aminokwas pobudzający

Aminokwasy pobudzające to grupa aminokwasów działających jako neuroprzekaźniki ekscytacyjne w układzie nerwowym. Główni przedstawiciele tej grupy to kwas glutaminowy (glutaminian) i kwas asparaginowy (asparaginian), które wiążą się ze specyficznymi receptorami w błonach postsynaptycznych neuronów, powodując depolaryzację błony komórkowej i generowanie potencjału czynnościowego.

Glutaminian jest najważniejszym neuroprzekaźnikiem pobudzającym w ośrodkowym układzie nerwowym, odpowiadającym za około 70% transmisji synaptycznej w mózgu. Działa poprzez receptory jonotropowe NMDA, AMPA i kainianowe oraz metabotropowe mGluR, odgrywając kluczową rolę w procesach uczenia się i pamięci poprzez zjawisko długotrwałego wzmocnienia synaptycznego (LTP).

Zaburzenia równowagi aminokwasów pobudzających mogą prowadzić do ekscytotoksyczności – procesu, w którym nadmierna stymulacja receptorów glutaminianergicznych powoduje śmierć komórek nerwowych. Zjawisko to odgrywa istotną rolę w patogenezie wielu chorób neurodegeneracyjnych, w tym choroby Alzheimera, Parkinsona, Huntingtona oraz w uszkodzeniach niedokrwiennych mózgu.

Powiązane wpisy

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl