wchłanianie kofeiny
Kofeina (1,3,7-trimetyloksantyna) jest alkaloidem występującym naturalnie w ziarnach kawy, liściach herbaty, ziarnach kakaowca i orzeszkach kola. Po spożyciu ulega szybkiemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego, głównie w jelicie cienkim, osiągając maksymalne stężenie we krwi po 30-60 minutach od konsumpcji.
Biodostępność kofeiny jest bardzo wysoka i wynosi niemal 100%. Po wchłonięciu substancja ta rozprzestrzenia się szybko w organizmie, przekraczając barierę krew-mózg oraz łożyskową. Metabolizm kofeiny zachodzi głównie w wątrobie przy udziale cytochromu P450 1A2 (CYP1A2), gdzie ulega demetylacji do paraksantyny, teobrominy i teofiliny.
Czynniki wpływające na szybkość wchłaniania kofeiny obejmują: obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym (opóźnia wchłanianie), pH żołądka, indywidualne różnice genetyczne w aktywności enzymów metabolizujących, a także stosowanie niektórych leków. Okres półtrwania kofeiny wynosi średnio 3-5 godzin, ale może być dłuższy u kobiet w ciąży, osób z zaburzeniami czynności wątroby oraz stosujących doustne środki antykoncepcyjne.
Wchłanianie kofeiny może być modyfikowane przez choroby układu pokarmowego, takie jak zespół jelita drażliwego czy choroba refluksowa przełyku. Z klinicznego punktu widzenia istotne są również interakcje kofeiny z niektórymi lekami, takimi jak ciprofloksacyna, fluwoksamina czy doustne środki antykoncepcyjne, które mogą spowolnić jej metabolizm i przedłużyć działanie.