jodek sodu jod-131
Jodek sodu jod-131 (Na¹³¹I) to radiofarmaceutyk zawierający radioaktywny izotop jodu (jod-131) w formie jodku sodu. Jest powszechnie stosowany w medycynie nuklearnej zarówno w diagnostyce, jak i leczeniu schorzeń tarczycy.
W diagnostyce jodek sodu jod-131 wykorzystywany jest do obrazowania gruczołu tarczowego, oceny jego funkcji oraz wykrywania przerzutów zróżnicowanego raka tarczycy. W terapii znajduje zastosowanie w leczeniu nadczynności tarczycy (choroba Gravesa-Basedowa, wole guzowate nadczynne) oraz w ablacji resztkowej tkanki tarczycowej po tyreoidektomii u pacjentów z rakiem tarczycy.
Izotop jodu-131 emituje promieniowanie beta i gamma, z okresem półtrwania wynoszącym około 8 dni. Jego działanie terapeutyczne opiera się na zdolności komórek tarczycy do wychwytywania jodu, co pozwala na selektywne zniszczenie tkanki tarczycowej poprzez promieniowanie beta. Dawkowanie jest ściśle indywidualizowane i zależy od wskazania klinicznego, masy tarczycy oraz jej aktywności metabolicznej.
Podczas terapii radiojodem wymagane są szczególne środki ostrożności związane z ochroną radiologiczną, a pacjenci poddani leczeniu wysokimi dawkami mogą wymagać czasowej izolacji. Do najczęstszych działań niepożądanych należą: zapalenie ślinianek, przemijająca niedoczynność lub nadczynność tarczycy oraz nudności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Jodek sodu Na 131 I Polatom, kapsułki do diagnostyki aktywność od 1 MBq do 37 MBq
Stosowanie jodku sodu znakowanego izotopem jodu-131 (¹³¹I) w diagnostyce wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Przed podaniem radiofarmaceuty konieczne jest wykluczenie ciąży, zwłaszcza że procedurę należy przeprowadzić w ciągu 10 dni od początku cyklu miesiączkowego u kobiet miesiączkujących regularnie. W przypadku opóźnienia miesiączki lub nieregularnych cykli, pacjentkę należy traktować jak potencjalnie ciężarną do czasu jednoznacznego wykluczenia ciąży. Stosowanie ¹³¹I jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży ze względu na ryzyko narażenia płodu na dawkę promieniowania jonizującego od 0,01 do 22 mGy, szczególnie w drugim i trzecim trymestrze, kiedy tarczyca płodu intensywnie akumuluje jod, co może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwoju i funkcji tego narządu.
alternatywne metody diagnostyczne, cykl miesiączkowy, dawka pochłonięta, funkcja tarczycy, gruczoł tarczowy płodu, jod-131, jodek sodu jod-131, laktacja, narażenie radiologiczne, promieniowanie beta, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, przeciwwskazania w ciąży, radioaktywny jod, radiofarmaceutyk, test ciążowy, zaburzenia rozwoju - Leksykon leków
Działania niepożądane – Jodek sodu Na 131 I Polatom, kapsułki do diagnostyki aktywność od 1 MBq do 37 MBq
Stosowanie jodku sodu znakowanego izotopem jodu-131 (¹³¹I) w diagnostyce medycyny nuklearnej wiąże się z ekspozycją na promieniowanie jonizujące, które niesie potencjalne ryzyko indukcji chorób nowotworowych oraz wad wrodzonych, zwłaszcza przy aktywności preparatu w zakresie 1-37 MBq. Dawka skuteczna promieniowania dostarczana pacjentowi podczas badań diagnostycznych zwykle nie przekracza 20 mSv, jednak w przypadku ¹³¹I może być nieco wyższa. Izotop ten charakteryzuje się okresem półtrwania 8,02 dnia i emituje promieniowanie gamma o energiach 365 keV (81,7%), 637 keV (7,2%) i 284 keV (6,1%) oraz promieniowanie beta o maksymalnej energii 606 keV, co determinuje profil potencjalnych działań niepożądanych.
dawka skuteczna promieniowania, dysfagia, indukcja chorób nowotworowych, jod-131, jodek sodu jod-131, jodek sodu Na131I, okres półtrwania, preparat promieniotwórczy, promieniowanie beta, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, reakcja nadwrażliwości, wada wrodzona, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądka i jelit