L-aminokwas
L-aminokwasy to podstawowe składniki budulcowe białek, charakteryzujące się występowaniem grupy aminowej (-NH₂) i grupy karboksylowej (-COOH) przyłączonych do tego samego atomu węgla (tzw. węgla α). Litera „L” odnosi się do konfiguracji stereochemicznej tych związków, która jest dominującą formą występującą w organizmach żywych.
W naturze występuje około 20 standardowych L-aminokwasów, które służą jako monomery w syntezie białek. Organizm ludzki potrafi samodzielnie syntetyzować tylko część z nich (aminokwasy endogenne), natomiast pozostałe (aminokwasy egzogenne) muszą być dostarczane z pożywieniem. L-aminokwasy odgrywają kluczową rolę nie tylko jako składniki strukturalne białek, ale również jako prekursory neuroprzekaźników, hormonów i innych ważnych biomolekuł.
W praktyce klinicznej L-aminokwasy wykorzystywane są w żywieniu pozajelitowym, suplementacji diety, a także w terapii różnych zaburzeń metabolicznych. Ich właściwości stereochemiczne mają istotne znaczenie w farmakologii, ponieważ receptory i enzymy w organizmie wykazują wysoką specyficzność wobec L-izomerów aminokwasów, podczas gdy ich D-izomery mogą wykazywać odmienne działanie biologiczne lub brak aktywności.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Multimel N4-550E komora z 10% emulsją tłuszczową (co odpowiada 10 g/100 ml) (200 ml) – 20,00 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 4,56 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,53 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,27 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,06 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,32 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,61 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,60 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,88 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,23 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,50 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,10 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,92 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,40 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,09 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,28 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,98 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 2,14 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 1,19 g + komora z 5,5 % roztworem aminokwasów (co odpowiada 5,5 g/100 ml) (400 ml) – 0,45 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 88,00 g + komora z 20% roztworem glukozy (co odpowiada 20 g/100 ml) (400 ml) – 0,30 g
Multimel N4-550E to kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego, klasyfikowany w grupie mieszanin (kod ATC: B05BA10), zawierający trzy kluczowe składniki odżywcze: L-aminokwasy, glukozę oraz emulsję tłuszczową. Roztwór aminokwasów obejmuje 15 L-aminokwasów, w tym 8 niezbędnych, z proporcją aminokwasów niezbędnych do wszystkich na poziomie 40,5%, stosunkiem aminokwasów niezbędnych do całkowitego azotu 2,5 oraz 19% aminokwasów rozgałęzionych, co wspiera syntezę białek ustrojowych i metabolizm mięśniowy. Glukoza występuje w stężeniu 80 g/l, zapewniając odpowiednią podaż energii i utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej.
Emulsja tłuszczowa w preparacie to unikatowa mieszanka oleju z oliwek i oleju sojowego w stosunku 80/20, dostarczająca 15% nasyconych kwasów tłuszczowych (SFA), 65% jednonienasyconych (MUFA) oraz 20% niezbędnych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (PUFA). Stosunek fosfolipidów do triglicerydów wynosi 0,06, co gwarantuje stabilność emulsji i bezpieczeństwo metaboliczne. Obecność oleju z oliwek bogatego w alfa-tokoferol (witamina E) zwiększa biodostępność antyoksydantu i ogranicza peroksydację lipidów, co jest istotne dla ochrony komórek i prawidłowego funkcjonowania organizmu podczas żywienia pozajelitowego.
alfa-tokoferol, aminokwas niezbędny, aminokwas o łańcuchu rozgałęzionym, emulsja tłuszczowa, fosfolipid, homeostaza organizmu, jednonienasycony kwas tłuszczowy, L-aminokwas, nasycony kwas tłuszczowy, niezbędny kwas tłuszczowy, olej sojowy, olej z oliwek, peroksydacja lipidów, podaż azotu, równowaga kwasowo-zasadowa, składniki odżywcze, synteza białek ustrojowych, wielonienasycony kwas tłuszczowy, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olimel Peri N4E
Olimel Peri N4E to trójkomorowy roztwór do żywienia pozajelitowego o kodzie ATC B05 BA10, zaprojektowany do kompleksowego dostarczania makroskładników i elektrolitów, zapewniając prawidłowy bilans azotowo-energetyczny. Preparat zawiera emulsję tłuszczową (80% oleju z oliwek, 20% oleju sojowego) z profilem kwasów tłuszczowych: 15% NKT, 65% MNKT, 20% NNKT oraz stosunkiem fosfolipidów do triglicerydów 0,06. Roztwór aminokwasów obejmuje 17 L-aminokwasów, w tym 8 niezbędnych, z udziałem aminokwasów niezbędnych na poziomie 44,8% i stosunkiem aminokwasów niezbędnych do azotu całkowitego 2,8%. Glukoza stanowi źródło szybko dostępnej energii. Preparat dostępny jest w objętościach 1000-2500 ml, dostarczając od 700 do 1750 kcal, z tłuszczami 30-75 g, aminokwasami 25,3-63,3 g, azotem 4-10 g i glukozą 75-187,5 g. Stosunek energii niebiałkowej do azotu wynosi 150 kcal/g, a energia z glukozy i tłuszczów jest zbilansowana 50/50, co odpowiada 43% kalorii z tłuszczów.
alfa-tokoferol, aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach, bilans azotowo-energetyczny, bilans energetyczny, elektrolity, emulsja tłuszczowa, homeostaza organizmu, kwas tłuszczowy, L-aminokwas, mononienasycone kwasy tłuszczowe, nasycone kwasy tłuszczowe, osmolarność, peroksydacja tłuszczów, profil aminokwasowy, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, synteza białek ustrojowych, trójkomorowy worek, wartość energetyczna niebiałkowa, wielonienasycone niezbędne kwasy tłuszczowe, żyły obwodowe, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Octany – Właściwości farmakodynamiczne
Preparat Olimel N9E to trójkomorowy roztwór do żywienia pozajelitowego, zawierający emulsję tłuszczową złożoną z oczyszczonego oleju z oliwek i oleju sojowego w stosunku 80:20, co zapewnia profil kwasów tłuszczowych: 15% nasyconych, 65% jednonienasyconych i 20% wielonienasyconych niezbędnych (NNKT). Stosunek fosfolipidów do triglicerydów wynosi 0,06, co wpływa na stabilność emulsji i jej metabolizm. Olej z oliwek dostarcza alfa-tokoferolu (witamina E), zwiększając jej biodostępność i ograniczając peroksydację lipidów, co jest kluczowe w długotrwałym żywieniu pozajelitowym. Preparat zawiera 17 L-aminokwasów (w tym 8 niezbędnych), z proporcją niezbędnych aminokwasów do wszystkich na poziomie 44,8%, a stosunek aminokwasów o rozgałęzionych łańcuchach wynosi 18,3%. Glukoza stanowi główne źródło energii węglowodanowej, a całość składników energetycznych i azotu jest zbilansowana, by utrzymać prawidłowy bilans azotowo-energetyczny.
alfa-tokoferol, aminokwas niezbędny, bilans azotowy, biodostępność witaminy E, emulsja tłuszczowa do żywienia pozajelitowego, fosfolipidy do triglicerydów, grupa farmakoterapeutyczna, homeostaza, L-aminokwas, mononienasycone kwasy tłuszczowe, nasycone kwasy tłuszczowe, osmolarność, peroksydacja tłuszczów, stres oksydacyjny, synteza białka, trójkomorowy worek, utlenianie, wartość energetyczna niebiałkowa, wielonienasycone niezbędne kwasy tłuszczowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aminomel Nephro –
W praktyce klinicznej ocena wpływu leków na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjenta. Produkt leczniczy Aminomel Nephro, roztwór do infuzji zawierający aminokwasy takie jak L-izoleucyna (6,00 g/1000 ml), L-leucyna (6,40 g/1000 ml), L-lizyny octan (10,27 g/1000 ml, odpowiadający 7,28 g L-lizyny), L-metionina (4,59 g/1000 ml) i L-fenyloalanina (5,53 g/1000 ml), charakteryzuje się osmolarnością 510 mOsm/l, pH 5,9-6,3, kwasowością miareczkową 15-25 mmol/l, wartością energetyczną 930 kJ/l (222 kcal/l) oraz zawartością azotu 8,6 g/l. Dokumentacja medyczna nie dostarcza specyficznych danych dotyczących wpływu tego preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów, a ze względu na formę podania (infuzja dożylna) i warunki stosowania (zazwyczaj hospitalizacja), kwestia ta jest zazwyczaj nieaktualna w trakcie terapii.
aminokwas, Aminomel Nephro, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, infuzja dożylna, interakcja lekowa, kwasowość miareczkowa, L-aminokwas, L-fenyloalanina, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, octan L-lizyny, osmolarność teoretyczna, roztwór do infuzji, sprawność psychofizyczna, wartość energetyczna, zawartość azotu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Clinimix N9G15E –
Clinimix N9G15E to roztwór do infuzji zawierający 15 L-aminokwasów, glukozę oraz elektrolity, którego nieprawidłowe stosowanie, zwłaszcza przedawkowanie objętościowe lub zbyt szybka infuzja, może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych. Do najważniejszych objawów przedawkowania należą: hiperwolemia, zaburzenia elektrolitowe (sód, potas, magnez, wapń, fosforany), kwasica metaboliczna, a także specyficzne komplikacje związane z nadmiernym podaniem glukozy, takie jak hiperglikemia, glikozuria i zespół hiperosmolarny. Szybki wlew aminokwasów może wywołać nudności, wymioty oraz dreszcze. Warto podkreślić, że stężenia glukozy i elektrolitów oraz równowaga kwasowo-zasadowa powinny być monitorowane w trakcie terapii, aby zapobiec tym powikłaniom.
dreszcz, drgawka, glikozuria, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperosmolarność, hiperwolemia, kwasica, L-aminokwas, nudność, obciążenie objętościowe, odwodnienie, polidypsja, poliuria, próg nerkowy, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka, terapia żywieniowa, wymioty, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zastój w krążeniu płucnym, zespół hiperosmolarny - Leksykon substancji czynnych
L-ornityna – Właściwości farmakodynamiczne
L-ornityna, występująca w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E i Aminomel 12,5E, pełni kluczową rolę w metabolizmie azotowym organizmu. W tych roztworach chlorowodorek L-ornityny występuje w stężeniach odpowiednio 2,42 g/1000 ml i 3,02 g/1000 ml, co stanowi 2,42% całkowitej zawartości aminokwasów (100 g/l i 125 g/l). Preparaty charakteryzują się osmolarnością 1145 mOsm/l (Aminomel 10E) i 1430 mOsm/l (Aminomel 12,5E), pH 6,0–6,3, zawartością azotu 15,6 g/l i 19,5 g/l oraz wartością energetyczną odpowiednio 1700 kJ/l (400 kcal/l) i 2125 kJ/l (500 kcal/l). L-ornityna jest niezbędna w cyklu mocznikowym, umożliwiając detoksykację amoniaku i syntezę mocznika, co jest szczególnie ważne w stanach katabolicznych i zaburzeniach funkcji wątroby.
acetylocysteina, chlorowodorek L-ornityny, cykl mocznikowy, detoksykacja amoniaku, encefalopatia, katabolizm białek, kwasowość miareczkowa, L-aminokwas, N-acetylo-L-tyrozyna, osmolarność, parametry fizykochemiczne, równowaga azotowa, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, stan kataboliczny, stężenie amoniaku, synteza mocznika, zaburzenie funkcji wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aminomel 10 E –
Preparaty Aminomel 10E i Aminomel 12,5E to roztwory do infuzji zawierające kompleks L-aminokwasów w stężeniach odpowiednio 100 g/l i 125 g/l, wzbogacone elektrolitami (Na+, K+, Ca++, Mg++, Cl-, octany, L-jabłczany), stosowane w żywieniu pozajelitowym. Charakteryzują się wysoką osmolarnością: 1145 mOsm/l dla Aminomel 10E oraz 1430 mOsm/l dla Aminomel 12,5E, co wymaga podawania przez dostęp centralny. pH preparatów wynosi 6,0-6,3, a wartość energetyczna to odpowiednio 400 kcal/l i 500 kcal/l. Dostępne dane nie wskazują na wpływ tych preparatów na funkcje psychomotoryczne, które mogłyby zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych lub obsługiwania maszyn. Jednakże, ze względu na specyfikę pacjentów (hospitalizowani, wyniszczeni), ich stan kliniczny sam w sobie może ograniczać zdolności psychomotoryczne niezależnie od działania preparatu.
elektrolit, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, kompleks aminokwasów, L-aminokwas, L-izoleucyna, L-leucyna, L-lizyna, L-metionina, osmolarność, ośrodkowy układ nerwowy, sprzęt infuzyjny, stężenie aminokwasów, wartość odżywcza, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji nerki, zaburzenie funkcji wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nephrotect
Nephrotect to specjalistyczny 10% roztwór aminokwasów (100 g/l) przeznaczony do żywienia pozajelitowego pacjentów z niewydolnością nerek, o całkowitej zawartości azotu 16,3 g/l i wartości energetycznej 400 kcal/l (1600 kJ/l). Preparat zawiera precyzyjnie dobrany zestaw L-aminokwasów, uwzględniający specyficzne potrzeby metaboliczne tej grupy pacjentów, w tym aminokwasy egzogenne (np. L-izoleucyna 5,8 g, L-leucyna 12,8 g, L-lizyna 12 g), warunkowo egzogenne (L-arginina 8,2 g, L-tyrozyna 0,6 g) oraz aminokwasy o działaniu anabolicznym i antyoksydacyjnym (N-acetylo-L-cysteina 0,54 g). Szczególną cechą preparatu jest obecność tyrozyny w formie dipeptydu glicylo-L-tyrozyny (3,16 g), co zwiększa jej biodostępność i umożliwia efektywną hydrolizę enzymatyczną nawet u pacjentów z niewydolnością nerek.
aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, aminokwas siarkowy, aminokwas warunkowo egzogenny, bilans azotowy, dysfunkcja nerek, działanie anaboliczne, glicylo-L-tyrozyna, glicyna, hydroliza enzymatyczna, L-alanina, L-aminokwas, L-arginina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-metionina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-tryptofan, L-tyrozyna, L-walina, N-acetylo-L-cysteina, N-glicylo-L-tyrozyna, niewydolność nerek, octan L-lizyny, okres półtrwania, osmolarność teoretyczna, prekursor tyrozyny, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, synteza białek, właściwości antyoksydacyjne, zaburzenie czynności nerek, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Clinimix N17G35E –
Produkt leczniczy Clinimix N17G35E, będący roztworem do infuzji do żywienia pozajelitowego, składa się z dwóch komponentów: roztworu aminokwasów z elektrolitami oraz roztworu glukozy z wapniem. Bezpośrednie badania przedkliniczne całego produktu nie zostały przeprowadzone, jednak badania poszczególnych składników wykazały brak specyficznej toksyczności. Profil aminokwasowy zawiera 15 L-aminokwasów, w tym 8 niezbędnych, z proporcjami: stosunek aminokwasów niezbędnych do wszystkich aminokwasów wynosi 41,3%, stosunek aminokwasów niezbędnych do całkowitego azotu 2,83, a aminokwasy rozgałęzione stanowią 19% wszystkich aminokwasów, co odzwierciedla fizjologicznie zrównoważony skład.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Aminomel 12,5 E –
Aminomel to roztwór do infuzji zawierający kompleksową mieszaninę L-aminokwasów egzogennych i endogennych wraz z elektrolitami, dostępny w dwóch stężeniach: 10E (100 g/l aminokwasów) oraz 12,5E (125 g/l aminokwasów). Preparaty różnią się zawartością poszczególnych aminokwasów, np. L-izoleucyny (5,85 g vs 7,31 g/1000 ml), L-leucyny (6,24 g vs 7,80 g/1000 ml) oraz elektrolitów, takich jak Na+ (69 mmol/l vs 87 mmol/l) i K+ (45 mmol/l vs 56,25 mmol/l). Osmolarność wynosi odpowiednio 1145 mOsm/l dla 10E i 1430 mOsm/l dla 12,5E, a pH utrzymuje się w zakresie 6,0–6,3. Preparaty są jałowe, bez pirogenów, przeznaczone do dożylnej podaży, dostępne w butelkach 500 ml i 1000 ml, z okresem ważności 2 lata przy przechowywaniu poniżej 25°C i ochronie przed światłem.
acetylocysteina, alanina, aminokwas egzogenny i endogenny, arginina, ceftriakson, chlorek magnezu, chlorek potasu, chlorek wapnia, edetynian disodu, fenyloalanina, fosforan wapnia, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, kwas jabłkowy, L-aminokwas, leucyna, lizyna, metionina, niezgodność farmaceutyczna, octan sodu, ornityna, osmolarność, pirogen, podanie dożylne, prolina, roztwór do infuzji, roztwór jałowy, seryna, substancja chelatująca, technika aseptyczna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, wodorotlenek sodu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Primene 10% –
PRIMENE 10% to specjalistyczny roztwór do infuzji zawierający 100 g/l aminokwasów, z całkowitą zawartością azotu 15 g/l, opracowany z myślą o specyficznych potrzebach żywieniowych dzieci w żywieniu pozajelitowym. Preparat charakteryzuje się kompleksowym profilem aminokwasowym, uwzględniającym zarówno aminokwasy niezbędne (47,5% całkowitej zawartości), jak i półniezbędne, takie jak tauryna (0,060 g/100 ml) oraz obniżoną zawartość metioniny (0,240 g/100 ml), fenyloalaniny (0,420 g/100 ml) i proliny (0,300 g/100 ml), co odpowiada niedojrzałości enzymatycznej u niemowląt. Aminokwasy o łańcuchach rozgałęzionych (izoleucyna 0,670 g/100 ml, leucyna 1,000 g/100 ml, walina 0,760 g/100 ml) stanowią 24% całkowitej zawartości, co jest kluczowe dla wzrostu tkanek i metabolizmu białek. Preparat jest pozbawiony elektrolitów (chlorki 19 mmol/l), co umożliwia indywidualne dostosowanie suplementacji elektrolitowej w zależności od potrzeb pacjenta.
aminokwas niezbędny, aminokwas o łańcuchu rozgałęzionym, arginina, centralny układ nerwowy, cykl mocznikowy, elektrolit, fenyloalanina, histydyna, izoleucyna, kwas glutaminowy, L-aminokwas, leucyna, lizyna, metionina, osmolarność, płyn infuzyjny, PRIMENE 10%, prolina, roztwór do infuzji, siatkówka oka, synteza białek, tauryna, treonina, tryptofan, walina, żywienie pozajelitowe