blok nerwowo-mięśniowy niedepolaryzacyjny
Blok nerwowo-mięśniowy niedepolaryzacyjny to stan farmakologicznego porażenia mięśni poprzecznie prążkowanych, wywołany przez leki zwane niedepolaryzacyjnymi środkami zwiotczającymi. W przeciwieństwie do środków depolaryzacyjnych (np. sukcynylocholiny), te leki działają jako antagoniści receptorów acetylocholinowych, nie wywołując depolaryzacji błony mięśniowej.
Mechanizm działania środków niedepolaryzacyjnych polega na kompetycyjnym blokowaniu receptorów nikotynowych acetylocholiny na płytce motorycznej, co uniemożliwia przekazanie impulsu nerwowego i skutkuje brakiem skurczu mięśnia. Do najczęściej stosowanych należą: rokuronium, wekuronium, atrakurium, cisatrakurium i miwakurium.
Klinicznie blok niedepolaryzacyjny charakteryzuje się brakiem fascykulacji mięśniowych podczas indukcji, bardziej przewidywalnym czasem działania oraz możliwością odwrócenia za pomocą inhibitorów cholinoesterazy (neostygmina) lub selektywnych środków wiążących (sugammadeks dla rokuronium i wekuronium). Środki te są powszechnie stosowane podczas znieczulenia ogólnego do intubacji dotchawiczej i zapewnienia odpowiednich warunków operacyjnych.
Monitorowanie głębokości bloku nerwowo-mięśniowego niedepolaryzacyjnego odbywa się za pomocą stymulacji nerwu obwodowego (najczęściej nerwu łokciowego) i oceny odpowiedzi mięśniowej. Stosuje się różne wzorce stymulacji: pojedyncze drażnienie, train-of-four (TOF), tetaniczną oraz post-tetaniczną. Wartość TOF poniżej 0,9 sugeruje niepełne ustąpienie bloku i może wiązać się z ryzykiem powikłań oddechowych.