niezbędny kwas tłuszczowy

Niezbędne kwasy tłuszczowe (NNKT) to wielonienasycone kwasy tłuszczowe, których organizm ludzki nie jest w stanie samodzielnie syntetyzować, a które są konieczne do prawidłowego funkcjonowania. Do najważniejszych NNKT należą kwasy z rodziny omega-3 (kwas alfa-linolenowy, ALA) oraz omega-6 (kwas linolowy, LA).

Kwasy te pełnią kluczową rolę w budowie błon komórkowych, syntezie hormonów tkankowych (eikozanoidów), procesach przeciwzapalnych oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Niedobór NNKT może prowadzić do zaburzeń wzrostu, osłabienia odporności, problemów skórnych, zaburzeń płodności oraz zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

W praktyce klinicznej szczególne znaczenie mają długołańcuchowe pochodne NNKT: kwas eikozapentaenowy (EPA) i dokozaheksaenowy (DHA) z rodziny omega-3 oraz kwas arachidonowy (AA) z rodziny omega-6. Optymalna proporcja omega-6 do omega-3 w diecie powinna wynosić od 1:1 do 4:1, podczas gdy w typowej diecie zachodniej stosunek ten jest znacznie wyższy (nawet 15:1), co może sprzyjać stanom zapalnym.

Głównym źródłem kwasów omega-3 są tłuste ryby morskie, olej lniany, orzechy włoskie i nasiona chia, natomiast kwasy omega-6 występują głównie w olejach roślinnych (słonecznikowym, sojowym, kukurydzianym) oraz orzechach. W przypadkach udokumentowanego niedoboru lub zwiększonego zapotrzebowania wskazana może być suplementacja, szczególnie kwasami EPA i DHA.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl