receptor Patched 1
Receptor Patched 1 (PTCH1) jest kluczowym białkiem transmembranowym zaangażowanym w szlak sygnałowy Hedgehog (Hh), który odgrywa fundamentalną rolę w embriogenezie, organogenezie oraz homeostazę tkanek. PTCH1 funkcjonuje jako receptor dla białek rodziny Hedgehog (Sonic, Indian i Desert Hedgehog) i w stanie nieaktywnym hamuje białko Smoothened (SMO), blokując tym samym aktywację szlaku.
Mutacje w genie PTCH1 są związane z zespołem Gorlina (inaczej zespół nabłoniaków zębopochodnych), charakteryzującym się zwiększoną predyspozycją do rozwoju raka podstawnokomórkowego skóry, oponiaka, włókniaków serca oraz innych nowotworów. Inaktywacja PTCH1 prowadzi do konstytutywnej aktywacji szlaku Hedgehog, co przyczynia się do rozwoju różnych typów nowotworów, w tym medulloblastoma i rhabdomyosarcoma.
W praktyce klinicznej znaczenie PTCH1 wzrasta w kontekście terapii celowanych. Inhibitory szlaku Hedgehog, takie jak wismodegib i sonidegib, są stosowane w leczeniu zaawansowanych raków podstawnokomórkowych skóry, szczególnie u pacjentów z zespołem Gorlina. Badania nad rolą PTCH1 kontynuowane są również w kontekście innych chorób nowotworowych, co może prowadzić do opracowania nowych strategii terapeutycznych.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Rak podstawnokomórkowy (BCC) jest najczęstszym nowotworem złośliwym skóry, charakteryzującym się miejscową inwazyjnością i niszczeniem tkanek, ale rzadko dającym przerzuty. Kluczowym mechanizmem patogenezy jest nieprawidłowa aktywacja szlaku sygnałowego Hedgehog (HH), głównie poprzez mutacje typu „loss-of-function” w genie PTCH1 (obecne w 85-90% przypadków) oraz mutacje „gain-of-function” w genie SMO (10-20% przypadków). Mutacje te prowadzą do konstytutywnej aktywacji szlaku HH, co skutkuje nadekspresją czynników transkrypcyjnych GLI i indukcją genów odpowiedzialnych za proliferację, przeżycie komórek, angiogenezę i inwazyjność. Drugim istotnym elementem genetycznym są mutacje punktowe w genie supresorowym TP53, obecne w co najmniej 50% przypadków, które hamują apoptozę komórek uszkodzonych przez promieniowanie UV. Promieniowanie UV, zwłaszcza UVB (280-320 nm), jest głównym czynnikiem ryzyka, indukującym mutacje o charakterystycznej „sygnaturze UV” oraz immunosupresję skóry, co sprzyja karcynogenezie.
czynnik proangiogenny, dimery tyminy, ekspresja VEGF, gen TP53, komórki podstawne naskórka, metaloproteinaza macierzy, mieszek włosowy, mutacja gain-of-function, promieniowanie ultrafioletowe, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reaktywne formy tlenu, receptor Patched 1, Sonic Hedgehog, szlak Hedgehog, szlak sygnałowy Hedgehog, szlak Wnt/β-katenina, torbiel szczęki, uszkodzenie DNA, zespół Gorlina -
Leksykon chorób i schorzeń
Rdzeniak zarodkowy (medulloblastoma) jest najczęstszym złośliwym nowotworem mózgu u dzieci, stanowiąc około 20% guzów mózgu w populacji pediatrycznej. Nowotwór ten klasyfikowany jest jako embrionalny guz neuroepitelialny móżdżku, lokalizujący się zwykle w okolicy czwartej komory, z tendencją do naciekania miejscowego i przerzutów drogą płynu mózgowo-rdzeniowego, w tym do mózgu i rdzenia kręgowego. Molekularnie wyróżnia się cztery podtypy rdzeniaka: WNT, SHH, Grupa 3 i Grupa 4, różniące się patogenezą, biomarkerami i rokowaniem. Podtyp WNT cechuje aktywacja szlaku Wnt/β-katenina z mutacjami w genach APC i CTNNB1, natomiast SHH wiąże się z mutacjami w genach SMO, PTCH1 i SUFU, prowadząc do nieprawidłowej aktywacji szlaku Sonic Hedgehog. Grupa 3 jest najbardziej agresywna, z wysoką ekspresją onkogenu MYC i angiogenezą (mRNA VEGFA), a Grupa 4, stanowiąca około 35% przypadków, ma nie do końca poznaną patogenezę, choć wykazuje cechy wspólne z Grupą 3. Patogeneza rdzeniaka obejmuje liczne mutacje genetyczne (np. izochromosom 17q, 17pLOH) oraz zmiany epigenetyczne, takie jak metylacja DNA i modyfikacje histonów, które wpływają na ekspresję genów supresorowych (np. RASSF1A).
alteracja genetyczna, angiogeneza, bariera krew-mózg, cytomegalowirus, fibroblast, fosforylacja, gen CTNNB1, gen SMO, gen supresorowy, hipermetylacja, infekcja wirusowa, izochromosom, klasyfikacja molekularna, komórka macierzysta nowotworowa, komórka prekursorowa, komórka przerzutowa, metylacja DNA, mikroRNA, modyfikacja histonów, mutacja germinalna, mutacja missense, mutacja somatyczna, nowotwór mózgu, onkogen, oporność na leczenie, ostra białaczka promielocytowa, płytkopochodny czynnik wzrostu, przestrzeń podpajęczynówkowa, rdzeniak zarodkowy, receptor czynnika wzrostu, receptor neurotrofiny, receptor Patched 1, receptor PDGFR, rzęska pierwotna, sekwencjonowanie RNA, szlak Notch, szlak Sonic Hedgehog, szlak sygnałowy, transdukcja sygnału, utrata heterozygotyczności, wirus JC, wyspa CpG
