Właściwości farmakodynamiczne
Atozet 10 mg + 20 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Atozet

Atozet (ezetymib + atorwastatyna) należy do grupy farmakoterapeutycznej leków modyfikujących stężenie lipidów, stanowiąc połączenie inhibitora reduktazy HMG-CoA z innym lekiem modyfikującym stężenie lipidów (kod ATC: C10BA05). Jest to produkt leczniczy o złożonym mechanizmie działania, który wybiórczo hamuje zarówno wchłanianie cholesterolu oraz steroli roślinnych w jelitach, jak i endogenną syntezę cholesterolu.¹

Mechanizm działania

Za stężenie cholesterolu w osoczu odpowiadają dwa główne procesy: wchłanianie w jelitach oraz synteza endogenna. Atozet, zawierający ezetymib i atorwastatynę, łączy dwa związki o uzupełniających się mechanizmach działania hipolipemizującego. Produkt ten skutecznie obniża podwyższone stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL (LDL-C), apolipoproteiny B (Apo B), triglicerydów (TG) oraz cholesterolu z lipoprotein o gęstości innej niż duża (nie-HDL-C), jednocześnie zwiększając stężenie lipoprotein o dużej gęstości (HDL-C) poprzez podwójne hamowanie – zarówno wchłaniania, jak i syntezy cholesterolu.²

Ezetymib – mechanizm działania i właściwości

Ezetymib wykazuje unikalny mechanizm działania polegający na hamowaniu wchłaniania cholesterolu w jelitach. Działa on po podaniu doustnym, a jego mechanizm różni się od innych grup leków hipolipemizujących, takich jak statyny, leki (żywice) wiążące kwasy żółciowe, pochodne kwasu fibrynowego czy stanole roślinne. Na poziomie molekularnym, celem działania ezetymibu jest transporter steroli – białko Niemann-Pick C1-Like 1 (NPC1L1), które odgrywa kluczową rolę w wychwytywaniu cholesterolu i fitosteroli w jelitach. Ezetymib wiąże się z rąbkiem szczoteczkowym jelita cienkiego, hamując wchłanianie cholesterolu, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia ilości cholesterolu transportowanego do wątroby.³

W dwutygodniowym badaniu klinicznym z udziałem 18 pacjentów z hipercholesterolemią wykazano, że ezetymib hamował wchłanianie cholesterolu w jelitach o 54% w porównaniu z placebo. Przeprowadzone badania przedkliniczne potwierdziły wysoką selektywność działania ezetymibu – hamował on wchłanianie cholesterolu znakowanego izotopem węgla C¹⁴, nie wpływając jednocześnie na wchłanianie triglicerydów, kwasów tłuszczowych, kwasów żółciowych, progesteronu, etynyloestradiolu oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach A i D.⁴

Atorwastatyna – mechanizm działania i właściwości

Atorwastatyna działa jako selektywny, kompetycyjny inhibitor reduktazy HMG-CoA (3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A), enzymu ograniczającego tempo syntezy cholesterolu. Enzym ten katalizuje przemianę 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A do mewalonianu, który jest prekursorem steroli, w tym cholesterolu. W wątrobie triglicerydy i cholesterol są wbudowywane do lipoprotein o bardzo małej gęstości (VLDL – very low-density lipoproteins) i uwalniane do osocza, skąd transportowane są do tkanek obwodowych. Z lipoprotein VLDL powstają lipoproteiny o małej gęstości (LDL), które są głównie katabolizowane za pośrednictwem receptora LDL o wysokim powinowactwie.⁵

Atorwastatyna zmniejsza stężenie cholesterolu w osoczu i lipoprotein w surowicy poprzez zahamowanie aktywności reduktazy HMG-CoA, co hamuje biosyntezę cholesterolu w wątrobie. To z kolei prowadzi do zwiększenia liczby receptorów LDL na powierzchni błony komórkowej hepatocytów, nasilając wychwyt i katabolizm lipoprotein LDL. Dodatkowo atorwastatyna zmniejsza wytwarzanie oraz liczbę cząstek LDL, prowadząc do nasilonego i długotrwałego zwiększenia aktywności receptora LDL oraz do korzystnych zmian jakościowych krążących cząsteczek LDL.⁶

Warto podkreślić, że atorwastatyna skutecznie zmniejsza stężenie LDL-C nawet u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, którzy zazwyczaj nie odpowiadają na standardowe leczenie hipolipemizujące. W badaniach oceniających odpowiedź na dawkę wykazano, że atorwastatyna zmniejsza stężenie cholesterolu całkowitego o 30-46%, LDL-C o 41-61%, apolipoproteiny B o 34-50% oraz triglicerydów o 14-33%, prowadząc jednocześnie do zmiennego zwiększenia stężeń HDL-C oraz apolipoproteiny A1. Rezultaty te są podobne u pacjentów z różnymi typami zaburzeń lipidowych, w tym z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, postaciami hipercholesterolemii nierodzinnej oraz mieszaną hiperlipidemią, również u pacjentów z cukrzycą nieinsulinozależną.⁷

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

W badaniach klinicznych z grupą kontrolną zastosowanie produktu leczniczego Atozet prowadziło do istotnej redukcji parametrów lipidowych: cholesterolu całkowitego, LDL-C, apolipoproteiny B oraz triglicerydów, przy jednoczesnym zwiększeniu stężenia HDL-C u pacjentów z hipercholesterolemią.⁸

Szczególnie istotne wyniki uzyskano w randomizowanym badaniu z grupą kontrolną otrzymującą placebo, w którym uczestniczyło 628 pacjentów z hiperlipidemią. Pacjenci byli przydzieleni do grup otrzymujących przez okres do 12 tygodni: placebo, ezetymib (10 mg), atorwastatynę (w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg lub 80 mg) lub kombinację ezetymibu i atorwastatyny (odpowiadającą dawkom produktu Atozet 10 mg + 10 mg, 10 mg + 20 mg, 10 mg + 40 mg oraz 10 mg + 80 mg). W porównaniu z monoterapią atorwastatyną, stosowanie produktu Atozet skutkowało bardziej znaczącym zmniejszeniem stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C, apolipoproteiny B, triglicerydów oraz cholesterolu nie-HDL, a także wyraźniejszym zwiększeniem stężenia HDL-C.⁹

Synergistyczne działanie składników produktu Atozet

Kompleksowy mechanizm działania produktu Atozet, opierający się na synergistycznym efekcie dwóch aktywnych składników – ezetymibu i atorwastatyny – pozwala na skuteczne kontrolowanie parametrów lipidowych poprzez równoczesne oddziaływanie na dwa podstawowe procesy związane z gospodarką cholesterolową organizmu:

• Ezetymib – selektywnie hamuje wchłanianie cholesterolu w jelitach poprzez interakcję z transporterem steroli NPC1L1, co stanowi zupełnie inny mechanizm działania niż w przypadku statyn¹⁰
• Atorwastatyna – hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie poprzez inhibicję kluczowego enzymu – reduktazy HMG-CoA, prowadząc do zwiększenia liczby i aktywności receptorów LDL, co przyspiesza usuwanie cząsteczek LDL z krążenia¹¹

Ta podwójna strategia działania na gospodarkę lipidową – poprzez równoczesne hamowanie wchłaniania egzogennego cholesterolu oraz jego endogennej syntezy – zapewnia bardziej skuteczną kontrolę parametrów lipidowych w porównaniu z monoterapią statynami, co potwierdzają wyniki badań klinicznych.¹²