drażnienie substancjami chemicznymi
Drażnienie substancjami chemicznymi to proces, w którym różnego rodzaju związki chemiczne wywołują miejscową reakcję obronną tkanek. Mechanizm działania drażniącego obejmuje bezpośrednie uszkodzenie komórek, aktywację receptorów bólowych oraz inicjację kaskady zapalnej. Klasycznymi objawami drażnienia są zaczerwienienie, obrzęk, ból oraz zaburzenia funkcji danej tkanki lub narządu.
W praktyce klinicznej drażnienie substancjami chemicznymi może być zjawiskiem niepożądanym (np. w przypadku ekspozycji zawodowej czy przypadkowego kontaktu z substancjami żrącymi) lub celowym działaniem terapeutycznym. W dermatologii stosuje się kontrolowane drażnienie chemiczne w zabiegach złuszczania naskórka, a w reumatologii miejscowe środki drażniące mogą działać przeciwbólowo poprzez mechanizm kontroirytacji.
Ocena potencjału drażniącego substancji chemicznych stanowi istotny element badań toksykologicznych i jest uwzględniana w procesie rejestracji leków, kosmetyków oraz chemikaliów przemysłowych. W diagnostyce medycznej reakcje na drażnienie chemiczne mogą być wykorzystywane w testach prowokacyjnych oceniających reaktywność tkanek, szczególnie w badaniach układu oddechowego czy w diagnostyce alergologicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pulmopect 30 mg/5 ml
Lewodropropizyna, substancja czynna syropu Pulmopect (30 mg/5 ml), wykazuje obwodowe działanie przeciwkaszlowe z miejscem uchwytu w oskrzelach i tchawicy, a także znosi skurcz oskrzeli i posiada miejscowe działanie znieczulające. W badaniach na zwierzętach skuteczność lewodropropizyny była równa lub wyższa niż dropropizyny i kloperastyny, a w testach stymulacji obwodowej jej siła działania mieściła się w przedziale 0,5-2 w porównaniu do kodeiny, przy czym w przypadku bodźców centralnych aktywność była około 10-krotnie mniejsza. U zdrowych ochotników dawka 60 mg leku skutecznie zmniejszała natężenie kaszlu indukowanego kwasem cytrynowym przez co najmniej 6 godzin. Lewodropropizyna jest skuteczna w leczeniu kaszlu o różnej etiologii, w tym w przebiegu raka płuca, zakażeń dróg oddechowych oraz krztuśca.
depresja oddechowa, drażnienie substancjami chemicznymi, dropropizyna, działanie miejscowo znieczulające, działanie przeciwkaszlowe obwodowe, hiperkapnia, kaszel wywołany bodźcami centralnymi, kloperastyna, kodeina, krztusiec, lek przeciwkaszlowy, lewodropropizyna, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, przewlekła niewydolność oddechowa, rak płuca, zakażenie dróg oddechowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Levosol 60 mg
Lewodropropizyna, substancja czynna leku Levosol (60 mg/tabletka), wykazuje obwodowe działanie przeciwkaszlowe poprzez hamowanie włókien C w oskrzelach i tchawicy, co potwierdzają badania na zwierzętach oraz brak efektów po podaniu do komór mózgu. Mechanizm ten obejmuje hamowanie uwalniania neuropeptydów oraz znoszenie skurczu oskrzeli indukowanego histaminą, serotoniną i bradykininą, bez działania antycholinergicznego. W porównaniu z kodeiną, lewodropropizyna ma podobną lub wyższą skuteczność w kaszlu wywołanym bodźcami obwodowymi, jednak jej aktywność w kaszlu centralnym jest około dziesięciokrotnie mniejsza. ED50 dla działania przeciwkaszlowego i rozkurczającego oskrzela jest porównywalna, co wskazuje na zintegrowane działanie leku w układzie oddechowym.
dawka efektywna, depresja oddechowa, drażnienie substancjami chemicznymi, drzewo oskrzelowe, działanie antycholinergiczne, działanie ośrodkowe, działanie przeciwkaszlowe, działanie uspokajające, hiperkapnia, histamina, kaszel indukowany, krztusiec, lek przeciwkaszlowy, lewodropropizyna, mechanizm działania, nerw błędny, neuropeptyd, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, oddech spontaniczny, ośrodkowy układ nerwowy, przewlekła niewydolność oddechowa, rak płuca, receptor opioidowy, serotonina, skurcz oskrzeli, stymulacja obwodowa, włókno C, zakażenie dolnych dróg oddechowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zespół abstynencyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Levopront 60 mg/10 ml
Lewodropropizyna, będąca S(-)3-(4-fenylo-piperazyn-1-ylo)-propano-1,2-diol, to lek przeciwkaszlowy o działaniu obwodowym, hamujący aktywność włókien C w oskrzelach i tchawicy, co prowadzi do zmniejszenia uwalniania neuropeptydów odpowiedzialnych za przewodzenie bodźców czuciowych. W modelach zwierzęcych wykazano, że jej skuteczność przeciwkaszlowa jest porównywalna lub wyższa niż dropropizyny i kloperastyny, a w testach stymulacji obwodowej jej działanie mieści się w zakresie 0,5-2 w stosunku do kodeiny. Lewodropropizyna wykazuje również działanie rozkurczające mięśniówkę gładką oskrzeli, hamując skurcze wywołane histaminą, serotoniną i bradykininą, przy braku działania antycholinergicznego. Dawka efektywna (ED50) dla działania rozkurczającego jest zbliżona do dawki przeciwkaszlowej. U zdrowych ochotników pojedyncza dawka 60 mg leku redukuje natężenie kaszlu indukowanego kwasem cytrynowym na co najmniej 6 godzin, bez wpływu na EEG, funkcje psychomotoryczne oraz parametry sercowo-naczyniowe przy dawkach do 240 mg.
bradykinina, depresja oddechowa, drażnienie substancjami chemicznymi, działanie antycholinergiczne, działanie miejscowo znieczulające, działanie opioidopodobne, funkcje psychomotoryczne, hamowanie kaszlu, hiperkapnia, histamina, kaszel o różnej etiologii, kaszel wywołany bodźcami centralnymi, krztusiec, krzywa EEG, lek przeciwkaszlowy, mechanizm działania przeciwkaszlowego, mięśniówka gładka oskrzeli, nerw błędny, neuropeptydy, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, przewlekła niewydolność oddechowa, rak płuca, receptor opioidowy, serotonina, skurcz oskrzeli, stymulacja obwodowa, stymulacja tchawicy, włókna C, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zakażenie dróg oddechowych, zespół abstynencyjny