wyniszczenie nowotworowe

Wyniszczenie nowotworowe, znane również jako kacheksja nowotworowa, to zespół objawów charakteryzujący się znaczną utratą masy ciała, zanikiem mięśni szkieletowych i tkanki tłuszczowej oraz ogólnym osłabieniem organizmu pacjenta z chorobą nowotworową. Stan ten dotyka około 50-80% pacjentów onkologicznych, szczególnie w zaawansowanych stadiach choroby.

Patofizjologia wyniszczenia nowotworowego jest złożona i obejmuje zaburzenia metaboliczne, przewlekły stan zapalny oraz wydzielanie przez guz czynników katabolicznych. Kluczową rolę odgrywają cytokiny prozapalne (IL-1, IL-6, TNF-α), które prowadzą do nasilonego katabolizmu białek mięśniowych, zaburzeń gospodarki węglowodanowej i lipidowej oraz upośledzenia mechanizmów regulujących apetyt.

Diagnostyka wyniszczenia nowotworowego opiera się na ocenie utraty masy ciała (>5% w ciągu 6 miesięcy lub >2% u pacjentów z BMI <20 kg/m²), zmniejszeniu masy mięśniowej oraz obecności anoreksji lub zmęczenia. W ocenie stanu odżywienia pomocne są skale jak NRS 2002, SGA czy PG-SGA, a także badania składu ciała (DEXA, CT).

Leczenie wyniszczenia nowotworowego powinno być wielokierunkowe i obejmować interwencję żywieniową (dietetyczną, suplementację doustną, żywienie dojelitowe lub pozajelitowe), leczenie farmakologiczne (octan megestrolu, kortykosteroidy, prokinetyki) oraz aktywność fizyczną dostosowaną do możliwości pacjenta. Wczesne rozpoznanie i interwencja mają kluczowe znaczenie dla poprawy jakości życia i wyników leczenia onkologicznego.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Viantan –

Viantan to preparat w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji, zawierający kompleks witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A 0,99 mg/3300 IU, D3 0,005 mg/200 IU, E 9,11 mg, K1 0,15 mg) oraz w wodzie (C 200 mg, B1 6 mg, B2 3,6 mg, B6 6 mg, B12 0,005 mg, B9 0,6 mg, B5 15 mg, B7 0,06 mg, B3 40 mg), przeznaczony do pozajelitowego uzupełniania niedoborów witamin u pacjentów dorosłych i dzieci powyżej 11 lat. Wskazania obejmują sytuacje, w których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe (np. zaburzenia świadomości, niedrożność przewodu pokarmowego, śpiączka, okres okołooperacyjny, niewydolność wielonarządowa), niewystarczające (zespoły złego wchłaniania, wyniszczenie nowotworowe, stany hiperkataboliczne) lub przeciwwskazane (ostre zapalenie trzustki, przetoki przewodu pokarmowego, silne wymioty, zaburzenia połykania). Preparat dostarcza witamin w ilościach odpowiadających dziennemu zapotrzebowaniu, co jest kluczowe w kompleksowej terapii żywieniowej pozajelitowej.
Viantan powinien być stosowany wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny, z monitorowaniem stanu pacjenta oraz kontrolą stężeń witamin w surowicy, zwłaszcza A, D i E podczas długotrwałej terapii. Produkt zawiera do 2 mmol (46 mg) sodu na fiolkę, co wymaga uwzględnienia u pacjentów z ograniczeniem podaży sodu. Zastosowanie leku jest wskazane przy rozpoczynaniu całkowitego żywienia pozajelitowego (TPN), w stanach klinicznych niedoboru witamin, długotrwałym żywieniu pozajelitowym oraz zwiększonym zapotrzebowaniu metabolicznym. Przed włączeniem preparatu konieczna jest ocena stanu odżywienia i niedoborów witaminowych, a podanie wymaga przygotowania roztworu do infuzji z proszku zawartego w fiolce.
biotyna, całkowite żywienie pozajelitowe, cholekalcyferol, choroba Leśniowskiego-Crohna, cyjanokobalamina, dysfagia, działanie antyoksydacyjne, erytropoeza, fitomenadion, funkcja neurologiczna, gospodarka wapniowo-fosforanowa, kwas askorbowy, kwas foliowy, kwas pantotenowy, metabolizm aminokwasów, metabolizm kostny, mineralizacja kości, niedobór witaminy, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność wielonarządowa, nikotynamid, ostre zapalenie trzustki, pirydoksyna, przetoka przewodu pokarmowego, retynol, ryboflawina, stan hiperkataboliczny, suplementacja witaminowa, synteza czynników krzepnięcia, synteza hemu, tiamina, witamina rozpuszczalna w tłuszczach, witamina rozpuszczalna w wodzie, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie świadomości, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe, α-tokoferol
Leksykon substancji czynnych
Sodu glicerofosforan – Wskazania do stosowania

Sodu glicerofosforan jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, dostarczającym niezbędne elektrolity, w tym sód i fosforany, które odgrywają istotną rolę w metabolizmie komórkowym, produkcji ATP oraz budowie kości. Preparaty zawierające tę substancję są wskazane u pacjentów dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia, u których żywienie drogą przewodu pokarmowego jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. W zależności od preparatu i objętości, zawartość sodu glicerofosforanu waha się od 0,8 g do 5,2 g, co odpowiada 6–31 mmol fosforanów (np. Kabiven Peripheral: 0,8–2,5 g sodu glicerofosforanu, 11–18 mmol fosforanów; SmofKabiven: 1,1–5,2 g, 6–31 mmol fosforanów). Preparaty te łączą w sobie aminokwasy, glukozę, emulsje tłuszczowe oraz elektrolity, zapewniając kompleksowe wsparcie żywieniowe w różnych stanach klinicznych, takich jak niedrożność przewodu pokarmowego, zespół krótkiego jelita, ostre zapalenie trzustki czy wyniszczenie nowotworowe.
ATP, bilans płynów, choroba zapalna jelit, emulsja tłuszczowa, gospodarka kwasowo-zasadowa, gospodarka węglowodanowa, hiperfosfatemia, hipofosfatemia, kacheksja, metabolizm komórkowy, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoista choroba zapalna jelit, osmolalność, osmolarność, ostre niedokrwienie jelit, ostre zapalenie trzustki, przetoka jelitowa, sepsa, sodu glicerofosforan, wentylacja mechaniczna, wyniszczenie nowotworowe, zapalenie błon śluzowych, zespół krótkiego jelita, zespół upośledzonego wchłaniania, zespół złego wchłaniania, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Endoxan 50 mg

Przed zastosowaniem Endoxanu (cyklofosfamidu 50 mg w formie tabletek drażowanych) konieczne jest wykluczenie bezwzględnych przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na cyklofosfamid lub jego metabolity oraz obturacja odpływu moczu, która zwiększa ryzyko toksycznego uszkodzenia nabłonka dróg moczowych i powikłań, np. krwotocznego zapalenia pęcherza. Lek jest przeciwwskazany w ciąży i podczas karmienia piersią ze względu na mutagenne i cytotoksyczne działanie substancji czynnej oraz jej przenikanie do mleka matki. U kobiet w wieku rozrodczym należy wykluczyć ciążę i zalecić skuteczną antykoncepcję podczas terapii i po jej zakończeniu.
aktywne zakażenie, ciężka niedokrwistość, cyklofosfamid, działanie immunosupresyjne, kacheksja, kamica układu moczowego, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, leukocytopenia, metabolity cyklofosfamidu, nadwrażliwość, nefrotoksyczność, obturacja odpływu moczu, oksazafosforyny, przerost prostaty, reakcja anafilaktyczna, substancja czynna, trombocytopenia, upośledzenie czynności nerek, upośledzenie czynności wątroby, urotoksyczność, uszkodzenie nabłonka dróg moczowych, wada wrodzona, właściwości cytotoksyczne, wyniszczenie nowotworowe, wywiad alergologiczny, zabieg chirurgiczny, zaburzenia odporności, zaburzenia szpiku kostnego, zwężenie cewki moczowej
Leksykon substancji czynnych
Magnezu siarczan – Wskazania do stosowania

Magnez siarczan jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, stosowanym u pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparaty takie jak Kabiven, SmofKabiven i ich odmiany zawierają siarczan magnezu w ilościach od 0,26 g do 1,5 g, co odpowiada 2,1 mmol do 12,9 mmol magnezu na porcję, w objętościach od 493 ml do 2566 ml. Magnez pełni istotną rolę jako kofaktor enzymatyczny i uczestniczy w przewodnictwie nerwowo-mięśniowym, dlatego jego odpowiednia podaż jest niezbędna w stanach niedoboru, szczególnie u pacjentów po zabiegach chirurgicznych, z chorobami zapalnymi jelit, kacheksją nowotworową, niewydolnością przewodu pokarmowego, oparzeniami czy urazami wielonarządowymi. Preparaty różnią się osmolarnością (np. SmofKabiven ~1500 mOsm/l, SmofKabiven Low Osmo Peripheral ~750 mOsm/l), co determinuje wybór drogi podania – centralnej lub obwodowej.
bilans elektrolitowy, choroba zapalna jelit, infuzja dożylna, jon magnezu, kacheksja, magnez siarczan, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność przewodu pokarmowego, oparzenie rozległe, osmolarność, siarczan magnezu, stężenie elektrolitów, uraz wielonarządowy, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie połykania, zaburzenie świadomości, zapalenie trzustki, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Capecitabine Glenmark 150 mg

Capecitabine Glenmark, dostępny w dawkach 150 mg i 500 mg w postaci tabletek powlekanych, jest fluoropirymidyną stosowaną w terapii przeciwnowotworowej. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są: nadwrażliwość na kapecytabinę, fluorouracyl lub substancje pomocnicze (w tym laktozę bezwodną: 7,640 mg w tabletce 150 mg i 25,470 mg w tabletce 500 mg), całkowity niedobór dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD), ciąża i karmienie piersią, ciężka leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, ciężkie zaburzenia czynności wątroby oraz nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min). Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do jednoczesnego lub niedawnego stosowania brywudyny ze względu na ryzyko śmiertelnej toksyczności wynikającej z hamowania metabolizmu fluoropirymidyn. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest pełna ocena morfologii krwi oraz funkcji wątroby i nerek.
brywudyna, częściowy niedobór DPD, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, działanie toksyczne, fluoropirymidyna, inhibitory CYP2C9, kapecytabina, klirens kreatyniny, laktoza bezwodna, lek przeciwnowotworowy, leukopenia, morfologia krwi, nadwrażliwość na fluorouracyl, nadwrażliwość na lek, neutropenia, niedobór DPD, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, reakcja krzyżowa, tabletka 150 mg, tabletka 500 mg, tabletka powlekana, teratogenność, trombocytopenia, warfaryna, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Multimel N6-900E

Multimel N6-900E to trójkomorowa emulsja do infuzji przeznaczona do żywienia pozajelitowego u dorosłych i dzieci powyżej 2 roku życia, stosowana gdy odżywianie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niedostateczne lub przeciwwskazane. Preparat zawiera zbilansowaną mieszankę aminokwasów (5,6–14,0 g azotu, 34–85 g aminokwasów w zależności od objętości 1000–2500 ml), glukozy (120–300 g) oraz tłuszczów (40–100 g), a także elektrolity: sód (32–80 mmol), potas (24–60 mmol), magnez (2,2–5,5 mmol), wapń (2–5 mmol), fosforany (10–25 mmol), octany (53–132 mmol) i chlorki (46–115 mmol). Wartość energetyczna całkowita wynosi od 1015 do 2540 kcal, z czego energia niebiałkowa to 880–2200 kcal, w tym glukoza dostarcza 480–1200 kcal, a tłuszcze 400–1000 kcal. Tłuszcze pochodzą z mieszaniny oleju z oliwek (80%) i oleju sojowego (20%), zapewniając korzystny profil kwasów tłuszczowych.
choroba Leśniowskiego-Crohna, ciężki uraz, długotrwałe żywienie pozajelitowe, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedrożność przewodu pokarmowego, nienasycone kwasy tłuszczowe, niezbędne kwasy tłuszczowe, oczyszczony olej sojowy, oczyszczony olej z oliwek, odżywianie dojelitowe, odżywianie doustne, odżywianie pozajelitowe, parametry biochemiczne, parametry kliniczne, problem z połykaniem, rozległy zabieg operacyjny, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, skład aminokwasowy, stres metaboliczny, worek trójkomorowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie świadomości, zaburzenie wchłaniania jelitowego, zwiększone zapotrzebowanie metaboliczne
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Olimel N9E

OLIMEL N9E to specjalistyczny preparat do żywienia pozajelitowego, dedykowany pacjentom dorosłym oraz dzieciom powyżej 2. roku życia, u których żywienie doustne lub jelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostępny jest w trójkomorowych workach o objętościach 1000 ml, 1500 ml i 2000 ml, dostarczających odpowiednio 1070 kcal, 1600 kcal oraz 2140 kcal energii całkowitej. Zawiera emulsję tłuszczową (40-80 g), roztwór aminokwasów (56,9-113,9 g) oraz glukozę (110-220 g), z optymalnym stosunkiem energii niebiałkowej do azotu 93 kcal/g oraz zbilansowanym udziałem energii z glukozy i tłuszczów (52/48). Preparat charakteryzuje się pH 6,4 i osmolarnością 1310 mOsm/l, co wymaga podawania przez żyłę centralną.
aminokwas egzogenny, całkowite żywienie pozajelitowe, choroba zapalna jelit, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, kwas tłuszczowy, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność jelit, osmolarność, rozległe oparzenie, roztwór hipertoniczny, stan kataboliczny, suplementacja elektrolitów, trójkomorowy worek, wartość energetyczna niebiałkowa, wyniszczenie nowotworowe, zapalenie trzustki, żyła centralna, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Seryina – Wskazania do stosowania

Seryna, jako aminokwas endogenny, jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, wykorzystywanym w terapii pacjentów z niemożnością lub niewystarczalnością żywienia doustnego i dojelitowego. Preparaty zawierające serynę, takie jak Multimel N4-550E (1,10 g/l, 5,0% aminokwasów), Multimel N7-1000E (2,00 g/l, 5,0%), Olimel N5E (1,95–3,25 g/1,5–2,5 l, 3,9%), Olimel N7E (2,00–3,25 g/1,0–2,0 l, 4,5%), SmofKabiven EF (1,6–8,1 g/493–2463 ml, 6,4%), SmofKabiven Nutribase (2,3–5,7 g/1026–2565 ml, 6,6%) oraz SmofKabiven Peripheral (2,5–3,9 g/1206–1904 ml, 6,6%), są stosowane u dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia. Wskazania obejmują stany po zabiegach chirurgicznych przewodu pokarmowego, choroby zapalne jelit, ostre zapalenie trzustki, niedrożność przewodu pokarmowego, stany hiperkataboliczne, choroby nowotworowe z wyniszczeniem oraz zaburzenia świadomości uniemożliwiające żywienie drogą naturalną. Wybór preparatu powinien uwzględniać indywidualne zapotrzebowanie kaloryczne i białkowe, stan kliniczny, wiek pacjenta oraz drogę podania (centralną lub obwodową).
choroba Leśniowskiego-Crohna, dysfagia, metabolizm komórkowy, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoiste zapalenie jelit, ostre zapalenie trzustki, posocznica, przekaźnictwo nerwowe, przetoka jelitowa, przetoka przewodu pokarmowego, rozległe oparzenie, SIRS, stan hiperkatabolityczny, synteza białek, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wstrząs septyczny, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie połykania, zaburzenie świadomości, zapalenie trzustki, zapotrzebowanie białkowe, zapotrzebowanie kaloryczne, zespół krótkiego jelita, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie enteralne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Finomel –

Finomel jest kompletną emulsją do żywienia pozajelitowego, przeznaczoną dla pacjentów dorosłych, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Wskazania obejmują m.in. niedrożność przewodu pokarmowego, zaburzenia połykania, stany śpiączkowe, zespoły złego wchłaniania, stany hiperkataboliczne (np. po ciężkich urazach, oparzeniach, operacjach), ostre zapalenie trzustki, ciężkie zaburzenia czynności jelit oraz stany po rozległych resekcjach jelit. Preparat dostarcza wszystkie niezbędne składniki odżywcze w trójkomorowym worku, który po wymieszaniu tworzy białą emulsję zawierającą aminokwasy, glukozę, emulsję tłuszczową (olej rybi bogaty w omega-3, olej z oliwek, sojowy oraz MCT) oraz elektrolity (Na, K, Ca, Mg, fosforany, octany, chlorki, siarczany, cynk).
aminokwas, chemioterapia, dysfagia, elektrolit, emulsja tłuszczowa, katabolizm, MCT, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność porażenna jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność wielonarządowa, nowotwór przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki, przetoka przewodu pokarmowego, radioterapia, resekcja jelit, równowaga wodno-elektrolitowa, sepsa, śpiączka, stan hiperkataboliczny, stan odżywienia, uraz wielonarządowy, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie czynności jelit, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie połykania, zaburzenie przyjmowania pokarmów, zaburzenie świadomości, zapotrzebowanie energetyczne, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żyła centralna, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe
Leksykon substancji czynnych
Seryina – Właściwości farmakodynamiczne

Seryna, aminokwas endogenny występujący w formie L-seryny, jest integralnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, stanowiącym część zbilansowanych mieszanin aminokwasów o stężeniach od 1,10 g/l do 3,50 g/l w zależności od produktu i objętości opakowania. Preparaty te charakteryzują się stosunkiem aminokwasów niezbędnych do wszystkich aminokwasów na poziomie 40,5-44,8%, stosunkiem aminokwasów niezbędnych do całkowitego azotu 2,5-2,8 oraz udziałem aminokwasów o łańcuchu rozgałęzionym wynoszącym 18,3-19%. Osmolarność mieszanin waha się od 750 do 1450 mOsm/l, a pH utrzymuje się w zakresie 5,6-6,4, co ma kluczowe znaczenie dla stabilności preparatu i wyboru drogi podania (żyły obwodowe vs centralne). Wartość energii niebiałkowej do azotu wynosi 137-165 kcal/g azotu, co jest istotne dla optymalnego wykorzystania aminokwasów do syntezy białek, a nie jako źródła energii.
aminokwas niebiałkowy, aminokwas o łańcuchu rozgałęzionym, bilans azotowy, emulsja do infuzji, fosfolipid błony komórkowej, grupa hydroksylowa, homeostaza organizmu, interakcja metaboliczna, kwas nukleinowy, L-seryna, metabolizm aminokwasów, metabolizm jednowęglowy, metylacja DNA, mieszanina do żywienia pozajelitowego, Olimel N5E, osmolarność preparatu, proces anaboliczny, profil aminokwasowy, roztwór aminokwasów, SmofKabiven EF, stan kataboliczny, synteza białek ustrojowych, synteza neuroprzekaźników, synteza puryn i pirymidyn, termogeneza, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie termoregulacji, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie centralne, żywienie obwodowe, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Omegaflex special bez elektrolitów

Omegaflex special bez elektrolitów to emulsja do infuzji dożylnej stosowana w żywieniu pozajelitowym dorosłych pacjentów w stanach umiarkowanego do ciężkiego katabolizmu, gdy odżywianie doustne jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza energię, aminokwasy (35-105,1 g w zależności od objętości), węglowodany (90-270 g) oraz tłuszcze (25-75 g), w tym niezbędne kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6. Produkt dostępny jest w czterech objętościach: 625 ml, 1000 ml, 1250 ml i 1875 ml, o całkowitej wartości kalorycznej od 740 do 2215 kcal. Zawiera trójkomorowy worek z roztworem glukozy, emulsją tłuszczową i roztworem aminokwasów, które po zmieszaniu tworzą gotową do infuzji emulsję o pH 5,0-6,0 i wysokiej osmolarności 1840 mOsm/kg, co wymaga podawania przez żyły centralne.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy rozgałęzione, choroba zapalna jelit, działanie przeciwzapalne, emulsja tłuszczowa, infuzja dożylna, katabolizm, kwas omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność narządowa, niezbędny kwas tłuszczowy, olej sojowy, osmolalność, stan krytyczny, triglicerydy, trójkomorowy worek, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie połykania, zapotrzebowanie energetyczne, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żywienie enteralne, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cachexan 40 mg/ml

Lek Cachexan, zawierający octan megestrolu w stężeniu 40 mg/ml w postaci zawiesiny doustnej, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Szczególnie istotne są zaburzenia endokrynologiczne, takie jak niewydolność nadnerczy, objawy i pełnoobjawowy zespół Cushinga, które mogą wymagać suplementacji glikokortykosteroidami. Ponadto, octan megestrolu może indukować zaburzenia metaboliczne, w tym cukrzycę, hiperglikemię oraz zaburzenia tolerancji glukozy, co wymaga regularnej kontroli glikemii, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwowano niewydolność krążenia, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucną (potencjalnie śmiertelną), nadciśnienie tętnicze oraz uderzenia gorąca, co podkreśla konieczność ścisłego monitorowania stanu pacjenta i szybkiej interwencji w przypadku powikłań.
cukrzyca, glikokortykosteroid, gospodarka węglowodanowa, hiperglikemia, impotencja, krwawienie z macicy, letarg, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność nadnerczy, niewydolność krążenia, niewydolność nadnerczy, octan megestrolu, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, terapia moczopędna, uderzenia gorąca, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zaburzenia tolerancji glukozy, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zawiesina doustna, zespół cieśni nadgarstka, zespół Cushinga, zmiany nastroju
Leksykon substancji czynnych
Megestrol – Właściwości farmakokinetyczne

Octan megestrolu, stosowany w preparacie Megace w postaci zmikronizowanej zawiesiny doustnej o stężeniu 40 mg/ml, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym. Wchłanianie leku jest modulowane przez czynniki takie jak motoryka przewodu pokarmowego, flora bakteryjna jelit, stosowanie antybiotyków, masa ciała pacjenta, dieta oraz czynność wątroby, co wpływa na biodostępność i stężenie substancji w surowicy. Metabolizm megestrolu jest ograniczony, zaledwie 5-8% dawki ulega biotransformacji, co odróżnia go od innych steroidów. Główne drogi eliminacji to wydalanie nerkowe (około 66% dawki) oraz z kałem (około 20%), natomiast pozostała część jest usuwana przez układ oddechowy lub akumulowana w tkance tłuszczowej, co ma znaczenie przy długotrwałym stosowaniu ze względu na lipofilne właściwości leku.
biodostępność, biotransformacja, farmakokinetyka eliminacji, flora bakteryjna jelit, interakcje farmakokinetyczne, kacheksja, lek przeciwprątkowy, lek przeciwretrowirusowy, metabolizm leku, metabolizm pierwszego przejścia, motoryka przewodu pokarmowego, objętość dystrybucji, octan megestrolu, parametr farmakokinetyczny, profil farmakokinetyczny, przebieg AIDS, ryfabutyna, surowica krwi, właściwości progestagenne, wydalanie nerkowe, wydalanie z kałem, wyniszczenie nowotworowe, zawiesina doustna, zydowudyna
Leksykon substancji czynnych
Dl-alfa-tokoferol – Wskazania do stosowania

Dl-alfa-tokoferol, będący formą witaminy E, jest stosowany jako przeciwutleniacz w emulsjach tłuszczowych do żywienia pozajelitowego, takich jak Omegaven, w stężeniu 0,015-0,0296 g/100 ml. Jego główną funkcją jest ochrona wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 (EPA 1,25-2,82 g/100 ml oraz DHA 1,44-3,09 g/100 ml) przed utlenianiem, co zapewnia stabilność preparatu i zachowanie właściwości terapeutycznych. Omegaven zawiera 10,0 g wysoko oczyszczonego oleju rybnego na 100 ml emulsji, a obecność dl-alfa-tokoferolu zapobiega powstawaniu wolnych rodników i peroksydacji lipidów, wzmacniając jednocześnie efekt przeciwzapalny kwasów omega-3. Parametry fizykochemiczne emulsji obejmują pH 7,5-8,7, osmolalność 308-376 mOsm/kg wody oraz wartość energetyczną 112 kcal/100 ml.
choroba zapalna jelit, dl-alfa-tokoferol, efekt przeciwzapalny, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, funkcja wątroby, intensywna terapia żywieniowa, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, niewydolność przewodu pokarmowego, osmolalność, peroksydacja lipidów, proces oksydacyjny, stan krytyczny pacjenta, wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3, witamina E, wolne rodniki, wyniszczenie nowotworowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Glukoza 20 Braun 200 mg/ml

Glukoza 20 Braun to 20% roztwór glukozy do infuzji, zawierający 200 mg/ml glukozy, co odpowiada 200 g czystej glukozy w 1000 ml roztworu. Preparat charakteryzuje się wysoką wartością energetyczną 800 kcal/l (3350 kJ/l) oraz osmolarnością 1110 mOsm/l, co klasyfikuje go jako roztwór hiperosmotyczny. Ze względu na niskie pH (3,5-5,5) i wysoką osmolarność, podawanie powinno odbywać się wyłącznie do dużych żył centralnych, aby uniknąć podrażnienia śródbłonka naczyniowego i ryzyka zakrzepowego zapalenia żył. W wyjątkowych sytuacjach, gdy dostęp do żyły centralnej jest niemożliwy, zaleca się rozcieńczenie roztworu lub zastosowanie preparatu o niższym stężeniu glukozy.
całkowite żywienie pozajelitowe, choroba wątroby, ciężka hipoglikemia, ciężkie niedożywienie, hiperinsulinizm, hiperkatabolizm, hipoglikemia, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność przewodu pokarmowego, obniżone stężenie glukozy, podrażnienie śródbłonka naczyniowego, restrykcja płynowa, roztwór do infuzji, wyniszczenie nowotworowe, zakrzepowe zapalenie żył, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Omegaflex plus Produkt złożony

Omegaflex plus to trójkomorowa emulsja do infuzji przeznaczona do żywienia pozajelitowego u dorosłych pacjentów w stanie umiarkowanego do ciężkiego katabolizmu, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza kompleksowo energię, aminokwasy (38-96 g w zależności od objętości), azot (5,4-13,7 g), węglowodany (120-300 g) oraz tłuszcze (40-100 g), zapewniając całkowitą wartość kaloryczną od 1010 do 2530 kcal na porcję (1000-2500 ml). Skład emulsji obejmuje zróżnicowany profil aminokwasowy (egzogenne i endogenne), zbilansowany profil elektrolitowy oraz emulsję tłuszczową zawierającą MCT, oczyszczony olej sojowy (omega-6) oraz triglicerydy omega-3, co wspiera immunomodulację i działanie przeciwzapalne. Osmolalność wynosi 1540 mOsm/kg, a osmolarność teoretyczna 1215 mOsm/l, co jest odpowiednie do podaży dożylnej.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, choroba zapalna jelit, działanie immunomodulujące, działanie przeciwzapalne, emulsja tłuszczowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkatabolizm, homeostaza metaboliczna, katabolizm, kwas tłuszczowy MCT, niedożywienie, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, omega-3 kwas tłuszczowy, osmolalność, osmolarność, ostre zapalenie trzustki, równowaga kwasowo-zasadowa, system trójkomorowy, trigliceryd kwasu tłuszczowego, trigliceryd nasycony, wyniszczenie nowotworowe, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Multimel N4-550E komora z 10% emulsją tłuszczową (co odpowiada 10 g/100 ml) (200 ml) – 20,00 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 4,56 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,53 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,27 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,06 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,32 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,61 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,60 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,88 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,23 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,50 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,10 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,92 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,40 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,09 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,28 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,98 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,14 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,19 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,45 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 88,00 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 0,30 g

Preparat Multimel N4-550E jest emulsją do infuzji stosowaną w żywieniu pozajelitowym u dorosłych oraz dzieci powyżej 2. roku życia, wskazaną w sytuacjach, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niewystarczające, niemożliwe lub przeciwwskazane. Produkt dostępny jest w trójkomorowych workach o pojemnościach 1000 ml, 1500 ml, 2000 ml i 2500 ml, zawierających odpowiednio: 22-55 g aminokwasów, 80-200 g glukozy, 20-50 g tłuszczów (głównie olej z oliwek i sojowy) oraz dostarczających 610-1520 kcal energii całkowitej przy stałej osmolarności 750 mOsm/l. Preparat wymaga wymieszania trzech komór przed podaniem, co zapewnia jednorodną emulsję o mlecznym wyglądzie, dostarczającą zbilansowane składniki odżywcze niezbędne do pokrycia zapotrzebowania energetycznego i białkowego pacjenta.
emulsja do infuzji, emulsja mleczna, emulsja tłuszczowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedokrwienie jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność wielonarządowa, odżywianie pozajelitowe, proces kataboliczny, proces regeneracyjny, przetoka przewodu pokarmowego, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, uszkodzenie układu pokarmowego, wyniszczenie nowotworowe, zapalenie trzustki, zespół złego wchłaniania, zwiększone zapotrzebowanie metaboliczne
Leksykon substancji czynnych
Sery – Wskazania do stosowania

Seryna jest aminokwasem endogennym, kluczowym składnikiem kompleksowych preparatów do żywienia pozajelitowego, stosowanych u noworodków (w tym wcześniaków), dzieci oraz dorosłych pacjentów, u których żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane (np. w stanach niedrożności przewodu pokarmowego, ciężkich zapaleniach jelit, zespole krótkiego jelita czy okresach okołooperacyjnych). Preparaty te dostarczają serynę w dawkach zależnych od produktu i objętości infuzji, np. Aminoplasmal Paed 10% zawiera 2,00 mg/ml (0,20 g/100 ml), a SmofKabiven extra Nitrogen do 11 g/2531 ml. Seryna wspiera syntezę białek, poprawę bilansu azotowego oraz procesy metaboliczne i regeneracyjne, co jest szczególnie istotne w stanach katabolicznych, wyniszczeniu nowotworowym oraz intensywnym wzroście wcześniaków i noworodków.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, bilans azotowy, bilans płynów, choroba nowotworowa, ciężki uraz, enzym wątrobowy, funkcja wątroby, homeostaza organizmu, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność przewodu pokarmowego, oparzenie, parametr biochemiczny, parametr hematologiczny, proces metaboliczny, przetoka jelitowa, przetoka przewodu pokarmowego, przewlekłe zapalenie jelit, równowaga kwasowo-zasadowa, rozpad białek, sepsa, seryna, stan kataboliczny, stan odżywienia, synteza białek, wcześniak, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenia połykania, zaburzenia świadomości, zapalenie jelit, zespół krótkiego jelita, źródło energii, żywienie pozajelitowe