czynność przytarczyc
Czynność przytarczyc odnosi się do aktywności fizjologicznej gruczołów przytarczycznych, których główną funkcją jest regulacja gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie. Prawidłowa czynność przytarczyc polega na wydzielaniu parathormonu (PTH) w odpowiedzi na spadek stężenia wapnia w surowicy krwi.
Parathormon zwiększa stężenie wapnia we krwi poprzez stymulację resorpcji kostnej, zwiększenie wchłaniania zwrotnego wapnia w nerkach oraz pośrednio zwiększenie wchłaniania wapnia w jelitach przez stymulację produkcji aktywnej formy witaminy D (1,25-dihydroksycholekalcyferolu). Jednocześnie PTH zwiększa wydalanie fosforanów przez nerki, co zapobiega powstawaniu nierozpuszczalnych soli wapniowo-fosforanowych.
Zaburzenia czynności przytarczyc mogą objawiać się jako niedoczynność (hipoparatyreoza), prowadząca do hipokalcemii z objawami tężyczki, lub nadczynność (hiperparatyreoza), skutkująca hiperkalcemią z objawami takimi jak osłabienie mięśniowe, kamica nerkowa, osteoporoza czy zaburzenia neuropsychiatryczne. Diagnostyka czynności przytarczyc obejmuje oznaczanie stężenia PTH, wapnia, fosforu oraz witaminy D w surowicy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Dekristol Pro 25 000 IU
Witamina D3 (cholekalcyferol) charakteryzuje się niskim indeksem terapeutycznym, co oznacza, że dawka toksyczna jest stosunkowo bliska dawce leczniczej. Próg zatrucia u dorosłych z prawidłową czynnością przytarczyc wynosi 40 000–100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące. Przedawkowanie preparatu Dekristol Pro, zawierającego 25 000 IU witaminy D3 na kapsułkę, może prowadzić do hiperkalcemii zagrażającej życiu. Objawy przedawkowania są niespecyficzne i obejmują zaburzenia układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, anoreksja), zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej (pragnienie, polidypsja, poliuria, odwodnienie), objawy neurologiczne (ból głowy, senność, zaburzenia świadomości), mięśniowo-szkieletowe (ból mięśni i stawów, osłabienie), kardiologiczne (arytmie) oraz nerkowe (azotemia, kamica, wapnica, niewydolność nerek). Hiperkalcemia prowadzi do odkładania wapnia w tkankach, szczególnie w nerkach i naczyniach krwionośnych.
anoreksja, azotemia, cholekalcyferol, czynność przytarczyc, diureza, edetynian sodu, fosforany, furosemid, glikokortykosteroidy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodializa bezwapniowa, hiperkalcemia, indeks terapeutyczny, kalcytonina, kamica nerkowa, niewydolność nerek, oligoanuria, polidypsja, poliuria, wapnica nerek, zespół hiperkalcemii - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vigantoletten 1000 25 mcg (1000 j.m.)
Przedawkowanie witaminy D3 (cholekalcyferolu) stanowi istotne zagrożenie kliniczne, prowadząc do hiperkalcemii, hiperkalcynurii oraz powikłań narządowych, takich jak zwapnienia tkanek miękkich, kamica nerkowa i niewydolność nerek. Toksyczne dawki u dorosłych zaczynają się od 20 000 do 60 000 j.m./dobę przy długotrwałym stosowaniu (kilka tygodni/miesięcy), natomiast u dzieci już dawki 2 000-4 000 j.m./dobę mogą wywołać objawy zatrucia. Próg toksyczności witaminy D wynosi 40 000-100 000 j.m./dobę przez 1-2 miesiące u osób z prawidłową czynnością przytarczyc. Klinicznie przedawkowanie manifestuje się objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), układu nerwowego (znużenie, bóle głowy, psychozy, śpiączka), mięśniowo-szkieletowego (bóle mięśni i stawów, osłabienie) oraz układu moczowego i krążenia (wielomocz, odwodnienie, zaburzenia rytmu serca, niewydolność serca). W badaniach laboratoryjnych obserwuje się hiperkalcemię (>13 mg/100 ml), hiperkalcynurię, hiperfosfatemię i azotemię.
25-hydroksykalcyferol, antidotum, azotemia, cholekalcyferol, czynność przytarczyc, ergokalcyferol, furosemid, glikokortykosteroidy, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa bezwapniowa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia i hiperkalcynuria, kalcytonina, kamica nerkowa, niewydolność nerek, niewydolność serca, odwodnienie, oligonuria, podwyższone stężenie fosforu, powikłania narządowe, przedawkowanie witaminy D3, wapnica nerek, wielomocz, witamina D2, wymuszona diureza, zespół hiperkalcemii, zwapnienie narządów miąższowych - Leksykon leków
Przedawkowanie – Boncel 100 000 j.m. 100 000 IU
Przedawkowanie cholekalcyferolu (witaminy D3) stanowi istotne zagrożenie zdrowotne, zwłaszcza ze względu na niski indeks terapeutyczny tej substancji. Toksyczność u dorosłych z prawidłową czynnością przytarczyc pojawia się przy dawkach 40 000-100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące, natomiast u niemowląt i małych dzieci reakcje toksyczne mogą wystąpić przy znacznie niższych dawkach. Przedawkowanie prowadzi do hiperkalcemii, hiperkalciurii oraz hiperfosfatemii, co skutkuje odkładaniem się złogów wapnia w nerkach i naczyniach krwionośnych. Objawy kliniczne są niespecyficzne i obejmują wczesne symptomy takie jak nudności, wymioty, zmęczenie, ból głowy oraz późne objawy mięśniowo-szkieletowe, neurologiczne i nerkowe, w tym azotemię, poliurię i odwodnienie.
25-hydroksycholekalcyferol, azotemia, bezwapniowy dializat, czynność przytarczyc, edetynian sodu, furosemid, glikokortykoidy, hemodializa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hiperkalciuria, indeks terapeutyczny, kalcytonina, kamienie nerkowe, oliguria, poliuria, przedawkowanie cholekalcyferolu, witamina D3, zatrucie witaminą D, złogi wapnia, zwapnienie naczyń krwionośnych, zwapnienie nerek - Leksykon substancji czynnych
Witamina D3 – Przedawkowanie
Witamina D3 (cholekalcyferol) cechuje się niskim indeksem terapeutycznym, co predysponuje do klinicznie istotnego ryzyka przedawkowania, manifestującego się głównie hiperkalcemią. Toksyczność obserwuje się przy dawkach 40 000–100 000 IU/dobę przez 1-2 miesiące u dorosłych z prawidłową czynnością przytarczyc. Hiperkalcemia wywołana nadmiernym stężeniem aktywnych metabolitów witaminy D3 prowadzi do zwiększonego wchłaniania wapnia jelitowego oraz jego reabsorpcji nerkowej, skutkując hiperkalciurią i uszkodzeniem wielu narządów. Objawy przedawkowania są niespecyficzne i obejmują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, anoreksja, zapalenie trzustki), układu nerwowego (ból głowy, senność, zaburzenia świadomości, osłabienie mięśni), układu moczowego (polidypsja, poliuria, kamica i wapnica nerek, niewydolność nerek, azotemia) oraz sercowo-naczyniowego (arytmie, zmiany w EKG, nadciśnienie tętnicze). Dodatkowo mogą wystąpić bóle mięśniowo-stawowe, odwodnienie, zwapnienia tkanek miękkich, podwyższone stężenie cholesterolu i enzymów wątrobowych.
anoreksja, arytmia, azotemia, bisfosfonian, cholekalcyferol, czynność przytarczyc, diuretyk pętlowy, dysfagia, edetynian sodu, furosemid, glikokortykosteroid, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hemodializa bezwapniowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, indeks terapeutyczny, kalcytonina, kamica nerkowa, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, oligoanuria, polidypsja, poliuria, resorpcja kostna, wapnica nerek, zaburzenia świadomości, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie trzustki, zapis EKG, zwapnienie tkanek miękkich