowaniu leczenia objawowego oraz w niektórych przypadkach kortykosteroidów. Rokowanie jest zazwyczaj dobre, gdy czynnik wywołujący zostanie zidentyfikowany i wyeliminowany.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Taromentin
Taromentin, zawierający 875 mg amoksycyliny i 125 mg kwasu klawulanowego, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z historią nadwrażliwości na antybiotyki beta-laktamowe, w tym penicyliny i cefalosporyny, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, takich jak anafilaksja, zespół Kounisa czy ostre reakcje skórne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wystąpienia DIES (drug-induced enterocolitis syndrome) u dzieci, objawiającego się przewlekłymi wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku, bez objawów skórnych lub oddechowych, a także na możliwość rozwoju zapalenia jelita grubego związanego z antybiotykiem. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub przy dużych dawkach leku istnieje ryzyko drgawek, co wymaga monitorowania i dostosowania dawkowania. Ponadto, stosowanie Taromentinu jest przeciwwskazane u pacjentów z mononukleozą zakaźną ze względu na ryzyko wysypek oraz u pacjentów z zakażeniami wywołanymi przez penicylinooporne S. pneumoniae. Długotrwała terapia może prowadzić do rozwoju oporności drobnoustrojów, dlatego konieczna jest okresowa ocena zasadności kontynuacji leczenia.
allopurynol, antybiotyk beta-laktamowy, ciężka reakcja uczuleniowa, drgawki, drobnoustroje chorobotwórcze, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, niepożądana reakcja skórna, ostra uogólniona osutka krostkowa, perystaltyka jelit, reakcja alergiczna skórna, reakcja anafilaktoidalna, Streptococcus pneumoniae, układ krwiotwórczy, wydłużony czas protrombinowy, wysypka odropodobna, zapalenie jelit indukowane lekiem, zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem, zespół Kounisa, zespół zapalenia jelit wywołany lekiem - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amylan
Przed zastosowaniem Amylan (amoksycylina 875 mg + kwas klawulanowy 125 mg) konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu w kierunku nadwrażliwości na antybiotyki beta-laktamowe, zwłaszcza penicyliny i cefalosporyny, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym zespołu Kounisa i potencjalnie śmiertelnych anafilaksji. U pacjentów z atopią lub historią alergii na penicyliny ryzyko to jest zwiększone. W trakcie terapii należy monitorować objawy alergiczne i w razie ich wystąpienia natychmiast przerwać leczenie. U dzieci obserwowano przypadki zapalenia jelit indukowanego lekami (DIES), objawiającego się przewlekłymi wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku, bólami brzucha, biegunką, niedociśnieniem i leukocytozą z neutrofilią, z możliwym ciężkim przebiegiem prowadzącym do wstrząsu. Wskazane jest rozważenie monoterapii amoksycyliną w zakażeniach wywołanych przez wrażliwe patogeny, gdyż Amylan nie jest skuteczny wobec szczepów opornych na beta-laktamazy niewrażliwe na kwas klawulanowy oraz Streptococcus pneumoniae opornych na penicyliny.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, beta-laktamaza, biegunka, choroba atopowa, ciężka reakcja uczuleniowa, czas protrombinowy, lek hamujący perystaltykę jelit, lek przeciwzakrzepowy, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, niedociśnienie, ostra uogólniona osutka krostkowa, penicylina i cefalosporyna, reakcja nadwrażliwości, skórna reakcja alergiczna, Streptococcus pneumoniae, układ krwiotwórczy, wstrząs, wysypka odropodobna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie drobnoustrojami, zapalenie jelit indukowane lekami, zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół zapalenia jelit wywołany lekiem - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Taromentin
Przed rozpoczęciem terapii preparatem Taromentin (amoksycylina z kwasem klawulanowym) konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktoidalnych, ciężkich reakcji skórnych oraz zespołu Kounisa. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami atopowymi oraz u osób z historią alergii na penicyliny. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej leczenie należy natychmiast przerwać i wdrożyć alternatywną terapię. U dzieci może wystąpić zapalenie jelit indukowane lekami (DIES) objawiające się przewlekłymi wymiotami, bólem brzucha, biegunką, niedociśnieniem oraz leukocytozą z neutrofilią, co w ciężkich przypadkach może prowadzić do wstrząsu. W sytuacji potwierdzonej infekcji wywołanej drobnoustrojami wrażliwymi wyłącznie na amoksycylinę, zaleca się monoterapię amoksycyliną w celu ograniczenia ekspozycji na kwas klawulanowy i zmniejszenia ryzyka działań niepożądanych.
allopurynol, amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, choroba atopowa, hepatotoksyczność, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na penicyliny, niepożądana reakcja skórna, niewydolność serca, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja krzyżowa, skórna reakcja alergiczna, Streptococcus pneumoniae, wstrząs, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zapalenie jelit indukowane lekami, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół zapalenia jelit wywołany lekiem - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Taromentin
Przed rozpoczęciem terapii lekiem Taromentin (amoksycylina z kwasem klawulanowym) konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji uczuleniowych, w tym anafilaksji i zespołu Kounisa. U dzieci obserwowano zespół DIES, objawiający się wymiotami 1-4 godziny po podaniu leku, bólem brzucha, biegunką, niedociśnieniem oraz leukocytozą z neutrofilią, z ryzykiem wstrząsu. W przypadku potwierdzonej wrażliwości drobnoustrojów wyłącznie na amoksycylinę, zaleca się zmianę terapii na monoterapię amoksycyliną, zgodnie z zasadami racjonalnej antybiotykoterapii. Leku nie należy stosować w zakażeniach wywołanych przez penicylinooporne S. pneumoniae oraz u pacjentów z mononukleozą zakaźną ze względu na ryzyko wysypek.
allopurynol, amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, biegunka, cefalosporyna, czas protrombinowy, drgawka, drobnoustrój wrażliwy, lek przeciwzakrzepowy, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, nadwrażliwość na penicyliny, niedociśnienie, niepożądana reakcja skórna, ostra uogólniona osutka krostkowa, racjonalna antybiotykoterapia, reakcja anafilaktoidalna, Streptococcus pneumoniae, układ krwiotwórczy, wstrząs, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie jelit indukowane lekiem, zapalenie jelita grubego, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół zapalenia jelit wywołany lekiem