brachyury
Brachyury to czynnik transkrypcyjny, znany również jako gen T (T-box transcription factor T), który odgrywa kluczową rolę w procesie gastrulacji i rozwoju mezodermy podczas wczesnej embriogenezy. Białko to jest kodowane przez gen TBXT (T-box transcription factor T) i należy do rodziny białek T-box.
W rozwoju zarodkowym brachyury jest niezbędny do prawidłowego formowania się struny grzbietowej (notochord) oraz tylnej części zarodka. Ekspresja tego genu jest jednym z najwcześniejszych markerów różnicowania się komórek mezodermalnych. Mutacje w genie TBXT prowadzą do poważnych wad rozwojowych, w tym zaburzeń w formowaniu się kręgosłupa i tylnej części ciała.
W kontekście klinicznym, nadekspresja brachyury jest obserwowana w chordoma – rzadkim, złośliwym nowotworze wywodzącym się z pozostałości struny grzbietowej. Stanowi to ważny marker diagnostyczny tego nowotworu. Badania wskazują również na potencjalną rolę brachyury w progresji innych typów nowotworów, w tym raka płuca, piersi i jelita grubego, gdzie może uczestniczyć w procesie przejścia nabłonkowo-mezenchymalnego (EMT).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Chordoma – Etiologia i przyczyny
Chordoma to rzadki, złośliwy nowotwór kości wywodzący się z pozostałości struny grzbietowej, lokalizujący się głównie w okolicy krzyżowo-guzicznej (50%), podstawy czaszki (30%) oraz ruchomych odcinków kręgosłupa (20%). Etiologia chordoma wiąże się z obecnością komórek struny grzbietowej, które nie uległy regresji po urodzeniu. Genetycznie, ponad 95% pacjentów wykazuje jednonukleotydowy polimorfizm (SNP) w genie TBXT (brachyury), kluczowym dla rozwoju struny grzbietowej, a duplikacje tego genu są charakterystyczne dla rodzinnego występowania choroby. Inne aberracje genetyczne obejmują zmiany w ścieżce mTOR, niedobór PTEN, mutacje w genach INI-1, SMARCB1, ARID1B oraz warianty DNA mitochondrialnego. Złożone nieprawidłowości kariotypowe, takie jak utraty chromosomów 3, 4, 10, 13 oraz zyski w chromosomie 7, również zostały opisane. Choroba może mieć autosomalny dominujący wzór dziedziczenia w rodzinach z predyspozycją genetyczną, a osoby ze stwardnieniem guzowatym (mutacje TSC1 i TSC2) są obarczone wyższym ryzykiem rozwoju chordoma.
brachyury, chordoma, czynnik transkrypcyjny, DNA mitochondrialne, gen PTEN, gen TBXT, geny TSC, jądro miażdżyste, kinaza tyrozynowa, metylacja DNA, modyfikacje histonów, nerwiakowłókniakowatość, niestabilność mikrosatelitarna, nowotwór kości, okolica krzyżowo-guziczna, podstawa czaszki, promieniowanie jonizujące, struna grzbietowa, stwardnienie guzowate, terapia celowana genetycznie - Leksykon chorób i schorzeń
Chordoma – Diagnostyka i diagnoza
Chordoma to rzadki, złośliwy nowotwór kości wywodzący się z pozostałości struny grzbietowej, lokalizujący się głównie wzdłuż osi ciała od podstawy czaszki do kości krzyżowej. Charakteryzuje się powolnym wzrostem i niespecyficznymi objawami, co często opóźnia diagnozę i wpływa na rokowanie. Roczna częstość występowania wynosi około 1/1 000 000, z około 300 nowymi przypadkami rocznie w USA. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych, gdzie MRI z kontrastem jest złotym standardem do oceny rozległości guza i jego relacji anatomicznych, natomiast CT uzupełnia ocenę destrukcji kostnej i obecności zwapnień. Dodatkowo stosuje się angiografię, PET/CT z 18F-FDG oraz RTG. Ostateczne rozpoznanie wymaga biopsji (preferowana cienkoigłowa FNA lub biopsja rdzeniowa) i oceny histopatologicznej z immunohistochemią, gdzie kluczowym markerem jest brachyury (TBXT). W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć chrzęstniakomięsaka, przerzuty, szpiczaka mnogiego i inne guzy kości.
angiografia, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, badanie neurologiczne, badanie obrazowe, badanie per rectum, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja otwarta, biopsja rdzeniowa, biopsja śródoperacyjna, brachyury, chordoma, chrzęstniakomięsak, cytokeratyna, fluorodeoksyglukoza, gruźlica kręgosłupa, guz olbrzymiokomórkowy kości, margines chirurgiczny, nawrót miejscowy, nerw czaszkowy, neurochirurg, nowotwór kości, onkolog kliniczny, optyczna koherentna tomografia, ortopeda onkologiczny, ośrodek specjalistyczny, patomorfolog, PET-CT, podstawa czaszki, powikłanie neurologiczne, przerzut nowotworowy, przeżycie pięcioletnie, przysadka mózgowa, radioterapeuta, rezonans magnetyczny, rozsiew nowotworowy, struna grzbietowa, szpiczak mnogi, tkanka miękka, tomografia komputerowa, unaczynienie guza