preparaty przeczyszczające
Preparaty przeczyszczające to grupa leków stosowanych w celu wywołania wypróżnienia i usunięcia zalegających mas kałowych. Dzielą się na kilka kategorii w zależności od mechanizmu działania: osmotyczne (np. laktuloza, glikol polietylenowy), drażniące (bisakodyl, sennozydy), zmiękczające stolec (dokuzan sodowy) oraz pęczniejące (metyloceluloza, psyllium).
Leki osmotyczne zwiększają uwodnienie mas kałowych poprzez zatrzymywanie wody w świetle jelita. Preparaty drażniące stymulują perystaltykę jelitową przez pobudzenie zakończeń nerwowych w ścianie jelita. Środki pęczniejące zwiększają objętość stolca przez absorpcję wody, a zmiękczające ułatwiają mieszanie się wody z masami kałowymi.
Wskazania do stosowania preparatów przeczyszczających obejmują zaparcia, przygotowanie do badań diagnostycznych przewodu pokarmowego (kolonoskopia, wlewy kontrastowe), przygotowanie przedoperacyjne oraz usunięcie zanieczyszczeń toksycznych z przewodu pokarmowego. Należy jednak pamiętać, że przewlekłe stosowanie środków przeczyszczających, zwłaszcza drażniących, może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej oraz zespołu leniwego jelita.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Aloes – Przeciwwskazania stosowania
Aloes (Aloe capensis) zawiera związki antranoidowe o działaniu przeczyszczającym, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane w wielu stanach klinicznych ze względu na ryzyko powikłań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na aloes lub inne składniki preparatu (np. wyciąg z kory kruszyny), niedrożność i zwężenie jelit, atonię jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, choroby zapalne jelita grubego (choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) oraz ból brzucha o nieznanej etiologii. Preparaty takie jak Alax zawierają 35 mg (18% w przeliczeniu na aloinę) wysuszonego soku z liści aloesu oraz 42 mg (15% w przeliczeniu na aloinę) wyciągu z kory kruszyny, co daje łącznie 10-15 mg związków antranoidowych na tabletkę. Stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych i innych działań niepożądanych.
aloes, aloina, atonia jelit, ból brzucha nieznanego pochodzenia, choroba Crohna, działanie przeczyszczające, kora kruszyny, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór elektrolitów, niedrożność jelit, niewydolność nerek, odwodnienie, perforacja jelita, perystaltyka jelitowa, preparaty przeczyszczające, sok z aloesu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wchłaniania, zapalenie jelita grubego, zapalenie wyrostka robaczkowego, zwężenie jelit, związki antranoidowe