OAT1
OAT1 (Organic Anion Transporter 1) to transporter anionów organicznych kodowany przez gen SLC22A6, występujący głównie w komórkach kanalików proksymalnych nerek. Odgrywa kluczową rolę w eliminacji nerkowej wielu leków, toksyn i metabolitów endogennych.
Mechanizm działania OAT1 polega na aktywnym transporcie substancji z krwi do komórek kanalików nerkowych, skąd są następnie wydzielane do moczu. Transporter ten ma istotne znaczenie kliniczne, ponieważ uczestniczy w transportie wielu leków, w tym antybiotyków, diuretyków, niesteroidowych leków przeciwzapalnych i leków przeciwwirusowych.
Zaburzenia funkcji OAT1 mogą prowadzić do zmian w farmakokinetyce leków i zwiększonego ryzyka interakcji lekowych. Interakcje na poziomie OAT1 stanowią istotny mechanizm nefrotoksyczności niektórych leków. Polimorfizmy genetyczne genu SLC22A6 mogą wpływać na zmienność międzyosobniczą w odpowiedzi na leki transportowane przez OAT1.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptin Medical Valley 50 mg
Sytagliptyna, substancja czynna leku Sitagliptin Medical Valley, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając mediana Tmax w zakresie 1-4 godzin. Po dawce 100 mg średnie AUC wynosi 8,52 μM•hr, a Cmax 950 nM, z biodostępnością około 87%. Lek wykazuje liniowość dawki w zakresie AUC, jednak Cmax i C24h nie rosną proporcjonalnie. Objętość dystrybucji wynosi około 198 litrów, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (38%). Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, a 79% dawki wydalane jest z moczem w formie niezmienionej. Okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny, a klirens nerkowy około 350 mL/min, co wskazuje na aktywne wydzielanie kanalikowe. Sytagliptyna jest substratem transporterów hOAT-3 i glikoproteiny p, jednak ich kliniczne znaczenie jest ograniczone, a lek nie wykazuje istotnych interakcji z enzymami CYP450 ani transporterami OCT2, OAT1 czy PEPT1/2.
białko osocza, biodostępność, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, dipeptydylopeptydaza 4, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, glikoproteina p, hemodializa, izoenzymy cytochromu P450, OAT1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, PEPT1/2, przewlekłe zaburzenie czynności nerek, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, sytagliptyna, transporter anionów organicznych-3, transporter OCT2, wskaźnik masy ciała, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sitagliptyna/Chlorowodorek metforminy Polpharma 50 mg + 850 mg
Badanie biorównoważności wykazało, że produkt zawierający sytagliptynę/metforminę jest farmakokinetycznie równoważny z podawaniem oddzielnych tabletek fosforanu sytagliptyny i chlorowodorku metforminy. Sytagliptyna po podaniu doustnym 100 mg osiąga Tmax w 1-4 godziny, z AUC 8,52 µM•h i Cmax 950 nM, a jej biodostępność wynosi około 87%. Posiłki bogate w tłuszcze nie wpływają na farmakokinetykę sytagliptyny. Lek jest głównie wydalany z moczem (79% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 12,4 godziny i klirensem nerkowym około 350 ml/min. Metabolizm jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnej indukcji lub inhibicji izoenzymów CYP. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek AUC sytagliptyny wzrasta do 4-krotnie w ciężkich przypadkach, co wymaga uwagi klinicznej, natomiast u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami nie jest konieczne dostosowanie dawki. Wątroba w stopniu łagodnym do umiarkowanego nie wymaga korekty dawkowania, a wiek, płeć, rasa i BMI nie wpływają istotnie na farmakokinetykę.
AUC, biodostępność, BMI, chlorowodorek metforminy, Cmax, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, digoksyna, DPP-4, fosforan sytagliptyny, glikoproteina p, hemodializa, hOAT-3, izoenzymy CYP, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, OAT1, objętość dystrybucji, OCT2, okres półtrwania, PEPT1/2, przesączanie kłębkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, Tmax, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Eribulin EVER Pharma 0,44 mg/ml
Erybulina, substancja czynna preparatu Eribulin EVER Pharma, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym z główną eliminacją przez wydalanie żółciowe (do 70%), bez identyfikacji konkretnego białka transportowego. Nie jest substratem dla kluczowych transporterów takich jak BCRP, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, MRP2, MRP4 czy BSEP. W badaniach klinicznych wykazano brak istotnego wpływu inhibitorów (np. ketokonazol) i induktorów (np. ryfampicyna) CYP3A4 na parametry farmakokinetyczne erybuliny (AUC, Cmax), co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania w tych sytuacjach. Erybulina słabo hamuje CYP3A4 in vitro, jednak brak jest potwierdzenia klinicznego tego efektu, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak alfentanyl, cyklosporyna, ergotamina, fentanyl, pimozyd, chinidyna, syrolimus i takrolimus, ze względu na ryzyko zwiększenia ich stężeń i działań niepożądanych.
alfentanyl, BCRP, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, chinidyna, cyklosporyna, CYP1A2, CYP2B6, CYP2C19, CYP2C8, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, ergotamina, Eribulin, erybulina, fentanyl, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwpsychotyczny, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, OCT1, OCT2, opioidowy lek przeciwbólowy, pimozyd, pompa eksportu soli kwasów żółciowych, ryfampicyna, syrolimus, takrolimus, transportery anionów organicznych, wąski indeks terapeutyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bellix 20 mg
Bilastyna, substancja czynna leku Bellix, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny, z biodostępnością wynoszącą 61%. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w dawkach od 5 do 220 mg, z wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (84-90%) i minimalnym metabolizmem, co potwierdza wydalanie w postaci niezmienionej (95% dawki: 28,3% z moczem, 66,5% z kałem). Okres półtrwania bilastyny u zdrowych osób wynosi średnio 14,5 godziny. Bilastyna jest substratem transporterów P-gp i OATP, jednak jej wpływ hamujący na te transportery jest klinicznie nieistotny ze względu na wysokie wartości IC50 (≥ 300 μM) w porównaniu do maksymalnego stężenia w osoczu. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się wzrost AUC0-∞ i wydłużenie czasu półtrwania, jednak stężenia leku pozostają w bezpiecznym zakresie, a eliminacja z moczem następuje w ciągu 48-72 godzin.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, alergiczne zapalenie spojówek, BCRP, bilastyna, biodostępność, ciężkie zaburzenie nerek, Cmax, cytochrom P450, farmakokinetyka liniowa, łagodne zaburzenie nerek, OAT1, OAT3, OATP, OCT1, OCT2, okres półtrwania, P-glikoproteina, przewlekła pokrzywka, stężenie hamujące IC50, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, umiarkowane zaburzenie nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Jamesi 56,688 mg + 850 mg
Jamesi to preparat złożony zawierający sytagliptynę (50 mg) oraz metforminę chlorowodorku (850 mg lub 1000 mg) w formie tabletek powlekanych. Farmakokinetyka sytagliptyny charakteryzuje się wysoką biodostępnością (~87%), Tmax wynoszącym 1-4 godziny, objętością dystrybucji około 198 litrów oraz niskim wiązaniem z białkami osocza (38%). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem 79% leku w postaci niezmienionej, a okres półtrwania wynosi około 12,4 godziny. Metabolizm sytagliptyny jest ograniczony, głównie przez CYP3A4 i CYP2C8, bez istotnego wpływu na izoenzymy CYP. W przypadku metforminy Tmax wynosi około 2,5 godziny, biodostępność 50-60%, objętość dystrybucji 63-276 litrów, a okres półtrwania około 6,5 godziny. Metformina nie ulega metabolizmowi i jest wydalana przez nerki w postaci niezmienionej, z klirensem nerkowym >400 ml/min.
biodostępność, biorównoważność, BMI, ciężkie zaburzenia czynności nerek, Cmax, cukrzyca typu 2, CYP2C8, CYP3A4, farmakokinetyka populacyjna, glikoproteina p, hOAT-3, klirens nerkowy, łagodne zaburzenia czynności nerek, OAT1, objętość dystrybucji, OCT2, okres półtrwania, PEPT1/2, pozorny okres półtrwania, przesączanie kłębkowe, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugha, sytagliptyna i metformina, tabletki powlekane, Tmax, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wydzielanie kanalikowe, wysycalność wchłaniania, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Verpyllo 20 mg
Bilastyna, substancja czynna leku Verpyllo (20 mg), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny oraz umiarkowaną biodostępnością na poziomie 61%. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (84-90%) i minimalny metabolizm, co potwierdza brak indukcji lub hamowania izoenzymów CYP450. Eliminacja bilastyny odbywa się głównie w postaci niezmienionej – 28,3% z moczem i 66,5% z kałem, z czasem półtrwania około 10 godzin u zdrowych osób, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka bilastyny jest liniowa w zakresie dawek 5-220 mg, a zmienność międzyosobnicza jest niewielka, co ułatwia przewidywanie stężeń terapeutycznych.
ADME, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, AUC, BCRP, biodostępność bilastyny, Cmax, cytochrom P450, czas półtrwania, dawka leku, ekspozycja ogólnoustrojowa, GFR, glikoproteina p, liniowa farmakokinetyka, OAT1, OAT3, OATP, OCT2, procesy ADME, przewlekła pokrzywka, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z żółcią, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza, znakowanie izotopowe - Leksykon substancji czynnych
Hydroksychlorochina – Właściwości farmakokinetyczne
Hydroksychlorochina wykazuje wysoką biodostępność po podaniu doustnym (średnio 79% ± 12%), z szybkim wchłanianiem i osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu po 3-4 godzinach (zakres 2-6 h). Charakteryzuje się bardzo dużą objętością dystrybucji (5500 ± 2200 l na podstawie danych z krwi oraz 43 000-44 000 l z osocza), co wynika z akumulacji w tkankach (oczy, nerki, wątroba, płuca) oraz w elementach morfotycznych krwi (stosunek stężenia we krwi do osocza 7,2). Wiązanie z białkami osocza wynosi 30-50%, z enancjoselektywnym preferowaniem enancjomeru (+)-(S). Hydroksychlorochina jest metabolizowana głównie w wątrobie przez CYP2C8, CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, z udziałem enzymów FMO-1 i MAO-A, do metabolitów: N-dezetylhydroksychlorochiny, dezetylochlorochiny i bidezetylochlorochiny. Okres półtrwania eliminacji jest długi i wynosi 30-50 dni w krwi pełnej oraz około 32 dni w osoczu, co powoduje osiągnięcie stanu stacjonarnego dopiero po około 4 miesiącach regularnego stosowania.
BCRP, białko osocza, białko transportowe, biodostępność, choroba autoimmunologiczna, CYP2C8, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, enancjomer, hydroksychlorochina, interakcja farmakokinetyczna, kardiotoksyczność, klirens, lek przeciwmalaryczny, MATE1, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, objętość dystrybucji, OCT1, OCT2, okres półtrwania, P-glikoproteina, profil eliminacji, reumatoidalne zapalenie stawów, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, toczeń, toksyczność siatkówkowa, wchłanianie, zaburzenie czynności nerek, zapalenie stawów