lipoproteiny HDL

Lipoproteiny HDL (High-Density Lipoproteins) to grupa cząsteczek transportujących lipidy w organizmie człowieka, potocznie nazywane „dobrym cholesterolem”. Główną funkcją HDL jest transport cholesterolu z tkanek obwodowych z powrotem do wątroby, gdzie może zostać wydalony z żółcią – proces ten nazywany jest odwrotnym transportem cholesterolu.

Cząsteczki HDL charakteryzują się wysoką gęstością (powyżej 1,063 g/ml), małą wielkością (7-12 nm średnicy) oraz dużą zawartością białek (około 50%) w stosunku do lipidów. Głównym białkiem strukturalnym HDL jest apolipoproteina A-I (apoA-I), która stanowi około 70% wszystkich białek w HDL.

Wysokie stężenie HDL w surowicy (>60 mg/dl) wiąże się ze zmniejszonym ryzykiem rozwoju miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych. HDL wykazuje działanie przeciwmiażdżycowe poprzez usuwanie nadmiaru cholesterolu z komórek, przeciwdziałanie oksydacji LDL, hamowanie procesów zapalnych w ścianie naczyń oraz poprawę funkcji śródbłonka naczyniowego.

Niskie stężenie HDL (<40 mg/dl u mężczyzn i <50 mg/dl u kobiet) stanowi niezależny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Na poziom HDL wpływają czynniki genetyczne, styl życia (aktywność fizyczna podwyższa HDL, a palenie tytoniu obniża), dieta (wielonienasycone kwasy tłuszczowe podwyższają HDL), a także niektóre leki (np. fibraty, niacyna).

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl