sprzęganie z glukuronidami

Sprzęganie z glukuronidami (glukuronidacja) to jeden z najważniejszych procesów II fazy metabolizmu leków i innych ksenobiotyków w organizmie. Proces ten jest katalizowany przez enzymy z rodziny UDP-glukuronylotransferaz (UGT), które przyłączają kwas glukuronowy do substancji zawierających grupy hydroksylowe, karboksylowe, aminowe czy tiolowe, tworząc glukuronidy.

Glukuronidacja zachodzi głównie w wątrobie, choć enzymy UGT występują również w jelitach, nerkach, płucach i innych tkankach. Utworzone w wyniku tego procesu glukuronidy są zazwyczaj bardziej hydrofilne (rozpuszczalne w wodzie) niż związki macierzyste, co ułatwia ich wydalanie z organizmu przez nerki lub z żółcią.

Znaczenie kliniczne glukuronidacji jest ogromne – proces ten odpowiada za biotransformację wielu powszechnie stosowanych leków, w tym niesteroidowych leków przeciwzapalnych, opioidów, niektórych antybiotyków, leków przeciwpadaczkowych czy środków uspokajających. Zaburzenia aktywności UGT, wynikające z polimorfizmów genetycznych lub interakcji lekowych, mogą prowadzić do zmian w farmakokinetyce leków i potencjalnie do działań niepożądanych lub toksyczności.

Warto zaznaczyć, że glukuronidy niektórych leków mogą być hydrolizowane przez bakteryjne β-glukuronidazy w jelicie, co prowadzi do uwolnienia aktywnego związku i jego reabsorpcji (krążenie jelitowo-wątrobowe), wydłużając czas działania substancji w organizmie.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ketesse 25 mg

Deksketoprofen w dawce 25 mg podany w postaci roztworu doustnego w saszetce wykazuje szybkie wchłanianie z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu po 15-20 minutach (zakres 10-75 minut). Badania biorównoważności wykazały, że roztwór doustny i tabletki powlekane są równoważne pod względem całkowitej biodostępności (AUC), przy czym Cmax roztworu jest około 20% wyższe niż tabletek, jeśli podawany jest z wodą. Podanie bez wody nie wpływa na biorównoważność obu form. Pokarm nie zmienia AUC, ale obniża Cmax i opóźnia Tmax, co może mieć znaczenie kliniczne w kontekście szybkiego początku działania. Parametry dystrybucji obejmują okres półtrwania w fazie dystrybucji 0,35 godziny, eliminacji 1,65 godziny, bardzo wysoki stopień wiązania z białkami osocza (99%) oraz objętość dystrybucji poniżej 0,25 l/kg.
badanie biorównoważności, biodostępność, deksketoprofen, kumulacja deksketoprofenu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objętość dystrybucji, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą stężenia, półtrwanie w fazie eliminacji, roztwór doustny, sprzęganie z glukuronidami, stężenie maksymalne, szybkie wchłanianie, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dekenor 50 mg/2 ml

Deks ketoprofen trometamol, aktywny składnik preparatu Dekenor (50 mg/2 mL), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu domięśniowym, osiągając maksymalne stężenie (Cmax) średnio w 20 minut (zakres 10-45 minut). Parametry farmakokinetyczne wykazują liniowość w dawkach 25-50 mg, a lek cechuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (99%), co wpływa na niską objętość dystrybucji (<0,25 l/kg). Okres półtrwania obejmuje fazę dystrybucji (~0,35 h) oraz eliminacji (1-2,7 h). Brak kumulacji przy podawaniu wielokrotnym potwierdzają stałe wartości Cmax i AUC po kolejnych dawkach. Metabolizm zachodzi głównie przez sprzęganie z glukuronidami, a wydalanie odbywa się przez nerki. W moczu wykrywany jest wyłącznie S-(+) enancjomer, co podkreśla stabilność enancjomeryczną i kliniczne znaczenie aktywnego S-(+) enancjomeru ketoprofenu.
Dekenor, deksketoprofen trometamol, działanie niepożądane, działanie przeciwbólowe, ekspozycja na lek, enancjomer, faza dystrybucji, faza eliminacji, infuzja, konwersja enancjomerów, kumulacja deksketoprofenu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie domięśniowe, podanie dożylne, pole powierzchni pod krzywą, roztwór do wstrzykiwań, sprzęganie z glukuronidami, stabilność enancjomeryczna, stężenie maksymalne, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dexak 50 50 mg

Produkt leczniczy Dexak 50 zawiera 50 mg deksketoprofenu w 2 ml roztworu do wstrzykiwań, co odpowiada stężeniu 25 mg/ml. Po podaniu domięśniowym obserwuje się szybkie wchłanianie z Tmax wynoszącym średnio 20 minut (zakres 10-45 min). Farmakokinetyka deksketoprofenu jest liniowa w zakresie dawek 25-50 mg, zarówno po podaniu domięśniowym, jak i dożylnym. Lek charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (99%), małą objętością dystrybucji (<0,25 l/kg) oraz krótkim okresem półtrwania w fazie dystrybucji (~0,35 godz.) i eliminacji (1-2,7 godz.). Nie obserwuje się kumulacji leku przy podawaniu wielokrotnym, a w moczu wykrywany jest wyłącznie S-(+) enancjomer, co potwierdza stereoselektywność. Metabolizm zachodzi głównie przez sprzęganie z glukuronidami, a metabolity są wydalane przez nerki.
deksketoprofen trometamol, dostosowanie dawkowania, ekspozycja systemowa, enancjomer, farmakokinetyka, klirens leku, kumulacja leku, liniowa farmakokinetyka, metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, parametry farmakokinetyczne, podanie domięśniowe, podanie dożylne, pole pod krzywą stężenia, sprzęganie z glukuronidami, stereoselektywność, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu krwi, wiązanie z białkami osocza, wydłużony okres półtrwania
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Skudexa 75 mg + 25 mg

Skudexa w postaci granulatu do sporządzania roztworu doustnego zawiera 75 mg tramadolu chlorowodorku oraz 25 mg deksketoprofenu, które wykazują niezależne parametry farmakokinetyczne przy jednoczesnym podaniu. Badania biorównoważności wykazały, że obie formy leku (granulat i tabletki powlekane) są równoważne pod względem AUC dla deksketoprofenu, choć Cmax deksketoprofenu po granulacie jest o około 15% wyższe. Deksketoprofen charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cmax 3192 ng/ml po 17 minutach), krótkim okresem półtrwania dystrybucji (0,35 h) i eliminacji (1,65 h), wysokim wiązaniem z białkami osocza (99%) oraz eliminacją głównie przez sprzęganie z glukuronidami i wydalanie nerkowe. Tramadol wykazuje ponad 90% wchłanianie, biodostępność około 70%, duży Vd (203 l) i umiarkowane wiązanie z białkami (20%). Maksymalne stężenia enancjomerów tramadolu osiągane są po około 38 minutach (158,9 ng/ml i 142,0 ng/ml). Metabolizm tramadolu obejmuje N- i O-demetylację, z aktywnym metabolitem O-demetylotramadolem o okresie półtrwania około 7,9 h.
bariera krew-mózg, biodostępność leku, biorównoważność leku, demetylacja, działanie przeciwbólowe, efekt pierwszego przejścia, enancjomer S, granulat do sporządzania roztworu, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, marskość wątroby, niewydolność nerek, O-demetylotramadol, okres półtrwania, przenikanie przez łożysko, racemat, Skudexa, sprzęganie z glukuronidami, stężenie maksymalne leku, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Dezogestrel – Właściwości farmakokinetyczne

Dezogestrel, będący syntetycznym progestagenem, po podaniu doustnym ulega szybkiemu wchłanianiu i metabolizmowi do aktywnego metabolitu – etonogestrelu (ENG), którego maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest średnio po 1,8 godziny. Bezwzględna biodostępność etonogestrelu wynosi około 70%, a w preparatach złożonych z etynyloestradiolem mieści się w zakresie 62-81%. Etonogestrel wiąże się w 95,5-99% z białkami osocza, głównie albuminami, jednak w preparatach złożonych 40-70% frakcji jest związane z SHBG, którego stężenie jest indukowane przez etynyloestradiol. Objętość dystrybucji dezogestrelu wynosi około 1,5 l/kg masy ciała. Metabolizm dezogestrelu obejmuje hydroksylację i dehydrogenację do etonogestrelu, a następnie dalszą transformację przez CYP3A oraz sprzęganie z siarczanami i glukuronidami. Klirens metaboliczny etonogestrelu wynosi około 2 ml/min/kg, a klirens osoczowy po podaniu dożylnym około 10 l/godzinę.
3-keto-dezogestrel, antykoncepcja hormonalna, białko osocza, biodostępność etonogestrelu, Cmax, CYP3A, cytochrom P450 3A, dezogestrel, droga wydalania, etonogestrel, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, hormon steroidowy, hydroksylacja i dehydrogenacja, interakcja farmakokinetyczna, klirens metaboliczny, klirens osoczowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, preparat złożony, progestagen syntetyczny, prolek, przenikanie do mleka, SHBG, sprzęganie z glukuronidami, sprzęganie z siarczanami, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, właściwość farmakokinetyczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, złożony preparat antykoncepcyjny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Olfen MAX 20 mg/g

Olfen Max, zawierający diklofenak dietyloamoniowy 23,2 mg/g (odpowiadający 20 mg diklofenaku sodowego), wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne przy miejscowym stosowaniu. Wchłanianie diklofenaku przez skórę zależy od czasu kontaktu, powierzchni aplikacji, dawki oraz nawilżenia skóry, przy czym biodostępność względna po 7 dniach stosowania wynosi jedynie 4,5% w porównaniu z podaniem doustnym. Stężenia diklofenaku w osoczu są niskie, co wskazuje, że efekt terapeutyczny wynika z wysokich lokalnych stężeń w tkankach zapalnych, które mogą być nawet do 20-krotnie wyższe niż w osoczu. Diklofenak wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%, głównie albuminami), charakteryzuje się niską objętością dystrybucji oraz krótkim okresem półtrwania w osoczu (1-2 godziny). Absorpcja nie jest modyfikowana przez wilgotność skóry ani stosowanie przepuszczalnych bandaży.
absorpcja substancji czynnej, biodostępność względna, diklofenak dietyloamoniowy, diklofenak sodowy, faza eliminacji, glukuronidacja, hydroksylacja, klirens nerkowy, metabolit fenolowy, niewyrównana marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania w osoczu, Olfen MAX, przewlekłe zapalenie wątroby, sprzęganie z glukuronidami, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dextin 25 mg

Deksketoprofen trometamol, substancja czynna preparatu DEXTIN w dawce 25 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w czasie około 30 minut (zakres 15-60 minut). Spożycie pokarmu opóźnia Tmax i obniża Cmax, nie wpływając jednak na całkowitą biodostępność (AUC). Lek wykazuje dwufazowy profil farmakokinetyczny z okresem półtrwania w fazie dystrybucji 0,35 godziny oraz w fazie eliminacji 1,65 godziny. Wysokie (99%) wiązanie z białkami osocza oraz niska objętość dystrybucji (<0,25 l/kg) wskazują na ograniczoną dystrybucję do tkanek. Brak kumulacji przy wielokrotnym podawaniu potwierdza stabilność farmakokinetyczną leku, co jest istotne dla bezpieczeństwa terapii.
AUC leku, białka osocza, biodostępność leku, biodostępność substancji czynnej, deksketoprofen trometamol, deksketoprofen trometamolu, działanie przeciwbólowe, enancjomer, lek przeciwzapalny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okres półtrwania dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, profil farmakokinetyczny, sprzęganie z glukuronidami, stabilność stereochemiczna, stężenie maksymalne leku, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dexak 25 mg

Deksak zawiera deksketoprofen w dawce 25 mg w formie soli z trometamolem, dostępny jako roztwór doustny w saszetce o charakterystycznym cytrynowym smaku i zapachu. Badania biorównoważności wykazały, że roztwór doustny i tabletki powlekane są równoważne pod względem całkowitej biodostępności (AUC), jednak roztwór charakteryzuje się około 20% wyższym maksymalnym stężeniem (Cmax). Maksymalne stężenie deksketoprofenu w osoczu osiągane jest szybko, w ciągu 15-20 minut (zakres 10-75 minut) po podaniu roztworu. Spożycie pokarmu nie wpływa na AUC, ale powoduje zmniejszenie Cmax i opóźnienie Tmax, co wskazuje na wolniejsze wchłanianie leku. Parametry farmakokinetyczne obejmują okres półtrwania w fazie dystrybucji około 0,35 godziny oraz w fazie eliminacji 1,65 godziny, a także wysoki stopień wiązania z białkami osocza (99%) i niską objętość dystrybucji (<0,25 l/kg).
absorpcja substancji czynnej, badanie biorównoważności, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja, Cmax, dawka wielokrotna, deksketoprofen, eliminacja leku, farmakokinetyka, konwersja leku, kumulacja w organizmie, metylu parahydroksybenzoesan, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, osocze krwi, podawanie leku z pokarmem, R-enancjomer, roztwór doustny, S-enancjomer, sprzęganie z glukuronidami, stężenie leku we krwi, szybkie wchłanianie, tabletka powlekana, Tmax, trometamol, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe
Leksykon substancji czynnych
Deksketoprofen – Właściwości farmakokinetyczne

Deksketoprofen wykazuje szybkie wchłanianie niezależnie od drogi podania, z Tmax wynoszącym około 20 minut po podaniu domięśniowym/dożylnym (zakres 10-45 min), 30 minut po podaniu doustnym w formie tabletek (zakres 15-60 min) oraz 15-20 minut po podaniu doustnym w formie granulatu lub roztworu (zakres 10-75 min). Cmax jest wyższe o około 20-30% po podaniu roztworu lub granulatu w porównaniu do tabletek. Deksketoprofen wiąże się z białkami osocza w 99%, a jego objętość dystrybucji jest stosunkowo niska (<0,25 l/kg). Okres półtrwania w fazie dystrybucji wynosi około 0,35 godziny, natomiast w fazie eliminacji od 1 do 2,7 godziny (około 1,65 h po podaniu doustnym). Metabolizm zachowuje stereoizomeryczność, a eliminacja odbywa się głównie przez sprzęganie z glukuronidami i wydalanie nerkowe. Podawanie leku z pokarmem nie wpływa na AUC, jednak zmniejsza Cmax i wydłuża Tmax.
biodostępność, biorównoważność, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, deksketoprofen z trometamolem, enancjomer, granulat do roztworu doustnego, interakcja farmakokinetyczna, klirens, kumulacja leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, podanie domięśniowe, podanie dożylne, pole pod krzywą stężenia, postać farmaceutyczna, sprzęganie z glukuronidami, stężenie maksymalne, stężenie maksymalne w osoczu, tramadol, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Berotec N 100 100 mcg/dawkę inh.

Fenoterol bromowodorek, zawarty w preparacie Berotec N 100 (100 µg/dawkę, aerozol inhalacyjny), wykazuje farmakokinetykę zależną od drogi podania. Po podaniu wziewnym biodostępność wynosi 18,7%, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) 66,9 pg/ml osiąganym po 15 minutach (tmax). Wchłanianie z płuc przebiega dwufazowo: szybka faza (30% dawki) z okresem półtrwania 11 minut oraz wolna faza (70% dawki) z okresem półtrwania 120 minut. Po podaniu doustnym biodostępność jest znacznie niższa (~1,5%) z powodu intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia, głównie siarczanowania, rozpoczynającego się już w ścianie jelita. Fenoterol wykazuje szeroką dystrybucję (Vss 1,9-2,7 l/kg) i umiarkowane wiązanie z białkami osocza (40-55%).
aerozol inhalacyjny, biodostępność leku, biotransformacja, dolne drogi oddechowe, drogi oddechowe, dystrybucja leku, farmakokinetyka, fenoterol bromowodorek, inhalator ciśnieniowy z dozownikiem, klirens leku, klirens nerkowy, metabolizm pierwszego przejścia, model farmakokinetyczny, przenikanie przez łożysko, przesączanie kłębuszkowe, rozszerzenie oskrzeli, siarczanowanie, sprzęganie z glukuronidami, stężenie leku w osoczu, technika inhalacji, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie kanalikowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Solpadeine 500 mg + 8 mg + 30 mg

Produkt leczniczy Solpadeine zawiera paracetamol (500 mg), fosforan kodeiny (8 mg) oraz kofeinę (30 mg), które wykazują różne profile farmakokinetyczne. Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z okresem półtrwania 1-4 godziny, metabolizowanym głównie w wątrobie przez sprzęganie z glukuronidami i siarczanami, przy czym około 5% dawki przekształca się w hepatotoksyczny metabolit NAPQI. Fosforan kodeiny jest dobrze wchłaniany, metabolizowany w wątrobie do morfiny i innych metabolitów, z okresem półtrwania 3-4 godziny, a kofeina szybko się wchłania, osiągając maksymalne stężenie w osoczu po 20-60 minutach, z okresem półtrwania około 4 godzin i działaniem trwającym do 4 godzin. Wydalanie paracetamolu i kodeiny odbywa się głównie z moczem w postaci metabolitów, natomiast kofeina jest wydalana w około 45% w ciągu 48 godzin jako metabolity kwasu 1-metylomoczowego i 1-metyloksantyny.
1-metyloksantyna, fosforan kodeiny, glutation wątrobowy, hepatotoksyczność paracetamolu, kofeina, kwas 1-metylomoczowy, kwas glukuronidowy, kwas merkapturowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolit hepatotoksyczny, metabolizm wątrobowy, N-acetylo-p-benzochinoimina, okres półtrwania, okres półtrwania kodeiny, ostra niewydolność wątroby, paracetamol, przewlekła niewydolność nerek, przewlekła wyrównana niewydolność wątroby, Solpadeine, sprzęganie z glukuronidami, wchłanianie kofeiny, wchłanianie leku, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wyczerpanie glutationu, wydłużenie okresu półtrwania
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oxepilax 600 mg

Oxepilax, zawierający okskarbazepinę w dawce 600 mg, charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym oraz szybkim metabolizmem do aktywnego metabolitu monohydroksypochodnej (MHD), który odpowiada za efekt terapeutyczny. Po jednorazowej dawce 600 mg na czczo, Cmax MHD wynosi średnio 34 μmol/l, osiągając tmax w medianie 4,5 godziny. Pokarm nie wpływa na farmakokinetykę leku, co umożliwia podawanie go niezależnie od posiłków. MHD wykazuje objętość dystrybucji około 49 litrów, wiąże się z białkami osocza w 40% (głównie albuminy) i ma okres półtrwania 9,3 ± 1,8 godziny, podczas gdy okskarbazepina ma krótszy okres półtrwania 1,3-2,3 godziny. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (>95% dawki), z wydalaniem MHD w formie glukuronidów (49%), niezmienionego MHD (27%), DHD (3%) oraz sprzężonej okskarbazepiny (13%). Stężenie stacjonarne MHD osiągane jest po 2-3 dniach stosowania dwukrotnych dawek dobowych, a farmakokinetyka metabolitu jest liniowa w zakresie dawek 300-2400 mg/dobę.
11-dihydroksy, albumina, alfa-1-glikoproteina kwasowa, bariera łożyska, eliminacja nerkowa, enzymy cytozolowe wątroby, farmakologicznie aktywny metabolit, glukuronid MHD, klirens kreatyniny, klirens MHD, kwas glukuronowy, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm leku, monohydroksypochodna, objętość dystrybucji, okres półtrwania w fazie eliminacji, okskarbazepina, pochodna 10, pole pod krzywą stężenia, profil farmakokinetyczny, proporcjonalność dawek, sprzęganie z glukuronidami, stężenie stacjonarne, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza