chloroheksydyna diglukonowa
Chloroheksydyna diglukonowa to związek chemiczny szeroko stosowany w medycynie jako środek antyseptyczny o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybiczym i częściowo przeciwwirusowym. Jest to jeden z najczęściej wykorzystywanych środków odkażających w praktyce klinicznej.
Wykazuje skuteczność wobec szerokiego spektrum drobnoustrojów, w tym bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, drożdżaków z rodzaju Candida oraz niektórych wirusów osłonkowych. Mechanizm działania polega na zaburzeniu przepuszczalności błony komórkowej mikroorganizmów, co prowadzi do ich śmierci. Istotną zaletą chloroheksydyny jest jej przedłużone działanie – utrzymuje aktywność na skórze do kilku godzin po aplikacji.
W praktyce klinicznej chloroheksydyna diglukonowa jest stosowana w różnych stężeniach (od 0,1% do 4%) do odkażania skóry przed zabiegami operacyjnymi, dezynfekcji rąk personelu medycznego, płukania jamy ustnej w stomatologii oraz w profilaktyce zakażeń związanych z opieką zdrowotną. Jest składnikiem wielu preparatów antyseptycznych, roztworów do płukania jamy ustnej, żeli stomatologicznych oraz opatrunków z systemem uwalniania substancji aktywnej.
Pomimo dobrego profilu bezpieczeństwa, chloroheksydyna może powodować działania niepożądane, takie jak kontaktowe zapalenie skóry, reakcje nadwrażliwości czy przebarwienia zębów przy długotrwałym stosowaniu w jamie ustnej. Rzadko obserwowane są poważniejsze reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny. Związek ten jest przeciwwskazany do stosowania w uchu środkowym, ze względu na potencjalne działanie ototoksyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Paroex 1,2 mg/ml
Chloroheksydyna diglukonowa, główny składnik aktywny Paroex (1,2 mg/ml), jest lekiem przeciwzakaźnym stosowanym miejscowo w jamie ustnej (kod ATC: A01AB03) o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Jednakże jej skuteczność jest ograniczona wobec niektórych bakterii Gram-ujemnych, takich jak Pseudomonas i Proteus, a także wobec drożdżaków, dermatofitów i mykobakterii. Chloroheksydyna nie działa na formy przetrwalnikowe bakterii, zarodniki grzybów, wirusy oraz grzyby gnilne. Optymalne działanie przeciwbakteryjne osiąga w środowisku o pH obojętnym lub lekko zasadowym, natomiast w kwaśnym pH jej skuteczność ulega znacznemu obniżeniu. Dodatkowo obecność substancji organicznych, takich jak mydła, krew czy ropa, wymaga stosowania znacznie wyższych stężeń (100-1000-krotnie) dla zachowania efektywności klinicznej.
- Leksykon substancji czynnych
Izopropanol – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Izopropanol, obecny w preparacie Spitaderm w stężeniu 70 g/100 g roztworu, wraz z 0,5 g chloroheksydyny diglukonianu i 1,5 g 30% wodoru nadtlenku, jest powszechnie stosowanym środkiem antyseptycznym na skórę. W kontekście stosowania u kobiet w ciąży brak jest kontrolowanych badań klinicznych oraz danych z badań na modelach zwierzęcych potwierdzających bezpieczeństwo tego związku. Z tego względu lekarz powinien poinformować pacjentkę o braku wystarczających danych oraz konieczności zachowania ostrożności, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu lub aplikacji na dużą powierzchnię skóry, oceniając indywidualnie stosunek korzyści do ryzyka. Podobne ograniczenia dotyczą kobiet karmiących piersią, gdzie brak jest danych dotyczących przenikania izopropanolu do mleka matki i jego wpływu na niemowlę, co wymaga ostrożności, zwłaszcza przy aplikacji w okolicy piersi, a w uzasadnionych przypadkach rozważenia przerwania karmienia.
badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, chloroheksydyna diglukonowa, ciąża, izopropanol, karmienie piersią, laktacja, model zwierzęcy, nadtlenek wodoru, płodność, preparat antyseptyczny, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka matki, Spitaderm, zaburzenia płodności