enkefaliny
Enkefaliny to endogenne peptydy opioidowe, należące do grupy naturalnych neurotransmiterów o działaniu przeciwbólowym, odkryte w latach 70. XX wieku. Występują głównie w dwóch formach: met-enkefalina (tyrozyna-glicyna-glicyna-fenyloalanina-metionina) oraz leu-enkefalina (tyrozyna-glicyna-glicyna-fenyloalanina-leucyna). Są produkowane głównie w układzie limbicznym, podwzgórzu, pniu mózgu oraz rdzeniu kręgowym.
Enkefaliny działają poprzez wiązanie się z receptorami opioidowymi (głównie typu δ i μ), powodując analgezję, czyli zmniejszenie odczuwania bólu. Ich działanie polega na hamowaniu uwalniania neurotransmiterów bólowych oraz blokowaniu transmisji impulsów bólowych w drogach wstępujących rdzenia kręgowego. Fizjologicznie enkefaliny uczestniczą w endogennym systemie kontroli bólu, a ich uwalnianie nasila się w odpowiedzi na bodźce stresowe i bólowe.
W praktyce klinicznej wiedza o enkefalinach przyczyniła się do lepszego zrozumienia mechanizmów działania leków opioidowych oraz rozwoju nowych strategii terapeutycznych w leczeniu bólu. Ze względu na krótki okres półtrwania (szybką degradację przez enzymy peptydazy) same enkefaliny nie są stosowane jako leki, jednak prowadzone są badania nad analogami enkefalin o przedłużonym działaniu oraz inhibitorami enzymów degradujących enkefaliny jako potencjalnymi lekami przeciwbólowymi o mniejszym potencjale uzależniającym niż klasyczne opioidy.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Racekadotryl, prolek metabolizowany do aktywnego tiorfanu, jest inhibitorem enkefalinazy jelitowej, enzymu kluczowego w rozkładzie enkefalin w nabłonku jelita cienkiego. Poprzez hamowanie tego enzymu, racekadotryl przedłuża działanie enkefalin, co skutkuje zmniejszeniem hipersekrecji wody i elektrolitów do światła jelita, bez wpływu na podstawową sekrecję jelitową. Mechanizm ten pozwala na selektywne działanie przeciwwydzielnicze w obrębie przewodu pokarmowego, co jest szczególnie istotne w leczeniu biegunek wywołanych toksynami cholery lub stanami zapalnymi. Racekadotryl nie wpływa na motorykę jelit, nie spowalnia pasażu treści pokarmowej, co odróżnia go od innych leków przeciwbiegunkowych i minimalizuje ryzyko zaparć oraz wzdęć.
aktywny metabolit, bariera krew-mózg, działanie obwodowe, działanie przeciwbiegunkowe, działanie przeciwwydzielnicze, elektrokardiogram, enkefaliny, hipersekrecja, inhibitor enkefalinazy jelitowej, motoryka przewodu pokarmowego, nabłonek jelita cienkiego, odstęp QT/QTc, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż treści pokarmowej, perystaltyka jelit, prolek, przewód pokarmowy, racekadotryl, substancja czynna, tiorfan, wydzielanie wody i elektrolitów, zaparcie wtórne -
Leksykon substancji czynnych
Racekadotryl jest prolekiem, który po hydrolizie do aktywnego metabolitu tiorfanu działa jako inhibitor enkefalinazy jelitowej, enzymu odpowiedzialnego za rozkład enkefalin w nabłonku jelita cienkiego. Mechanizm ten prowadzi do przedłużenia działania enkefalin, co skutkuje zmniejszeniem hipersekrecji w jelitach bez wpływu na perystaltykę jelitową. Substancja wykazuje działanie przeciwwydzielnicze ograniczone do jelit, redukując nadmierne wydzielanie wody i elektrolitów wywołane przez toksyny choleryczne lub stany zapalne, bez wywoływania wzdęć czy zaparć częściej niż placebo. Racekadotryl działa obwodowo, nie przenikając do ośrodkowego układu nerwowego, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych związanych z OUN.
badanie randomizowane, białka endogenne, błona komórkowa, dawka supraterapeutyczna, działanie przeciwbiegunkowe, działanie przeciwwydzielnicze, elektrolity, enkefalinaza jelitowa, enkefaliny, enzym białkowy, hipersekrecja, meta-analiza, model Coxa, moksyfloksacyna, nabłonek jelita cienkiego, nawadnianie doustne, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, ostra biegunka, OUN, pasaż jelitowy, perystaltyka jelit, przedział międzykwartylowy, racekadotryl, synapsy enkefalinergiczne, tiorfan, toksyna cholery, zapalenie, zaparcie wtórne
