ogólne niedotlenienie
Ogólne niedotlenienie (hipoksja) to stan niedoboru tlenu w organizmie, który może dotyczyć całego ciała lub określonych tkanek. Ten patologiczny proces powstaje w wyniku zaburzenia równowagi między dostawą tlenu a zapotrzebowaniem na tlen w tkankach, co prowadzi do dysfunkcji komórkowej i potencjalnie nieodwracalnych uszkodzeń.
Przyczyny ogólnego niedotlenienia mogą być różnorodne i obejmują: choroby układu oddechowego (np. przewlekła obturacyjna choroba płuc, zapalenie płuc), choroby układu sercowo-naczyniowego (niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego), niedokrwistość, przebywanie na dużych wysokościach, zatrucie tlenkiem węgla oraz stany związane z niewydolnością oddechową (np. utonięcie, zadławienie).
Objawy hipoksji zależą od stopnia niedotlenienia oraz indywidualnej wrażliwości tkanek na niedobór tlenu. Do najczęstszych należą: duszność, tachykardia, sinica, zaburzenia świadomości, niepokój, dezorientacja, a w przypadkach ciężkich – utrata przytomności. Szczególnie wrażliwe na niedotlenienie są komórki mózgu, które mogą ulec nieodwracalnemu uszkodzeniu już po kilku minutach hipoksji.
Diagnostyka obejmuje badanie gazometryczne krwi tętniczej (pozwalające ocenić ciśnienie parcjalne tlenu), pulsoksymetrię (nieinwazyjny pomiar saturacji hemoglobiny tlenem) oraz badania obrazowe i czynnościowe układu oddechowego i krążenia. Leczenie powinno być ukierunkowane na przyczynę niedotlenienia i często wymaga pilnej interwencji, w tym tlenoterapii, wspomagania wentylacji lub leczenia chorób podstawowych.