technologia r-DNA
Technologia r-DNA (rekombinowanego DNA) to zestaw technik inżynierii genetycznej umożliwiających łączenie fragmentów DNA pochodzących z różnych organizmów. Metoda ta stanowi fundament współczesnej biotechnologii medycznej, pozwalając na tworzenie cząsteczek DNA zawierających geny pochodzące z różnych źródeł biologicznych.
Proces rekombinacji DNA obejmuje izolację materiału genetycznego, cięcie go przy pomocy enzymów restrykcyjnych, łączenie fragmentów za pomocą ligaz oraz wprowadzanie nowo utworzonych cząsteczek do komórek gospodarza. Technologia ta umożliwiła produkcję wielu leków biologicznych, takich jak insulina ludzka, hormony wzrostu, czynniki krzepnięcia czy cytokiny, które wcześniej były trudno dostępne lub niemożliwe do uzyskania.
W diagnostyce medycznej technologia r-DNA znalazła zastosowanie w tworzeniu testów molekularnych, sond genetycznych i markerów diagnostycznych. W terapii genowej służy do konstruowania wektorów przenoszących prawidłowe kopie genów do komórek pacjenta. Rozwój technologii r-DNA doprowadził również do powstania zaawansowanych technik edycji genomu, takich jak CRISPR-Cas9, otwierając nowe możliwości leczenia chorób genetycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Filgrastym – Przedawkowanie
Filgrastym, rekombinowany ludzki czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, dostępny m.in. w preparacie Neupogen w stężeniach 300 μg/ml, 600 μg/ml oraz 960 μg/ml, jest produkowany metodą r-DNA w szczepie E. coli K12. Pomimo braku jednoznacznych danych klinicznych dotyczących skutków przedawkowania filgrastymu, obserwacje farmakodynamiczne wskazują, że przerwanie terapii powoduje zmniejszenie liczby krążących granulocytów obojętnochłonnych o około 50% w ciągu 1-2 dni, z powrotem do wartości prawidłowych w okresie 1-7 dni. Przedawkowanie teoretycznie może nasilać objawy związane z nadmierną stymulacją układu granulocytarnego, jednak brak jest szczegółowych danych potwierdzających te efekty.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neupogen 960 mcg/ml (48 mln j.m./0,5 ml)
Neupogen (filgrastym) w dawce 960 µg/ml (48 mln j.m./0,5 ml) jest dostępny jako roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Głównym i jedynym absolutnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na filgrastym lub którąkolwiek substancję pomocniczą, w tym sorbitol (E420) obecny w stężeniu 50 mg/ml. Filgrastym jest produkowany metodą rekombinowanego DNA przy użyciu szczepu E. coli (K12), co może mieć znaczenie przy ocenie ryzyka reakcji alergicznych. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości należy natychmiast odstąpić od dalszego podawania leku.
ampułko-strzykawka, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, Escherichia coli, filgrastym, koncentrat do sporządzania roztworu, nadwrażliwość, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rekombinowane DNA, roztwór do infuzji, roztwór do wstrzykiwań, sorbitol, substancja czynna, substancja pomocnicza, technologia r-DNA - Leksykon substancji czynnych
Filgrastym – Przeciwwskazania stosowania
Filgrastym, będący rekombinowanym ludzkim czynnikiem pobudzającym tworzenie kolonii granulocytów, jest produkowany metodą rekombinacji DNA w szczepie E. coli (K12) i stosowany głównie w hematologii oraz onkologii. Produkt leczniczy Neupogen dostępny jest w formie roztworu do wstrzykiwań o stężeniach 300 µg/ml (30 mln j.m./ml), 600 µg/ml (30 mln j.m./0,5 ml) oraz 960 µg/ml (48 mln j.m./0,5 ml) w ampułko-strzykawkach. Wszystkie formy zawierają sorbitol (E420) w stężeniu 50 mg/ml jako substancję pomocniczą, co jest istotne w kontekście przeciwwskazań. Jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania filgrastymu jest nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą, w szczególności na sorbitol, co wymaga szczegółowego wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii.
ampułko-strzykawka, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, degradacja produktu leczniczego, działanie niepożądane, filgrastym, koncentrat do sporządzania roztworu, nadwrażliwość na substancję czynną, Neupogen, preparat biologiczny, reakcja alergiczna, roztwór do wstrzykiwań, sorbitol, szczep E.coli, technologia r-DNA - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Neupogen 600 mcg/ml (30 mln j.m./0,5 ml)
Neupogen (filgrastym) w dawce 600 mikrogramów/ml (30 mln j.m./0,5 ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na filgrastym lub substancje pomocnicze, w szczególności sorbitol (E420), którego stężenie wynosi 50 mg/ml roztworu. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z historią reakcji alergicznych na produkty biotechnologiczne wytwarzane metodą rekombinacji DNA przy użyciu szczepu E. coli (K12). Przed zastosowaniem leku konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, aby wykluczyć ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, takich jak wysypka, pokrzywka, świąd, obrzęk naczynioruchowy, duszność czy spadek ciśnienia tętniczego.
ampułko-strzykawka, bakteria E. coli, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, duszność, filgrastym, nadwrażliwość, objaw nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja skórna, reakcja uczuleniowa, roztwór do wstrzykiwań, sorbitol, spadek ciśnienia tętniczego, substancja pomocnicza, świąd, technologia r-DNA, wysypka