środek cholinolityczny
Środki cholinolityczne, znane również jako leki antycholinergiczne, to grupa substancji blokujących receptory muskarynowe układu cholinergicznego. Działają one antagonistycznie wobec acetylocholiny, hamując jej wpływ na receptory muskarynowe w układzie nerwowym autonomicznym.
Mechanizm działania środków cholinolitycznych polega na konkurencyjnym wiązaniu się z receptorami muskarynowymi, co prowadzi do blokady przekaźnictwa cholinergicznego. Efekty farmakologiczne obejmują m.in. rozszerzenie źrenic (mydriazę), przyspieszenie akcji serca, zmniejszenie wydzielania gruczołów (śliny, potu), rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli i przewodu pokarmowego oraz zwiotczenie mięśni gładkich pęcherza moczowego.
W praktyce klinicznej środki cholinolityczne znajdują zastosowanie w leczeniu chorób układu oddechowego (astma, POChP), zaburzeń żołądkowo-jelitowych (zespół jelita drażliwego, kolki), chorób układu moczowego (nadreaktywność pęcherza moczowego), choroby Parkinsona, a także w okulistyce do rozszerzania źrenic i porażenia akomodacji.
Do najczęściej stosowanych środków cholinolitycznych należą: atropina, skopolamina, ipratropium, tiotropium, glikopironium oraz oksybutynina. Podczas terapii tymi lekami należy zwracać uwagę na charakterystyczne działania niepożądane, takie jak suchość w ustach, zaburzenia widzenia, zaparcia, trudności w oddawaniu moczu czy tachykardia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Cyklopentolat – Właściwości farmakodynamiczne
Cyklopentolat, substancja czynna preparatu Cykloftyal (10 mg/ml), jest przeciwcholinergicznym lekiem rozszerzającym źrenicę (kod ATC: S01FA04), działającym jako antagonista receptorów muskarynowych acetylocholiny. Jego farmakologiczne efekty obejmują porażenie mięśnia okrężnego tęczówki, prowadzące do mydriazy bez odruchu na światło i konwergencję, cykloplegię z utratą akomodacji do bliży, oraz zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego poprzez zmniejszenie odpływu cieczy wodnistej, bez wpływu na jej produkcję. Preparat stosowany jest w leczeniu stanów zapalnych wnętrza gałki ocznej, takich jak zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, gdzie mydriaza zapobiega zrostom, a cykloplegia zmniejsza ból wynikający ze skurczu mięśnia rzęskowego. W diagnostyce okulistycznej cyklopentolat umożliwia lepszą wizualizację dna oka oraz precyzyjne określenie refrakcji, zwłaszcza u dzieci.
antagonista receptorów muskarynowych, chlorek benzalkoniowy, ciało rzęskowe, ciecz wodnista oka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklopentolat chlorowodorek, cykloplegia, diagnostyka okulistyczna, dno oka, jaskra, krople do oczu, mięsień rzęskowy, mydriaza, porażenie mięśnia okrężnego tęczówki, receptor muskarynowy acetylocholiny, refrakcja oka, środek cholinolityczny, zapalenie ciała rzęskowego, zapalenie gałki ocznej, zapalenie tęczówki, zrosty tęczówki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cykloftyal 10 mg/ml
Cykloftyal to roztwór do oczu zawierający 10 mg/ml cyklopentolatu chlorowodorku, będącego antagonistą receptorów muskarynowych (kod ATC: S01FA04). Substancja ta działa cholinolitycznie, blokując receptory muskarynowe acetylocholiny, co prowadzi do porażenia mięśnia okrężnego tęczówki i rozszerzenia źrenicy (mydriaza) bez odruchu na światło i konwergencję. Dodatkowo wywołuje cykloplegię, czyli porażenie akomodacji, skutkujące utratą ostrości widzenia do bliży, oraz zwiększa ciśnienie wewnątrzgałkowe poprzez zmniejszenie odpływu cieczy wodnistej, bez wpływu na jej produkcję. Pojedyncza kropla o objętości około 0,03 ml zawiera 0,3 mg substancji czynnej.
antagonista receptora muskarynowego, badanie refrakcji, ciecz wodnista oka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklopentolatu chlorowodorek, cykloplegia, dno oka, iridocyclitis, iritis, lek rozszerzający źrenice, mięsień rzęskowy, mydriaza, porażenie akomodacji, porażenie mięśnia okrężnego tęczówki, preparat przeciwcholinergiczny, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenicy, siatkówka, środek cholinolityczny, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego