Interakcje
Erybulina

Erybulina jest wydalana głównie z żółcią (do 70%) i nie jest substratem dla kluczowych białek transportowych, takich jak BCRP, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3, MRP2, MRP4 czy BSEP. Nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych z inhibitorami i induktorami CYP3A4, co potwierdzają badania z ketokonazolem i ryfampicyną, które nie wpływały znacząco na AUC ani Cmax erybuliny. In vitro erybulina może słabo hamować CYP3A4, jednak brak jest potwierdzenia tego efektu in vivo. W związku z tym, szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu erybuliny z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanymi przez CYP3A4, takimi jak alfentanyl, cyklosporyna, ergotamina, fentanyl, pimozyd, chinidyna, syrolimus i takrolimus, zalecając ścisłe monitorowanie kliniczne i ewentualne dostosowanie dawki. Erybulina nie hamuje innych ważnych izoenzymów cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1) ani białek transportowych OCT1, OCT2, OAT1, OAT3, OATP1B1 i OATP1B3 w stężeniach klinicznie istotnych, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez te enzymy i transportery.

Interakcje erybuliny z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Erybulina jest substancją czynną wydalana głównie (do 70%) z żółcią. Obecnie nie jest znane białko transportowe, które uczestniczy w tym procesie. Na podstawie badań stwierdzono, że erybulina nie jest substratem dla wielu istotnych białek transportowych, w tym: nośnika białka oporności raka piersi (BCRP), transporterów anionów organicznych (OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3), białka oporności wielolekowej (MRP2, MRP4) oraz pompy eksportu soli kwasów żółciowych (BSEP). 1

Interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A4

Badania wykazały, że nie należy oczekiwać istotnych klinicznie interakcji erybuliny z inhibitorami lub induktorami enzymu CYP3A4. W przeprowadzonych badaniach stwierdzono, że ketokonazol (będący zarówno inhibitorem CYP3A4, jak i glikoproteiny P) oraz ryfampicyna (będąca induktorem CYP3A4) nie wpływały w sposób istotny na parametry farmakokinetyczne erybuliny, takie jak AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie) czy Cmax (maksymalne stężenie w osoczu). 2

Wpływ erybuliny na metabolizm innych leków

Badania in vitro wskazują, że erybulina może działać jako słaby inhibitor enzymu CYP3A4, który odgrywa istotną rolę w metabolizmie wielu leków. Należy zaznaczyć, że nie są dostępne dane z badań in vivo potwierdzające ten efekt. Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania erybuliny z substancjami o wąskim oknie terapeutycznym oraz substancjami, które są eliminowane głównie w wyniku metabolizmu przez CYP3A4. 3

Do leków, które wymagają szczególnej uwagi podczas jednoczesnego stosowania z erybuliną, należą:

4

U pacjentów przyjmujących wymienione leki jednocześnie z erybuliną zaleca się ścisłą kontrolę kliniczną w celu wczesnego wykrycia potencjalnych działań niepożądanych wynikających z interakcji. 5

Wpływ na inne enzymy cytochromu P450

Badania wykazały, że erybulina w stężeniach stosowanych w praktyce klinicznej nie hamuje aktywności innych ważnych izoenzymów cytochromu P450, takich jak:

  • CYP1A2 – enzym metabolizujący m.in. teofilinę, klozapinę i olanzapinę
  • CYP2B6 – odpowiedzialny za metabolizm m.in. efawirenzu, bupropionu
  • CYP2C8 – uczestniczący w metabolizmie m.in. repaglinidu, paklitakselu
  • CYP2C9 – metabolizujący m.in. warfarynę, diklofenak, leki przeciwcukrzycowe z grupy pochodnych sulfonylomocznika
  • CYP2C19 – odpowiedzialny za metabolizm m.in. omeprazolu, klopidogrelu
  • CYP2D6 – metabolizujący m.in. leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, leki przeciwarytmiczne
  • CYP2E1 – uczestniczący w metabolizmie m.in. paracetamolu, etanolu

6

Wpływ na białka transportowe

Erybulina w stężeniach mających znaczenie kliniczne nie wykazuje działania hamującego na szereg ważnych białek transportowych, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami będącymi substratami tych transporterów. Erybulina nie hamuje aktywności następujących białek transportowych:

7

Interakcje z alkoholem

Produkt leczniczy Eribulin EVER Pharma zawiera etanol jako substancję pomocniczą. Każdy mililitr roztworu do wstrzykiwań zawiera 39,5 mg etanolu. W zależności od pojemności fiolki, zawartość etanolu wynosi:

  • w fiolce 2 ml – 79 mg etanolu
  • w fiolce 3 ml – 118,5 mg etanolu

8

Chociaż ilość etanolu zawarta w produkcie jest niewielka, należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego spożywania alkoholu przez pacjentów otrzymujących erybulinę. Potencjalne interakcje mogą obejmować nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka sedacji, zaburzeń psychomotorycznych i pogorszenia koncentracji. Zaleca się poinformowanie pacjentów o możliwych konsekwencjach łączenia alkoholu z terapią erybuliną.

Tabela interakcji erybuliny z innymi substancjami

Grupa leków/substancja Typ interakcji Mechanizm Poziom istotności Zalecenia kliniczne
Inhibitory CYP3A4
(ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna, rytonawir)
Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę erybuliny Erybulina nie jest znaczącym substratem dla CYP3A4 Niski Nie jest wymagane dostosowanie dawki erybuliny
Induktory CYP3A4
(ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, ziele dziurawca)
Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę erybuliny Erybulina nie jest znaczącym substratem dla CYP3A4 Niski Nie jest wymagane dostosowanie dawki erybuliny
Substraty CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym
(alfentanyl, cyklosporyna, ergotamina, fentanyl, pimozyd, chinidyna, syrolimus, takrolimus)
Potencjalne zwiększenie stężenia tych leków w osoczu Słabe hamowanie CYP3A4 przez erybulinę Umiarkowany Zwiększona częstotliwość monitorowania stężenia leku i/lub efektów klinicznych; możliwa potrzeba redukcji dawki leku
Alkohol Potencjalne nasilenie działania depresyjnego na OUN Addytywne działanie depresyjne na OUN Umiarkowany Zalecenie ograniczenia lub unikania spożywania alkoholu podczas terapii erybuliną
Substraty BCRP, OCT1, OCT2, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3 Brak interakcji Erybulina nie hamuje tych transporterów w stężeniach klinicznie istotnych Niski Nie jest wymagane dostosowanie dawki substratów dla tych transporterów
Substraty CYP1A2, 2B6, 2C8, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 Brak interakcji Erybulina nie hamuje tych enzymów w stężeniach klinicznie istotnych Niski Nie jest wymagane dostosowanie dawki substratów dla tych enzymów

Zalecenia dotyczące monitorowania interakcji

W przypadku stosowania erybuliny z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, a szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym, zaleca się:

  1. Regularną ocenę stężenia leków w surowicy (jeśli dostępne są odpowiednie metody oznaczania)
  2. Częstsze monitorowanie pacjenta pod kątem działań niepożądanych charakterystycznych dla współpodawanych leków
  3. Rozważenie dostosowania dawki współpodawanego leku, jeśli występują objawy toksyczności
  4. Edukację pacjenta odnośnie potencjalnych objawów, które powinny być niezwłocznie zgłaszane lekarzowi

Dzięki ograniczonemu profilowi interakcji, erybulina stosunkowo rzadko powoduje istotne klinicznie interakcje z innymi lekami. Najistotniejsze z perspektywy klinicznej pozostają potencjalne interakcje z substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, które wymagają szczególnej uwagi i monitorowania. 9

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl