barwienie hematoksyliną i eozyną
Barwienie hematoksyliną i eozyną (H&E) to podstawowa i najczęściej stosowana technika barwienia histologicznego, wykorzystywana w diagnostyce histopatologicznej. Metoda ta pozwala na uwidocznienie struktur komórkowych i tkankowych, co umożliwia ocenę morfologii tkanek w badaniu mikroskopowym.
W procesie barwienia hematoksyliną i eozyną, hematoksylina (barwnik zasadowy) wybarwia struktury kwaśne na kolor niebiesko-fioletowy – głównie jądra komórkowe zawierające DNA i RNA. Eozyna (barwnik kwaśny) wybarwia natomiast struktury zasadowe na kolor różowo-czerwony – przede wszystkim cytoplazmę komórek, włókna kolagenowe i erytrocyty.
Technika H&E umożliwia lekarzom patologom rozpoznawanie zmian patologicznych w tkankach, w tym procesów zapalnych, degeneracyjnych oraz nowotworowych. Jest nieodzownym narzędziem w codziennej praktyce diagnostycznej, a także w badaniach naukowych z zakresu medycyny i biologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak o nieznanym pierwotnym umiejscowieniu – Diagnostyka i diagnoza
Rak o nieznanym pierwotnym umiejscowieniu (CUP) stanowi około 2-5% wszystkich nowotworów złośliwych i charakteryzuje się obecnością przerzutów bez identyfikacji pierwotnego ogniska pomimo kompleksowej diagnostyki. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie fizykalne, podstawowe badania laboratoryjne (morfologia, biochemia, badanie ogólne moczu), obrazowe (RTG klatki piersiowej, TK klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy z kontrastem, mammografia u kobiet, oznaczenie PSA u mężczyzn) oraz biopsję z oceną histopatologiczną i immunohistochemiczną. Typy histologiczne CUP to m.in. gruczolakorak (60% przypadków), rak płaskonabłonkowy (5%), rak niskozróżnicowany i neuroendokrynny. Immunohistochemia wykorzystuje markery takie jak CK7, CK20, TTF-1, GATA3, PSA, CDX2, PAX8, INSM1, a w raku płaskonabłonkowym ocenia się p16 i obecność HPV/EBER. Zaawansowane metody diagnostyczne obejmują PET-CT, MRI, badania endoskopowe oraz profilowanie molekularne (GEP, NGS, klasyfikatory molekularne), które pozwalają na identyfikację pierwotnego pochodzenia u około 58% pacjentów (np. CUPLR, Tempus Tumor Origin). Markery nowotworowe (PSA, CA-125, CA 19-9, CEA, AFP, β-hCG) mają ograniczoną swoistość, ale wspomagają diagnostykę.
alfa-fetoproteina, antygen karcynoembrionalny, antygen swoisty dla prostaty, badanie endoskopowe, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie ogólne moczu, badanie PET-CT, barwienie hematoksyliną i eozyną, biopsja, biopsja cienkoigłowa, biopsja gruboigłowa, biopsja otwarta, gonadotropina kosmówkowa, gruczolakorak, guz pierwotny, krążące DNA nowotworowe, krew utajona w kale, mammografia, marker immunohistochemiczny, marker neuroendokrynny, marker nowotworowy, morfologia krwi, niestabilność mikrosatelitarna, profilowanie ekspresji genów, przerzut nowotworowy, rak neuroendokrynny, rak niskozróżnicowany, rak o nieznanym pierwotnym umiejscowieniu, rak płaskonabłonkowy, rezonans magnetyczny, sekwencjonowanie nowej generacji, tomografia komputerowa, węzły chłonne, wywiad medyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Łagodny nowotwór nerwu obwodowego – Diagnostyka i diagnoza
Diagnostyka łagodnych nowotworów nerwów obwodowych (bPNST) wymaga wieloaspektowego podejścia, obejmującego szczegółowy wywiad, badanie neurologiczne, obrazowanie oraz badania neurofizjologiczne. Rezonans magnetyczny (MRI) stanowi złoty standard w ocenie lokalizacji i charakterystyki guza, umożliwiając identyfikację cech takich jak homogenne wzmocnienie, objaw rozszczepienia tłuszczu (fat split sign) oraz objaw tarczy (target sign). Alternatywnie stosuje się tomografię komputerową (CT), ultrasonografię oraz pozytonową tomografię emisyjną (PET), z której SUVmax w [18F]FDG PET/CT jest szczególnie przydatny w różnicowaniu złośliwych nowotworów osłonek nerwów obwodowych (MPNST). Badania neurofizjologiczne, takie jak elektromiografia (EMG) i badanie przewodnictwa nerwowego, wspomagają lokalizację guza i ocenę funkcji nerwów. Biopsja, choć istotna, jest kontrowersyjna ze względu na ryzyko błędnej diagnozy, uszkodzenia aksonów oraz komplikacji chirurgicznych, a jej wyniki mogą różnić się od ostatecznej diagnozy histopatologicznej.
badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie neurofizjologiczne, badanie przewodnictwa nerwowego, barwienie hematoksyliną i eozyną, biopsja guza, biopsja nerwu, ból neuropatyczny, elektromiografia, łagodny nowotwór nerwu obwodowego, łagodny nowotwór osłonek nerwów obwodowych, neurofibromatoza, neurofibromatoza typu 1, neurofibromatoza typu 2, neurografia MR, objaw tarczy, objaw Tinela, pozytonowa tomografia emisyjna, rezonans magnetyczny, schwannoma, schwannomatoza, tomografia komputerowa, ultrasonografia, złośliwy nowotwór osłonek nerwów obwodowych - Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwory nerwów obwodowych – Diagnostyka i diagnoza
Nowotwory nerwów obwodowych, choć rzadkie, obejmują zarówno zmiany łagodne, jak i złośliwe, z około 10% przypadków o charakterze złośliwym, w tym złośliwe nowotwory osłonek nerwów obwodowych (MPNST). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu neurologicznym oraz zaawansowanych technikach obrazowania, z rezonans magnetycznym (MRI) jako metodą z wyboru. Dodatkowo stosuje się tomografię komputerową (CT), pozytonową tomografię emisyjną (PET), neurografię MR (MRN) oraz ultrasonografię. Elektrofizjologiczne badania, takie jak elektromiografia (EMG) i badanie przewodnictwa nerwowego, wspomagają lokalizację guza i ocenę zaangażowania nerwów. Biopsja, choć kontrowersyjna ze względu na ryzyko powikłań i utrudnienia w leczeniu mikrochirurgicznym, pozostaje kluczowa w potwierdzeniu histopatologicznym, zwłaszcza przy podejrzeniu złośliwości. Immunohistochemia z użyciem markerów takich jak S-100, nestyna, SOX10, p16, EGFR oraz wskaźnik proliferacji Ki-67 (≥20%) umożliwia różnicowanie typów nowotworów i ocenę stopnia złośliwości.
aktywność mitotyczna, atypia jądrowa, badanie fizykalne, badanie histopatologiczne, badanie neurologiczne, badanie przewodnictwa nerwowego, barwienie hematoksyliną i eozyną, biopsja, ból neuropatyczny, chrzęstniakomięsak, deficyt neurologiczny, diagnostyka różnicowa, ekspresja SOX10, elektromiografia, guz tkanki miękkiej, hiperkomórkowość, kostniakomięsak, marker immunohistochemiczny, martwica, mięsak prążkowanokomórkowy, nerwiakowłókniak, nerwiakowłókniakowatość, neurografia MR, neuropatia obwodowa, nowotwór nerwu obwodowego, pochodzenie neuroektodermalne, pozytonowa tomografia emisyjna, rezonans magnetyczny, schwannoma komórkowy, schwannomatoza, tłuszczakomięsak, tomografia komputerowa, ultrasonografia, uszkodzenie aksonu, złośliwa transformacja - Leksykon chorób i schorzeń
Wyprysk dyshidrotyczny – Diagnostyka i diagnoza
Wyprysk dyshidrotyczny (pompholyx) to przewlekła dermatoza charakteryzująca się nawracającymi, symetrycznie rozmieszczonymi, swędzącymi pęcherzykami na bocznych powierzchniach palców, dłoniach i podeszwach stóp. Diagnostyka opiera się głównie na obrazie klinicznym i wywiadzie, z typowymi cechami takimi jak intensywny świąd, bolesność zmian oraz charakterystyczne pęcherzyki przypominające ziarenka tapioki. W przypadkach przewlekłych (>3 miesiące), opornych na leczenie lub z podejrzeniem alergii kontaktowej, zaleca się wykonanie testów płatkowych, posiewów bakteriologicznych, badania KOH oraz ewentualnie biopsji skóry i immunofluorescencji bezpośredniej w celu wykluczenia innych dermatoz, takich jak grzybica, pemfigoid pęcherzowy czy alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić także łuszczycę dłoni i stóp oraz odczyn „id”.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, azatiopryna, badanie mykologiczne, barwienie hematoksyliną i eozyną, barwienie PAS, biopsja skóry, chłoniak T-komórkowy, choroba dłoni, diagnostyka kliniczna, grzybica stóp i dłoni, immunofluorescencja bezpośrednia, infekcja wtórna, kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia, kortykosteroidy, łuszczyca dłoni i stóp, metylotransferaza tiopurynowa, obraz kliniczny, pęcherzyki śródnaskórkowe, pemfigoid pęcherzowy, pompholyx, posiew bakteriologiczny, poziom IgE, preparat z KOH, stóp i jamy ustnej, testy płatkowe, wyprysk dyshidrotyczny, wywiad medyczny, zakażenie grzybicze, zeskrobiny skóry