Właściwości farmakokinetyczne
Dexak 25 mg

Deksak zawiera deksketoprofen w dawce 25 mg w formie soli z trometamolem, dostępny jako roztwór doustny w saszetce o charakterystycznym cytrynowym smaku i zapachu. Badania biorównoważności wykazały, że roztwór doustny i tabletki powlekane są równoważne pod względem całkowitej biodostępności (AUC), jednak roztwór charakteryzuje się około 20% wyższym maksymalnym stężeniem (Cmax). Maksymalne stężenie deksketoprofenu w osoczu osiągane jest szybko, w ciągu 15-20 minut (zakres 10-75 minut) po podaniu roztworu. Spożycie pokarmu nie wpływa na AUC, ale powoduje zmniejszenie Cmax i opóźnienie Tmax, co wskazuje na wolniejsze wchłanianie leku. Parametry farmakokinetyczne obejmują okres półtrwania w fazie dystrybucji około 0,35 godziny oraz w fazie eliminacji 1,65 godziny, a także wysoki stopień wiązania z białkami osocza (99%) i niską objętość dystrybucji (<0,25 l/kg).

Wprowadzenie do właściwości farmakokinetycznych

Dexak zawiera jako substancję czynną deksketoprofen (25 mg) w postaci soli deksketoprofenu z trometamolem. Preparat występuje w formie roztworu doustnego w saszetce, który ma lekko zabarwioną barwę, cytrynowy zapach i słodki cytrynowo-cytrusowy smak. Wśród substancji pomocniczych należy zwrócić uwagę na zawartość sacharozy (2 g) oraz metylu parahydroksybenzoesanu (E 218, 20 mg). 1

Badania biorównoważności

Przeprowadzono dwa istotne badania biorównoważności z udziałem zdrowych ochotników. Celem badań było porównanie farmakokinetyki deksketoprofenu 25 mg w dwóch postaciach: roztworu doustnego w saszetce (przyjmowanego z wodą lub bez wody) oraz tabletek powlekanych. 2

Porównanie roztworu z tabletkami przyjmowanymi z wodą

Analiza wykazała, że obie formy (roztwór doustny i tabletki) są biorównoważne pod względem całkowitego zakresu biodostępności, co potwierdzają zbliżone wartości AUC (powierzchni pod krzywą stężenia leku we krwi). Zaobserwowano jednak, że maksymalne stężenie (Cmax) było około 20% większe po podaniu roztworu doustnego w porównaniu do tabletek. 3

Porównanie roztworu z tabletkami przyjmowanymi bez wody

W przypadku porównania roztworu doustnego z tabletkami przyjmowanymi bez wody, wykazano również biorównoważność obu form pod względem zakresu biodostępności (AUC) oraz maksymalnego stężenia (Cmax). 4

Parametry farmakokinetyczne

Wchłanianie

Deksketoprofen charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po upływie 15-20 minut (zakres 10-75 minut) po podaniu roztworu doustnego, co świadczy o wysokiej szybkości absorpcji substancji czynnej. 5

Warto zauważyć, że spożywanie pokarmu ma pewien wpływ na parametry farmakokinetyczne deksketoprofenu. Podawanie produktu z pokarmem nie zmienia całkowitej biodostępności (AUC), jednak obserwuje się zmniejszenie wartości Cmax oraz opóźnienie wchłaniania leku, co przejawia się wydłużeniem parametru Tmax (czasu do osiągnięcia maksymalnego stężenia). 6

Dystrybucja

Deksketoprofen charakteryzuje się określonymi parametrami dystrybucji w organizmie. Okres półtrwania w fazie dystrybucji wynosi około 0,35 godziny, natomiast okres półtrwania w fazie eliminacji osiąga wartość 1,65 godziny. 7

Szczególną właściwością deksketoprofenu jest wysoki stopień wiązania z białkami osocza, który wynosi 99%. W związku z tym, średnia objętość dystrybucji jest stosunkowo niewielka i wynosi mniej niż 0,25 l/kg. 8

W badaniach farmakokinetycznych po podaniu dawek wielokrotnych zaobserwowano istotną właściwość deksketoprofenu – AUC po ostatnim podaniu nie różni się od wartości uzyskanych po podaniu pojedynczej dawki. To wskazuje, że substancja czynna nie kumuluje się w organizmie podczas stosowania wielokrotnych dawek, co jest ważną informacją dla bezpieczeństwa terapii. 9

Metabolizm i eliminacja

Istotną cechą metabolizmu deksketoprofenu jest brak przekształcania enancjomerycznego u ludzi. Po podaniu deksketoprofenu, który jest S-(+) enancjomerem, w moczu występuje wyłącznie ta forma, co oznacza, że u ludzi nie dochodzi do konwersji leku do R-(-) enancjomeru. 10

Główną drogą eliminacji deksketoprofenu jest procent sprzęgania z glukuronidami, a następnie wydalanie metabolitów przez nerki. Ten mechanizm biotransformacji zapewnia efektywne usuwanie substancji czynnej i jej metabolitów z organizmu. 11

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych

Parametr farmakokinetyczny Wartość Uwagi
Czas do osiągnięcia Cmax (Tmax) – roztwór doustny 15-20 minut Zakres: 10-75 minut
Różnica w Cmax między roztworem a tabletką Około 20% większe dla roztworu Przy zachowaniu biorównoważności
Okres półtrwania w fazie dystrybucji Około 0,35 godziny
Okres półtrwania w fazie eliminacji 1,65 godziny
Stopień wiązania z białkami osocza 99%
Objętość dystrybucji < 0,25 l/kg Relatywnie niska wartość
Wpływ pokarmu na AUC Brak zmian Całkowita biodostępność pozostaje niezmieniona
Wpływ pokarmu na Cmax Zmniejszenie Opóźnienie wchłaniania (wydłużenie Tmax)
Kumulacja po dawkach wielokrotnych Nie występuje AUC po ostatnim podaniu = AUC po pojedynczej dawce
Główna droga eliminacji Sprzęganie z glukuronidami Następnie wydalanie nerkowe
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl