edetynian sodu
Edetynian sodu, znany również jako wersenian sodu lub EDTA sodowy (sól sodowa kwasu etylenodiaminotetraoctowego), to związek chemiczny szeroko stosowany w medycynie, głównie ze względu na swoje właściwości chelatujące. Substancja ta wykazuje zdolność do wiązania jonów metali dwu- i trójwartościowych, co znajduje zastosowanie w różnych dziedzinach medycyny.
W kardiologii i toksykologii edetynian sodu jest wykorzystywany w leczeniu zatruć metalami ciężkimi, takimi jak ołów, rtęć czy kadm. Tworząc z nimi rozpuszczalne kompleksy chelatowe, ułatwia ich eliminację z organizmu. W przypadku ciężkich zatruć ołowiem edetynian wapniowo-disodowy (CaNa₂EDTA) stanowi lek pierwszego wyboru, gdyż skutecznie wiąże ołów, umożliwiając jego wydalanie z moczem.
W dermatologii i farmacji edetynian sodu pełni funkcję stabilizatora i konserwantu w wielu preparatach leczniczych. Działa jako antyoksydant, hamując procesy utleniania, które mogłyby prowadzić do rozkładu substancji aktywnych. Jego zdolność do wiązania jonów metali jest wykorzystywana również w preparatach do miejscowego stosowania, gdzie zapobiega niekorzystnemu wpływowi metali na trwałość leków.
Edetynian sodu znajduje także zastosowanie w diagnostyce laboratoryjnej jako antykoagulant przy pobieraniu krwi do badań. Związek ten, wiążąc jony wapnia niezbędne w procesie krzepnięcia, skutecznie zapobiega koagulacji pobranego materiału biologicznego, co pozwala na przeprowadzenie wiarygodnych analiz hematologicznych i biochemicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – DETRICAL 7000 IU
Przedawkowanie witaminy D3 w dawce 7000 IU (cholekalcyferol, lek DETRICAL) prowadzi do hiperkalcemii, która może mieć charakter ostry lub przewlekły i stanowić zagrożenie życia. Objawy kliniczne są niespecyficzne i obejmują zaburzenia rytmu serca (arytmie, skrócenie QT), nudności, wymioty, początkowo biegunkę przechodzącą w zaparcia, nadmierne pragnienie, wielomocz, odwodnienie, osłabienie mięśni, zaburzenia świadomości oraz bóle głowy i mięśniowo-stawowe. W badaniach laboratoryjnych typowo stwierdza się hiperkalcemię, hiperkalciurię oraz podwyższone stężenie 25-hydroksykalcyferolu w surowicy, co potwierdza diagnozę przedawkowania. Przewlekłe zatrucie może prowadzić do odkładania się złogów wapnia w naczyniach i tkankach, powodując ich uszkodzenie i dysfunkcję, a także azotemię wskazującą na uszkodzenie nerek.
25-hydroksykalcyferol, arytmia, azotemia, cholekalcyferol, edetynian sodu, furosemid, glikokortykosteroid, hemodializa bezwapniowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, izotoniczny roztwór NaCl, kalcyfikacja naczyń, kalcytonina, odstęp QT, odwodnienie, oligoanuria, poliuria, powikłania wielonarządowe, przewlekłe przedawkowanie, witamina D3, wymuszona diureza, wzmożone pragnienie, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, złogi wapnia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Boncel 25 000 j.m. 25 000 IU
Cholekalcyferol (witamina D3) zawarty w preparacie Boncel cechuje się niskim indeksem terapeutycznym, co oznacza niewielką różnicę między dawką leczniczą a toksyczną. Próg zatrucia u dorosłych z prawidłową funkcją przytarczyc wynosi 40 000–100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące, natomiast niemowlęta i małe dzieci są znacznie bardziej wrażliwe na toksyczność witaminy D. Przedawkowanie prowadzi do hiperkalcemii i hiperfosfatemii, skutkujących odkładaniem złogów wapniowych w nerkach, naczyniach krwionośnych i tkankach miękkich. Objawy kliniczne są niespecyficzne i obejmują nudności, wymioty, bóle głowy, zmęczenie, bóle mięśni i stawów, poliurię oraz w późniejszym stadium azotemię i odwodnienie. Diagnostycznie kluczowe są podwyższone stężenia wapnia, fosforu oraz 25-hydroksycholekalcyferolu w osoczu.
25-hydroksycholekalcyferol, azotemia, bezwapniowy dializat, cholekalcyferol, diuretyk pętlowy, edetynian sodu, funkcja przytarczyc, furosemid, glikokortykosteroid, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodializa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, indeks terapeutyczny, kalcytonina, kamień nerkowy, oliguria, polidypsja, poliuria, przewód pokarmowy, resorpcja kości, wielomocz, witamina D3, złóg wapniowy, zwapnienie tkanki nerkowej - Leksykon leków
Skład i postać leku – ACC classic 20 mg/ml
ACC classic to roztwór doustny o stężeniu 20 mg/ml acetylocysteiny, substancji mukolitycznej stosowanej w terapii schorzeń układu oddechowego. Preparat charakteryzuje się przejrzystą, nieco lepką konsystencją i wiśniowym smakiem, co ułatwia podawanie pacjentom. W 1 ml roztworu znajduje się 20 mg acetylocysteiny oraz 4,8 mg sodu, a także konserwanty: benzoesan sodu (1,95 mg/ml) i metylu parahydroksybenzoesan (1,30 mg/ml). Aromat wiśniowy zawiera dodatkowo glikol propylenowy (1,33 mg/ml) i alkohol benzylowy (do 0,1 mg/ml). Preparat dostępny jest w butelkach 100 lub 200 ml z dołączonymi miarkami lub strzykawkami do precyzyjnego dawkowania.
ACC, acetylocysteina, alkohol benzylowy, benzoesan sodu, edetynian sodu, glikol propylenowy, karmeloza sodowa, lek mukolityczny, niezgodność farmaceutyczna, parahydroksybenzoesan metylu, postać farmaceutyczna, przyrząd dozujący, roztwór doustny, sacharyna sodowa, środek ostrożności, substancja pomocnicza, wodorotlenek sodu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Xifaxan 200 mg
Xifaxan jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawce 200 mg ryfaksyminy, charakteryzujących się różowym kolorem i okrągłym, obustronnie wypukłym kształtem z oznaczeniem „AW”. Substancja czynna – ryfaksymina – jest obecna w każdej tabletce w ilości 200 mg. Tabletki zawierają mniej niż 1 mmol sodu, co czyni je odpowiednimi dla pacjentów na diecie niskosodowej. Skład tabletki obejmuje substancje pomocnicze takie jak sodu glikolan skrobiowy, glicerolu distearynian, krzemionkę koloidalną, talk oraz celulozę mikrokrystaliczną, natomiast powłoka zawiera hydroksypropylometylocelulozę, tytanu dwutlenek (E171), sodu edetynian, glikol propylenowy oraz żelaza tlenek czerwony (E172).
celuloza mikrokrystaliczna, distearynian glicerolu, dwutlenek tytanu, edetynian sodu, glikol propylenowy, glikolan sodu skrobiowy, hydroksypropylometyloceluloza, krzemionka koloidalna, niezgodność farmaceutyczna, ryfaksymina, substancja czynna, substancja rozpadowa, tabletka powlekana, tlenek żelaza czerwony, związek chelatujący - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dekristol Pro 25 000 IU
Witamina D3 (cholekalcyferol) charakteryzuje się niskim indeksem terapeutycznym, co oznacza, że dawka toksyczna jest stosunkowo bliska dawce leczniczej. Próg zatrucia u dorosłych z prawidłową czynnością przytarczyc wynosi 40 000–100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące. Przedawkowanie preparatu Dekristol Pro, zawierającego 25 000 IU witaminy D3 na kapsułkę, może prowadzić do hiperkalcemii zagrażającej życiu. Objawy przedawkowania są niespecyficzne i obejmują zaburzenia układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, anoreksja), zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej (pragnienie, polidypsja, poliuria, odwodnienie), objawy neurologiczne (ból głowy, senność, zaburzenia świadomości), mięśniowo-szkieletowe (ból mięśni i stawów, osłabienie), kardiologiczne (arytmie) oraz nerkowe (azotemia, kamica, wapnica, niewydolność nerek). Hiperkalcemia prowadzi do odkładania wapnia w tkankach, szczególnie w nerkach i naczyniach krwionośnych.
anoreksja, azotemia, cholekalcyferol, czynność przytarczyc, diureza, edetynian sodu, fosforany, furosemid, glikokortykosteroidy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodializa bezwapniowa, hiperkalcemia, indeks terapeutyczny, kalcytonina, kamica nerkowa, niewydolność nerek, oligoanuria, polidypsja, poliuria, wapnica nerek, zespół hiperkalcemii - Leksykon leków
Przedawkowanie – Detritin 4000 IU
Przedawkowanie witaminy D3 (cholekalcyferolu) z preparatu Detritin 4000 IU prowadzi do hiperkalcemii, będącej głównym mechanizmem toksyczności. Objawy kliniczne są niespecyficzne i obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, początkowo biegunka, następnie zaparcia, brak apetytu), neurologiczne (ból głowy, osłabienie, zmęczenie, senność, zaburzenia świadomości), mięśniowo-szkieletowe (ból mięśni i stawów, osłabienie mięśni), sercowo-naczyniowe (zaburzenia rytmu serca) oraz zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej (poliuria, nadmierne pragnienie, odwodnienie, azotemia). W badaniach laboratoryjnych stwierdza się hiperkalcemię, hiperkalciurię oraz podwyższone stężenie 25-hydroksykalcyferolu w surowicy. Przewlekłe przedawkowanie może prowadzić do kalcyfikacji naczyń i tkanek, co skutkuje nieodwracalnymi zmianami narządowymi, w tym zwapnieniem naczyń, nerek i serca.
25-hydroksykalcyferol, arytmia, azotemia, cholekalcyferol, edetynian sodu, furosemid, glikokortykosteroidy, hemodializa bezwapniowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, kalcyfikacja, kalcyfikacja naczyń, kalcytonina, kamica nerkowa, oligoanuria, poliuria, przedawkowanie witaminy D, witamina D3, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Skład i postać leku – GYNOXIN OPTIMA 20 mg/g (2%)
Gynoxin Optima to krem dopochwowy zawierający 2% azotanu fentikonazolu (20 mg/g), stosowany miejscowo w leczeniu infekcji pochwy. Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak estry makrogolu, olej migdałowy, glikol propylenowy, alkohol cetylowy, glicerolu monostearynian, lanolinę uwodornioną, sodu edetynian oraz wodę oczyszczoną. Należy zwrócić uwagę na potencjalne reakcje alergiczne wywoływane przez glikol propylenowy, lanolinę uwodornioną i alkohol cetylowy. Produkt jest dostępny w tubie aluminiowej o pojemności 30 g wraz z aplikatorem do podawania dopochwowego.
alkohol cetylowy, aplikator dopochwowy, azotan fentikonazolu, działanie niepożądane, edetynian sodu, fenticonazol, glikol propylenowy, krem dopochwowy, lanolina uwodorniona, okres ważności, olej migdałowy, podanie dopochwowe, postać farmaceutyczna, reakcja alergiczna, substancja czynna, substancja pomocnicza - Leksykon leków
Przedawkowanie – Boncel 100 000 j.m. 100 000 IU
Przedawkowanie cholekalcyferolu (witaminy D3) stanowi istotne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza ze względu na niski indeks terapeutyczny tej substancji. Toksyczność u dorosłych z prawidłową czynnością przytarczyc pojawia się przy dawkach 40 000-100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące, natomiast u niemowląt i małych dzieci reakcje toksyczne mogą wystąpić przy znacznie niższych dawkach. Przedawkowanie prowadzi do hiperkalcemii, hiperkalciurii oraz hiperfosfatemii, co skutkuje odkładaniem się złogów wapnia w nerkach i naczyniach krwionośnych. Objawy kliniczne są niespecyficzne i obejmują wczesne symptomy takie jak nudności, wymioty, zmęczenie, ból głowy oraz późne objawy mięśniowo-szkieletowe, neurologiczne i nerkowe, w tym azotemię, poliurię i odwodnienie.
25-hydroksycholekalcyferol, azotemia, bezwapniowy dializat, czynność przytarczyc, edetynian sodu, furosemid, glikokortykoidy, hemodializa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, indeks terapeutyczny, kalcytonina, kamienie nerkowe, oliguria, poliuria, przedawkowanie cholekalcyferolu, witamina D3, zatrucie witaminą D, złogi wapnia, zwapnienie naczyń krwionośnych, zwapnienie nerek - Leksykon substancji czynnych
Witamina D3 – Przedawkowanie
Witamina D3 (cholekalcyferol) cechuje się niskim indeksem terapeutycznym, co predysponuje do klinicznie istotnego ryzyka przedawkowania, manifestującego się głównie hiperkalcemią. Toksyczność obserwuje się przy dawkach 40 000–100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące u dorosłych z prawidłową czynnością przytarczyc. Hiperkalcemia wywołana nadmiernym stężeniem aktywnych metabolitów witaminy D3 prowadzi do zwiększonego wchłaniania wapnia jelitowego oraz jego reabsorpcji nerkowej, skutkując hiperkalciurią i uszkodzeniem wielu narządów. Objawy przedawkowania są niespecyficzne i obejmują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, anoreksja, zapalenie trzustki), układu nerwowego (ból głowy, senność, zaburzenia świadomości, osłabienie mięśni), układu moczowego (polidypsja, poliuria, kamica i wapnica nerek, niewydolność nerek, azotemia) oraz sercowo-naczyniowego (arytmie, zmiany w EKG, nadciśnienie tętnicze). Dodatkowo mogą wystąpić bóle mięśniowo-stawowe, odwodnienie, zwapnienia tkanek miękkich, podwyższone stężenie cholesterolu i enzymów wątrobowych.
anoreksja, arytmia, azotemia, bisfosfonian, cholekalcyferol, czynność przytarczyc, diuretyk pętlowy, dysfagia, edetynian sodu, furosemid, glikokortykosteroid, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodializa bezwapniowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, indeks terapeutyczny, kalcytonina, kamica nerkowa, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, oligoanuria, polidypsja, poliuria, resorpcja kostna, wapnica nerek, zaburzenia świadomości, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie trzustki, zapis EKG, zwapnienie tkanek miękkich - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dekristol Forte 50 000 IU
Cholekalcyferol (witamina D3) zawarty w preparacie Dekristol Forte cechuje się niskim indeksem terapeutycznym, co oznacza niewielką różnicę między dawką terapeutyczną a toksyczną. Próg zatrucia u dorosłych z prawidłową funkcją przytarczyc wynosi 40 000–100 000 IU dziennie przez 1-2 miesiące, natomiast pojedyncza kapsułka zawiera 50 000 IU, co stwarza ryzyko przedawkowania przy długotrwałym stosowaniu. Przedawkowanie prowadzi do hiperkalcemii, która może skutkować hiperkalcurią, kalcyfikacją tkanek (nerki, naczynia krwionośne) oraz poważnymi powikłaniami, takimi jak kamica nerkowa, niewydolność nerek i arytmie serca. Objawy zatrucia są niespecyficzne i obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), neurologiczne (ból głowy, senność, zaburzenia świadomości), mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni i stawów, osłabienie) oraz zaburzenia wodno-elektrolitowe (polidypsja, poliuria, azotemia).
anoreksja, arytmia, azotemia, cholekalcyferol, edetynian sodu, funkcja przytarczyc, furosemid, glikokortykosteroid, hemodializa bezwapniowa, hiperkalcemia, kalcyfikacja, kalcytonina, kamica nerkowa, niewydolność nerek, odwodnienie, oligoanuria, polidypsja, poliuria, wapnica nerek, wielomocz, witamina D3, wymuszona diureza, zaburzenie świadomości, zatrucie witaminą D - Leksykon leków
Przedawkowanie – Dekristol 20 000 IU
Przedawkowanie witaminy D3 (cholekalcyferolu), szczególnie w wysokich dawkach jak w preparacie Dekristol 20 000 IU (500 µg cholekalcyferolu/kapsułka), prowadzi do hiperkalcemii o różnym przebiegu klinicznym – ostrym lub przewlekłym. Objawy początkowe obejmują zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, początkowo biegunka, następnie zaparcia), jadłowstręt oraz odwodnienie. W miarę progresji hiperkalcemii pojawiają się objawy neurologiczne (ból głowy, znużenie, senność, zaburzenia świadomości), mięśniowo-szkieletowe (bóle mięśni i stawów, osłabienie mięśni) oraz kardiologiczne (zaburzenia rytmu serca). Charakterystyczne są także objawy nerkowe – polidypsja, poliuria, a w zaawansowanym stadium azotemia i niewydolność nerek. Diagnostyka laboratoryjna wykazuje hiperkalcemię, hiperkalciurię, podwyższone stężenie 25-hydroksykalcyferolu oraz fosforu w surowicy i moczu.
25-hydroksykalcyferol, azotemia, biegunka, ból głowy, bóle mięśniowo-stawowe, cholekalcyferol, dializat bezwapniowy, edetynian sodu, furosemid, glikokortykosteroid, hemodializa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, jadłowstręt, kalcyfikacja naczyń, kalcytonina, kamica nerkowa, nefrocalcinoza, niewydolność nerek, nudności i wymioty, objawy neurologiczne, odkładanie wapnia, odwodnienie, oligoanuria, osłabienie mięśni, polidypsja, poliuria, układ kielichowo-miedniczkowy, witamina D3, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia świadomości, zaparcie - Leksykon leków
Skład i postać leku – Neosynephrin-Pos 10% 100 mg/ml
Neosynephrin-POS 10% to roztwór kropli do oczu zawierający chlorowodorek fenylefryny w stężeniu 100 mg/ml (10%), wykazujący działanie sympatykomimetyczne prowadzące do rozszerzenia źrenicy. Preparat zawiera również chlorek benzalkoniowy (0,05 mg/ml) jako środek konserwujący, co należy uwzględnić ze względu na potencjalne reakcje alergiczne u niektórych pacjentów. Formuła uzupełniona jest o edetynian sodu, który stabilizuje roztwór poprzez chelatowanie jonów metali, oraz wodę do wstrzykiwań jako rozpuszczalnik. Produkt dostępny jest w plastikowej butelce o pojemności 10 ml, umożliwiającej precyzyjne dawkowanie kropli bezpośrednio na powierzchnię gałki ocznej.
chlorek benzalkoniowy, chlorowodorek fenylefryny, działanie miejscowe, działanie sympatykomimetyczne, edetynian sodu, gałka oczna, interakcja między składnikami, krople do oczu, niezgodność farmaceutyczna, odpady medyczne, preparat okulistyczny, rozszerzenie źrenicy, roztwór, środek konserwujący, substancja aktywna, substancja chelatująca, woda do wstrzykiwań - Leksykon substancji czynnych
Cholekalcyferol – Przedawkowanie
Cholekalcyferol (witamina D3) charakteryzuje się niskim indeksem terapeutycznym, a jego przedawkowanie może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych, przede wszystkim hiperkalcemii i hiperfosfatemii. Toksyczne dawki u dorosłych z prawidłową czynnością przytarczyc wynoszą od 40 000 do 100 000 IU/dobę przyjmowanych przez 1-2 miesiące, natomiast dawki powyżej 10 000 IU/dobę stosowane długotrwale mogą wywołać objawy zatrucia. Długotrwałe stosowanie dawek do 4000 IU/dobę jest uważane za bezpieczne i nie powoduje hiperkalcemii ani hiperkalciurii. Przedawkowanie prowadzi do odkładania się wapnia w nerkach, naczyniach krwionośnych i tkankach miękkich, co może skutkować kamicą nerkową, zwapnieniem tkanek oraz uszkodzeniem narządów, w tym nerek i układu sercowo-naczyniowego.
25-hydroksycholekalcyferol, alkaloza, anoreksja, azotemia, cholekalcyferol, edetynian sodu, furosemid, glikokortykoid, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodializa, hipercholesterolemia, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hipertermia, kalcytonina, kamica nerkowa, kamień nerkowy, mocznica, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, polidypsja, stężenie wapnia, światłowstręt, tiazydowy lek moczopędny, uszkodzenie kości, wapnica nerek, wielomocz, zaburzenia rytmu serca, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zatrucie witaminą D, zespół Burnetta, zespół mleczno-alkaliczny, zwapnienie nerek, zwapnienie przerzutowe, zwapnienie tkanek miękkich