nawracające stwardnienie rozsiane
Nawracające stwardnienie rozsiane (rzutowo-remisyjna postać SM, RRMS) to najczęstsza postać stwardnienia rozsianego, charakteryzująca się występowaniem okresów zaostrzeń (rzutów) choroby, po których następuje całkowita lub częściowa remisja objawów. Szacuje się, że ok. 85% pacjentów z SM początkowo prezentuje właśnie tę postać choroby.
Rzuty w nawracającym stwardnieniu rozsianym definiowane są jako nowe lub nasilające się objawy neurologiczne, które utrzymują się przez co najmniej 24 godziny, bez towarzyszącej infekcji czy gorączki. Typowe objawy obejmują zaburzenia widzenia, osłabienie kończyn, zaburzenia czucia, problemy z koordynacją ruchową oraz zaburzenia funkcji zwieraczy.
Diagnostyka nawracającego SM opiera się na badaniu klinicznym, badaniach obrazowych (MRI), badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego oraz potencjałach wywołanych. W obrazie MRI charakterystyczne są rozsianie zmian demielinizacyjnych w czasie i przestrzeni, co stanowi podstawę kryteriów diagnostycznych McDonalda.
Leczenie RRMS obejmuje terapię rzutu (glikokortykosteroidy), leczenie modyfikujące przebieg choroby (DMT) oraz leczenie objawowe. Dostępne są leki pierwszej linii (interferony beta, octan glatirameru, teriflunomid, fumaran dimetylu) oraz leki o wyższej skuteczności (natalizumab, fingolimod, kladrybina, alemtuzumab, okrelizumab). Wczesne rozpoczęcie leczenia DMT może znacząco wpłynąć na spowolnienie progresji choroby i opóźnienie konwersji do postaci wtórnie postępującej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Teriflunomide +pharma 14 mg
Teriflunomid, klasyfikowany jako selektywny lek immunosupresyjny (ATC: L04AA31), wykazuje działanie immunomodulujące i przeciwzapalne poprzez odwracalne hamowanie mitochondrialnej dehydrogenazy dihydroorotanowej (DHO-DH), co prowadzi do zmniejszenia proliferacji limfocytów zależnych od syntezy pirymidyny de novo. W badaniach kontrolowanych placebo stosowanie teriflunomidu w dawce 14 mg raz dziennie powodowało łagodne obniżenie liczby limfocytów do poziomu poniżej 0,3 x 10⁹/L, utrzymujące się po 3 miesiącach terapii. Badanie QT wykazało brak istotnego wpływu na wydłużenie odstępu QTcF (maksymalna różnica 3,45 ms, górna granica 90% CI 6,45 ms), potwierdzając bezpieczeństwo kardiologiczne leku. Zmiany biochemiczne obejmowały spadek stężenia kwasu moczowego o 20-30% oraz fosforu o około 10%, co wiązano ze zwiększonym wydzielaniem kanalikowym, bez uszkodzenia funkcji kłębuszków nerkowych.
bezpieczeństwo kardiologiczne, dehydrogenaza dihydroorotanowa, kanaliki nerkowe, kłębuszki nerkowe, kwas moczowy, leczenie modyfikujące przebieg choroby, lek immunosupresyjny, MRI z kontrastem gadolinowym, nawracające stwardnienie rozsiane, odstęp QT, progresja niepełnosprawności, redukcja limfocytów, repolaryzacja mięśnia sercowego, rzutowy przebieg choroby, skala EDSS, stwardnienie rozsiane, synteza pirymidyny, teriflunomid, właściwości immunomodulujące, wtórnie postępująca SM, zmiany demielinizacyjne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Teriflunomide MSN 14 mg
Teriflunomid, lek immunosupresyjny z grupy selektywnych inhibitorów dehydrogenazy dihydroorotanowej (DHO-DH, ATC: L04AA31), wykazuje działanie immunomodulujące poprzez hamowanie syntezy pirymidyny de novo, co prowadzi do zmniejszenia proliferacji limfocytów. W badaniach klinicznych dawka 14 mg/dobę powodowała łagodne obniżenie liczby limfocytów poniżej 0,3 × 10⁹/L w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, utrzymujące się przez cały czas leczenia. Teriflunomid nie wykazuje istotnego wpływu na odstęp QTcF (maksymalna różnica 3,45 ms, górna granica 90% CI 6,45 ms) oraz powoduje obniżenie stężenia kwasu moczowego o 20-30% i fosforu o około 10%, co jest związane ze zwiększonym wydalaniem nerkowym, bez wpływu na filtrację kłębuszkową. Długoterminowe dane bezpieczeństwa (do 8,5 roku) nie wskazują na nowe lub nieoczekiwane działania niepożądane.
dehydrogenaza dihydroorotanowa, fosfor, gadolin, kanalik nerkowy, kłębuszek nerkowy, kwas moczowy, łańcuch oddechowy, lek immunosupresyjny, limfocyt, nawracające stwardnienie rozsiane, odstęp QTcF, patogeneza stwardnienia rozsianego, postać postępująco-rzutowa, postać rzutowo-ustępująca, postać wtórnie postępująca, progresja niepełnosprawności, reakcja autoimmunologiczna, rozszerzona skala niewydolności ruchowej, selektywny lek immunosupresyjny, stwardnienie rozsiane, synteza pirymidyny de novo, teriflunomid - Leksykon leków
Działania niepożądane – Copaxone 20 mg/ml
Octan glatirameru, substancja czynna leku Copaxone (20 mg/ml), stosowana w terapii stwardnienia rozsianego, wiąże się z wysoką częstością działań niepożądanych, zwłaszcza reakcji w miejscu wstrzyknięcia, które występują u około 70% pacjentów (w porównaniu do 37% w grupie placebo). Najczęstsze objawy to rumień, ból, stwardnienie tkanek, świąd, obrzęk oraz zapalenie, z rzadszymi, ale poważniejszymi powikłaniami jak lipoatrofia i martwica skóry. Ponadto, u 31% pacjentów obserwuje się reakcje ogólnoustrojowe bezpośrednio po iniekcji, takie jak rozszerzenie naczyń (uderzenia gorąca), ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca i częstoskurcz, które mogą imitować poważne stany kardiologiczne i wymagać monitorowania, zwłaszcza w początkowym okresie terapii. Dane pochodzą z czterech badań klinicznych obejmujących łącznie 512 pacjentów leczonych Copaxone i 509 pacjentów placebo, obserwowanych do 36 miesięcy.
ból w klatce piersiowej, choroba neurologiczna, Copaxone, częstoskurcz, duszność, działanie niepożądane, farmakoterapia, infekcja wtórna, kołatanie serca, lipoatrofia, martwica skóry, nadwrażliwość, nawracające stwardnienie rozsiane, octan glatirameru, reakcja alergiczna, reakcja systemowa, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, reakcja wazowagalna, reakcja zapalna, rozszerzenie naczyń, rumień, stwardnienie rozsiane, stwardnienie tkanki, zaburzenie układu immunologicznego, zanik tkanki tłuszczowej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Teriflunomid Adamed 14 mg
Teriflunomid, klasyfikowany jako selektywny lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AA31), jest stosowany w terapii nawracającego stwardnienia rozsianego (RMS) w dawce 14 mg raz dziennie. Mechanizm działania polega na odwracalnym hamowaniu mitochondrialnej dehydrogenazy dihydroorotanowej (DHO-DH), co prowadzi do zahamowania syntezy pirymidyny de novo i ograniczenia proliferacji limfocytów. W badaniach klinicznych wykazano, że terapia powoduje umiarkowane zmniejszenie liczby limfocytów o mniej niż 0,3 x 10⁹/L w ciągu pierwszych 3 miesięcy, utrzymujące się przez cały czas leczenia. Teriflunomid nie wykazuje istotnego wpływu na odstęp QTcF (maksymalna różnica 3,45 ms, górna granica 90% CI 6,45 ms), natomiast wpływa na funkcję kanalików nerkowych, powodując spadek stężenia kwasu moczowego o 20-30% oraz fosforu o około 10% w surowicy, bez zmian w czynności kłębuszków nerkowych.
dehydrogenaza dihydroorotanowa, działanie immunomodulujące, fosfor w surowicy, kanalik nerkowy, kłębuszek nerkowy, kryteria McDonald, kwas moczowy, łańcuch oddechowy, lek immunosupresyjny, nawracające stwardnienie rozsiane, odstęp QTcF, profil bezpieczeństwa leku, repolaryzacja mięśnia sercowego, rzutowy przebieg choroby, selektywny lek immunosupresyjny, skala EDSS, stwardnienie rozsiane, stwardnienie rozsiane postępująco-rzutowe, stwardnienie rozsiane rzutowo-ustępujące, synteza pirymidyny, terapia modyfikująca przebieg choroby, teriflunomid, wtórnie postępujące stwardnienie rozsiane, wzmocnienie po gadolinie, zmniejszenie liczby limfocytów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Copaxone 40 mg/ml
Octan glatirameru (Copaxone) stosowany w leczeniu stwardnienia rozsianego charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa, opartym na danych z czterech kontrolowanych badań klinicznych z podwójnie ślepą próbą oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Formulacja 20 mg/ml podawana codziennie podskórnie jest najczęściej stosowana, a najczęstszymi działaniami niepożądanymi są reakcje miejscowe w miejscu wstrzyknięcia, występujące u 70% pacjentów (w porównaniu do 37% w grupie placebo). Objawy te obejmują rumień, ból, stwardnienie tkanek, świąd, obrzęk, zapalenie oraz nadwrażliwość. Ponadto, u 31% pacjentów obserwowano ogólnoustrojowy zespół objawów po iniekcji, takich jak rozszerzenie naczyń, ból w klatce piersiowej, duszność, kołatanie serca lub tachykardia, które zwykle są samoograniczające, ale mogą imitować incydenty sercowo-naczyniowe i wymagać różnicowania. Okres obserwacji w badaniach wynosił do 36 miesięcy, obejmując 512 pacjentów leczonych Copaxone 20 mg/dobę oraz 509 pacjentów placebo, w tym osoby z postacią nawracającą stwardnienia rozsianego (RRMS) oraz po pierwszym klinicznym epizodzie wysokiego ryzyka rozwoju CDMS.
blok nerwowo-mięśniowy, chłoniak, czerniak, częstoskurcz, dna moczanowa, duszność, dysfagia, dyspepsja, dystonia, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, iniekcja podskórna, kamica nerkowa, kamica żółciowa, kandydoza pochwy, kołatanie serca, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, limfadenopatia, mioklonia, nadczynność tarczycy, nawracające stwardnienie rozsiane, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, octan glatirameru, oczopląs, odmiedniczkowe zapalenie nerek, opryszczka zwykła, półpasiec, priapizm, rak skóry, reakcja anafilaktyczna, reakcja zapalna, reumatoidalne zapalenie stawów, rumień, rumień guzowaty, skurcz krtani, splenomegalia, stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne zapalenie wątroby, trombocytopenia, uderzenie gorąca, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia poznawcze, zaćma, zanik nerwu wzrokowego, zapalenie błony śluzowej, zapalenie nerwów, zapalenie oskrzeli, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka i jelit, zespół cieśni nadgarstka, żółtaczka