pompa eksportu soli kwasów żółciowych
Pompa eksportu soli kwasów żółciowych (BSEP, ang. Bile Salt Export Pump) to białko transportowe kodowane przez gen ABCB11, należące do rodziny transporterów ABC (ATP-binding cassette). Jest ono zlokalizowane w błonie kanalikowej hepatocytów i odgrywa kluczową rolę w wydzielaniu soli kwasów żółciowych z wątroby do żółci.
BSEP jest głównym transporterem odpowiedzialnym za sekrecję soli kwasów żółciowych do kanalików żółciowych, co stanowi limitujący etap w produkcji żółci. Prawidłowe funkcjonowanie tego białka jest niezbędne dla utrzymania homeostazy kwasów żółciowych oraz zapobiegania ich gromadzeniu się w hepatocytach, co mogłoby prowadzić do uszkodzenia komórek wątrobowych.
Mutacje w genie ABCB11 prowadzą do różnych chorób wątroby, w tym postępującej rodzinnej cholestazy wewnątrzwątrobowej typu 2 (PFIC2), łagodnej nawracającej cholestazy wewnątrzwątrobowej typu 2 (BRIC2) oraz zwiększonego ryzyka rozwoju cholestazy ciężarnych. Niedobór lub dysfunkcja BSEP skutkuje upośledzeniem wydzielania kwasów żółciowych, prowadząc do cholestazy, świądu oraz potencjalnie do marskości wątroby i niewydolności narządu.
Diagnostyka zaburzeń BSEP obejmuje badania biochemiczne oceniające funkcję wątroby, badania obrazowe, biopsję wątroby oraz analizę genetyczną. Leczenie koncentruje się na redukcji stężenia toksycznych kwasów żółciowych za pomocą kwasu ursodeoksycholowego oraz rozważeniu transplantacji wątroby w ciężkich przypadkach. Badania nad modulatorami BSEP stanowią obiecujący kierunek w terapii chorób cholestatycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Ambrisentan AOP 5 mg
Ambrisentan wykazuje niski potencjał do interakcji lekowych, nie wpływając istotnie na enzymy metabolizujące leki fazy I i II, w tym CYP3A4, co potwierdzono w badaniach in vitro i klinicznych. Wyjątkiem jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną A, które powoduje dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan, wymagając ograniczenia dawki do 5 mg raz na dobę. Ryfampicyna powoduje przemijające, około dwukrotne zwiększenie ekspozycji na ambrisentan po początkowych dawkach, jednak efekt ten zanika po 8 dniach terapii. Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych stwierdzono także z inhibitorami fosfodiesterazy (syldenafil, tadalafil), doustnymi środkami antykoncepcyjnymi (etynyloestradiol, noretyndron), warfaryną, ketokonazolem oraz digoksyną. W przypadku prostanoidów i stymulatorów rozpuszczalnej cyklazy guanylowej brak jest danych klinicznych, dlatego zaleca się ostrożność i monitorowanie pacjentów.
ambrisentan, cyklosporyna A, czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipotensyjne, enzymy fazy I i II, etynyloestradiol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, hipotonia objawowa, inhibitor CYP3A4, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor OATP, ketokonazol, nadciśnienie płucne, noretyndron, polipeptyd kotransportujący taurocholan, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportu soli kwasów żółciowych, prostanoid, proteina oporności na nowotwór piersi, ryfampicyna, stymulator rozpuszczalnej cyklazy guanylowej, syldenafil, tadalafil, urydyno-difosfo-glukonylotransferaza, warfaryna, wskaźnik INR - Leksykon leków
Interakcje leku – Eribulin EVER Pharma 0,44 mg/ml
Erybulina, substancja czynna preparatu Eribulin EVER Pharma, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym z główną eliminacją przez wydalanie żółciowe (do 70%), bez identyfikacji konkretnego białka transportowego. Nie jest substratem dla kluczowych transporterów takich jak BCRP, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, MRP2, MRP4 czy BSEP. W badaniach klinicznych wykazano brak istotnego wpływu inhibitorów (np. ketokonazol) i induktorów (np. ryfampicyna) CYP3A4 na parametry farmakokinetyczne erybuliny (AUC, Cmax), co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania w tych sytuacjach. Erybulina słabo hamuje CYP3A4 in vitro, jednak brak jest potwierdzenia klinicznego tego efektu, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak alfentanyl, cyklosporyna, ergotamina, fentanyl, pimozyd, chinidyna, syrolimus i takrolimus, ze względu na ryzyko zwiększenia ich stężeń i działań niepożądanych.
alfentanyl, BCRP, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, chinidyna, cyklosporyna, CYP1A2, CYP2B6, CYP2C19, CYP2C8, CYP2C9, CYP2D6, CYP2E1, ergotamina, Eribulin, erybulina, fentanyl, interakcje lekowe, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwpsychotyczny, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, OCT1, OCT2, opioidowy lek przeciwbólowy, pimozyd, pompa eksportu soli kwasów żółciowych, ryfampicyna, syrolimus, takrolimus, transportery anionów organicznych, wąski indeks terapeutyczny