związki antranoidowe
Związki antranoidowe to grupa naturalnych substancji chemicznych, należących do pochodnych antracenu, występujących głównie w roślinach z rodzin Fabaceae, Rhamnaceae, Polygonaceae i Liliaceae. Charakteryzują się strukturą zawierającą układ trzech skondensowanych pierścieni aromatycznych, zazwyczaj z grupami hydroksylowymi i innymi podstawnikami.
Najważniejsze związki antranoidowe to antrony, antrachinony i dianthrone, które występują w roślinach zarówno w formie wolnej, jak i w postaci glikozydów. Do najbardziej znanych przedstawicieli należą: aloes-emodyna, chryzofanol, reina, emodyna i frangulamina. Rośliny bogate w te związki to m.in. aloes, kruszyna, rzewień, strączyńce oraz senes.
W medycynie związki antranoidowe są cenione głównie ze względu na działanie przeczyszczające. Mechanizm ich działania polega na drażnieniu zakończeń nerwowych w błonie śluzowej jelita grubego, co powoduje zwiększenie perystaltyki oraz hamowanie wchłaniania wody i elektrolitów. Działanie przeczyszczające występuje zwykle po 6-12 godzinach od przyjęcia.
Oprócz efektu przeczyszczającego, badania wskazują na potencjalne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe i przeciwnowotworowe niektórych związków antranoidowych. Długotrwałe stosowanie dużych dawek może jednak prowadzić do zaburzeń elektrolitowych, uszkodzenia mięśni gładkich jelita oraz zmian melanotycznych w błonie śluzowej okrężnicy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Digestonic –
Digestonic to roślinny preparat doustny zawierający związki antranoidowe w stężeniu 0,35-0,50 mg/g (w przeliczeniu na reinę), pochodzące głównie z korzenia rzewienia, oraz 60,0-68,0% (V/V) etanolu jako rozpuszczalnika. Produkt zawiera także wyciągi z ziela dziurawca, kwiatu rumianku, liścia mięty pieprzowej, owocu róży, kopru włoskiego i kolendry. W dokumentacji medycznej nie odnotowano przypadków przedawkowania, jednak teoretycznie możliwe objawy toksyczne wynikają z działania przeczyszczającego związków antranoidowych (biegunka, odwodnienie, hipokaliemia) oraz objawów ostrej intoksykacji alkoholowej (sedacja, zaburzenia świadomości, depresja oddechowa) związanych z wysoką zawartością etanolu. Ziele dziurawca może dodatkowo powodować interakcje lekowe i reakcje fotouczulające.
biegunka, depresja oddechowa, działanie przeczyszczające, etanol, hipokaliemia, interakcje lekowe, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, monitorowanie pacjenta, odwodnienie, ostra intoksykacja alkoholowa, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, parametry życiowe, płyn doustny, przedawkowanie, reakcja fotouczulająca, reina, sedacja, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia równowagi, zaburzenia świadomości, ziele dziurawca, związki antranoidowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tabletki przeciw niestrawności Labofarm
Tabletki przeciw niestrawności Labofarm zawierają kompozycję ziołową, w skład której wchodzą: 150 mg sproszkowanego korzenia mniszka z owocem kminku, 60 mg liścia mięty pieprzowej, 60 mg kory kruszyny (zawierającej 3,8 mg glukofrangulin w przeliczeniu na glukofrangulinę A) oraz 7 mg wyciągu z owocu ostropestu (zawierającego 58% sylimaryny). Preparat wykazuje działanie żółciopędne i przeczyszczające, co usprawnia proces wypróżniania, jednak ze względu na ryzyko zaburzeń fizjologicznych, stosowanie powinno być krótkotrwałe (7-14 dni). Dłuższa terapia może prowadzić do zaburzeń funkcji jelit i trudności z wypróżnianiem. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami dróg żółciowych, niewydolnością nerek, refluksem żołądkowo-przełykowym oraz achlorhydrią, ze względu na potencjalne nasilenie objawów lub ryzyko powikłań.
achlorhydria, choroba wątroby, działanie żółciopędne, kamica żółciowa, kminek, kora kruszyny, korzeń mniszka, leczenie doraźne, mięta pieprzowa, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność nerek, ostropest, refluks żołądkowo-przełykowy, sylimaryna, zaburzenia elektrolitowe, zapalenie dróg żółciowych, zgaga, związki antranoidowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Digestonic
Digestonic w postaci płynu doustnego zawiera 0,31-0,45 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na reinę) na 1 ml oraz wyciągi z ziela dziurawca i korzenia rzewienia. Produkt charakteryzuje się wysoką zawartością etanolu (60-68% V/V), co przekłada się na 2,7 g alkoholu w standardowej dawce 5 ml, równoważnej spożyciu 68 ml piwa lub 28 ml wina. Ze względu na skład i farmakologiczne właściwości, Digestonic jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 roku życia, kobiet ciężarnych i karmiących, pacjentów z chorobami wątroby, padaczką oraz osób z historią uzależnienia od alkoholu. Alkohol zawarty w preparacie może obniżać próg drgawkowy i obciążać wątrobę, co wymaga szczególnej ostrożności w tych grupach pacjentów.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Radirex PLUS –
Radirex PLUS to syrop zawierający ekstrakt płynny (1:1) z korzenia rzewienia, kory kruszyny, owocu kopru włoskiego i kminku, z etanolem 50% (v/v) jako ekstrahentem. Zalecana dawka dla dorosłych wynosi 30 ml (2 łyżki stołowe), co odpowiada 25,4 mg związków antranoidowych przeliczonych na glukofrangulinę A. U młodzieży powyżej 12 lat dawka wynosi 10-15 ml (2-3 łyżeczki do herbaty), dostarczając 8,5-12,7 mg związków antranoidowych. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 12 lat. W 15 ml syropu znajduje się 12,7 mg związków antranoidowych, które odpowiadają za działanie przeczyszczające preparatu.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Digestonic –
Digestonic w postaci płynu doustnego zawiera wyciągi roślinne, w tym ziele dziurawca (Hyperici herba), które dostarcza 0,31-0,45 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę. Preparat może wywoływać działania niepożądane, przede wszystkim fotosensytyzację objawiającą się nadwrażliwością skóry na promieniowanie UV, co manifestuje się zaczerwienieniem, świądem, wysypką lub pęcherzami na skórze eksponowanej na światło. Ponadto, możliwe są reakcje alergiczne o różnym nasileniu, od łagodnych objawów skórnych po cięższe manifestacje nadwrażliwości, potencjalnie związane z każdym składnikiem preparatu. Częstość występowania tych działań niepożądanych nie jest dokładnie określona, co podkreśla konieczność uważnego monitorowania pacjentów podczas terapii.
fotosensytyzacja, hyperici herba, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, nadwrażliwość skóry, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, płyn doustny, pokrzywka, postępowanie terapeutyczne, produkt leczniczy, promieniowanie UV, reakcja alergiczna, reakcja fotouczulająca, reina, terapia pacjenta, ziele dziurawca, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Dawkowanie i sposób podawania
Korzeń rzewienia (Rhei radix) jest kluczowym składnikiem preparatów leczniczych stosowanych w zaburzeniach trawiennych, głównie ze względu na zawartość związków antranoidowych, które stanowią główną grupę substancji czynnych. W produktach takich jak Digestonic, zawartość związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę wynosi od 0,31 do 0,45 mg/ml. Standardowe dawkowanie to 5 ml (1 łyżeczka) rozpuszczone w ¼ szklanki wody, podawane doustnie 3 razy dziennie, co daje dzienną dawkę 15 ml produktu i odpowiada przyjęciu 4,65-6,75 mg związków antranoidowych. Zawartość korzenia rzewienia w pojedynczej dawce wynosi 14,3 mg, a w dawce dziennej 42,9 mg. Preparat zawiera również 60,0-68,0% (V/V) etanolu, co jest istotne w kontekście przeciwwskazań u pacjentów z chorobami wątroby, uzależnieniem od alkoholu, padaczką lub schorzeniami neurologicznymi.
- Leksykon substancji czynnych
Owoc kolendry – Właściwości farmakokinetyczne
Owoc kolendry (Coriandri fructu) stanowi około 7,3% (1,46 części na 20 części mieszaniny) składu preparatu Digestonic, w którym występuje w formie wyciągu płynnego sporządzonego w stosunku 1:5 z użyciem 70% etanolu (V/V) jako ekstrahenta. Produkt zawiera 0,31-0,45 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę w 1 ml, jednak brak jest danych określających udział owocu kolendry w tej zawartości. Końcowy preparat zawiera 60,0-68,0% (V/V) etanolu, co może wpływać na rozpuszczalność i biodostępność substancji czynnych. W preparacie Digestonic obecne są również inne składniki ziołowe, takie jak ziele dziurawca, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, korzeń rzewienia, owoc róży oraz owoc kopru włoskiego, co może potencjalnie wpływać na interakcje farmakokinetyczne. Brak jest szczegółowych badań farmakokinetycznych dotyczących owocu kolendry oraz całego preparatu Digestonic, co uniemożliwia precyzyjną charakterystykę procesów ADME (absorpcji, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji) substancji czynnych zawartych w tym surowcu roślinnym. Nie dysponujemy danymi dotyczącymi biodostępności, objętości dystrybucji, okresu półtrwania, klirensu ani wiązania z białkami osocza dla składników owocu kolendry w kontekście tego preparatu. Z uwagi na brak tych informacji oraz potencjalne interakcje między składnikami ziołowymi, zaleca się ostrożność w interpretacji działania farmakologicznego owocu kolendry w preparacie Digestonic.
badanie farmakokinetyczne, biodostępność, Digestonic, ekstrahent, etanol 70%, interakcja farmakokinetyczna, klirens, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, objętość dystrybucji, okres półtrwania, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, procesy ADME, reina, wiązanie z białkami osocza, wyciąg płynny, ziele dziurawca, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Interakcje
Aloes (Aloe capensis) stosowany w formie preparatów zawierających 18% aloiny może znacząco wpływać na farmakokinetykę innych leków doustnych poprzez przyspieszenie pasażu jelitowego i zmniejszenie ich wchłaniania. Długotrwałe stosowanie aloesu wiąże się z ryzykiem rozwoju hipokalemii, co jest szczególnie istotne u pacjentów przyjmujących glikozydy nasercowe, leki przeciwarytmiczne (zwłaszcza wydłużające odcinek QT) oraz chinidynę, gdyż niedobór potasu może nasilać ich toksyczność i ryzyko zaburzeń rytmu serca. Jednoczesne stosowanie aloesu z diuretykami, kortykosteroidami lub preparatami z korzenia lukrecji dodatkowo potęguje hipokalemię, co wymaga ścisłego monitorowania elektrolitów i rozważenia alternatywnych terapii przeczyszczających.
aloes przylądkowy, aloina, błona śluzowa przewodu pokarmowego, chinidyna, diuretyk, działanie przeczyszczające, glikozyd nasercowy, hipokalemia, kortykosteroid, korzeń lukrecji, lek przeciwarytmiczny, lek przywracający rytm zatokowy, odcinek QT, parametr elektrokardiograficzny, pasaż jelitowy, skurcz mięśniowy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zapis EKG, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Owoc róży – Właściwości farmakodynamiczne
Owoc róży (Rosae fructus) jest składnikiem roślinnym wykorzystywanym w preparatach złożonych o różnorodnym profilu działania, takich jak Digestonic i Echinasal. W preparacie Digestonic owoc róży stanowi 2,84 części z siedmiu składników roślinnych płynu doustnego, jednak mechanizm jego działania nie został potwierdzony w badaniach farmakologicznych. W Echinasal owoc róży występuje w wyciągu złożonym (1:4,4) wraz z liściem babki lancetowatej i zielem grindelii, w proporcji 1:5 względem całego wyciągu, ekstraktowanym 50% etanolem (V/V). Wartość związków antranoidowych w Digestonic wynosi 0,31-0,45 mg/ml w przeliczeniu na reinę, choć ich pochodzenie jest głównie z korzenia rzewienia, a wpływ owocu róży na ten parametr nie jest określony.
babka lancetowata, etanol, immunomodulacja, kod ATC, korzeń rzewienia, lek roślinny, lek tradycyjny, odporność humoralna, odporność komórkowa, odruch kaszlu, owoc róży, płyn doustny, preparat złożony, produkt leczniczy, surowiec roślinny, właściwości farmakodynamiczne, właściwości immunomodulujące, wyciąg roślinny, ziele grindelii, związki antranoidowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Normosan 22,02-29,79 mg antrapochodnych w przeliczeniu na glukofrangulinę A/1,4 g
Normosan jest roślinnym produktem leczniczym w postaci ziół do zaparzania, zawierającym 22,02-29,79 mg antrapochodnych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A) w dawce 1,4 g mieszanki. Skład mieszanki obejmuje korę kruszyny (16,4-23,6 g/100 g), listek senesu (7,9-14,3 g/100 g), owoc kminku (35 g/100 g), owoc bzu czarnego (10,1-23,7 g/100 g) oraz liść mięty pieprzowej (17 g/100 g). Substancje czynne, głównie glikozydy antrachinowe, wykazują działanie przeczyszczające i stymulujące perystaltykę jelit, a dodatkowe składniki łagodzą dolegliwości trawienne i skurcze jelit. Produkt jest wskazany do krótkotrwałego stosowania w sporadycznych zaparciach, zwłaszcza związanych z dietą ubogą w błonnik, zmianą trybu życia, podróżami lub po zabiegach operacyjnych, po wykluczeniu innych przyczyn i nieskuteczności metod niefarmakologicznych.
antrapochodne, dieta uboga w błonnik, dolegliwości trawienne, działanie niepożądane, działanie przeczyszczające, efekt przeczyszczający, glukofrangulinę A, kora kruszyny, lek drugiego rzutu, lek pierwszego wyboru, liść mięty pieprzowej, liść senesu, owoc bzu czarnego, owoc kminku, perystaltyka jelit, skurcze jelit, zaparcia przewlekłe, zaparcia sporadyczne, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Właściwości farmakokinetyczne
Rzewień (Rhei radix) jest kluczowym składnikiem preparatu Radirex PLUS, wykorzystywanym głównie ze względu na zawartość związków antranoidowych, które po podaniu doustnym nie ulegają znaczącej absorpcji w górnym odcinku przewodu pokarmowego. Związki te docierają do jelita grubego, gdzie drażnią ściany okrężnicy, esicy i odbytnicy, stymulując perystaltykę i wywołując efekt przeczyszczający. W preparacie Radirex PLUS 15 ml syropu zawiera 12,7 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na glukofrangulinę A, a 100 g produktu zawiera 10 g ekstraktu płynnego (1:1) z korzenia rzewienia oraz innych roślin (kora kruszyny, owoc kopru włoskiego i kminku). Mechanizm działania opiera się na lokalnym efekcie w jelicie grubym, co ogranicza znaczenie klasycznych parametrów farmakokinetycznych, takich jak biodostępność czy czas półtrwania.
absorpcja systemowa, biodostępność, biotransformacja, czas półtrwania, działanie farmakologiczne, efekt przeczyszczający, ekstrakt złożony, glukofranguina A, interakcje farmakokinetyczne, jelito grube, kora kruszyny, objętość dystrybucji, okrężnica, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, perystaltyka, przewód pokarmowy, rzewień, wydalanie z kałem, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Aloes (Aloe capensis), będący składnikiem preparatu Alax, zawiera 18% związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę, co odpowiada 35 mg na tabletkę, a łączna zawartość antranoidów (wraz z wyciągiem z kory kruszyny) wynosi 10-15 mg na tabletkę. Ze względu na potencjalne ryzyko genotoksyczności wykazane w badaniach eksperymentalnych na antrazwiązkach (emodyna, frangulina, chryzofanol, fiscjon), stosowanie preparatów zawierających aloes nie jest zalecane w okresie ciąży. Brak jednoznacznych danych klinicznych dotyczących wpływu na przebieg ciąży i płód wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz rozważenia alternatywnych, bezpieczniejszych metod leczenia dolegliwości, w których stosuje się aloes.
W okresie karmienia piersią preparaty zawierające aloes są przeciwwskazane ze względu na niewystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa oraz możliwość przenikania aktywnych metabolitów, takich jak reina, do mleka matki. Pomimo braku potwierdzonego efektu przeczyszczającego u niemowląt, potencjalne ryzyko wymaga stosowania alternatywnych metod leczenia. W przypadku stosowania aloesu przed rozpoznaniem ciąży, konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu dotyczącego dawkowania i czasu stosowania oraz monitorowanie przebiegu ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Lekarz powinien poinformować pacjentki o przeciwwskazaniach i ryzyku związanym z preparatami zawierającymi związki antranoidowe w tych okresach.
- Leksykon substancji czynnych
Owoc kolendry – Wskazania do stosowania
Owoc kolendry (Coriandri fructus) jest składnikiem preparatu Digestonic, stosowanego w leczeniu zaburzeń trawienia, takich jak dyspepsja czynnościowa, uczucie pełności po posiłkach, wzdęcia oraz inne objawy niestrawności. W produkcie występuje w stężeniu 1,46 cz. na 1 ml płynu doustnego, a zawartość związków antranoidowych wynosi 0,31-0,45 mg/ml w przeliczeniu na reinę. Ekstrakcja substancji czynnych odbywa się przy użyciu 70% etanolu, a gotowy preparat zawiera 60,0-68,0% (V/V) etanolu, co jest istotne przy rozważaniu jego stosowania u pacjentów z chorobami wątroby lub uzależnieniem od alkoholu.
dolegliwości trawienne, dyspepsja, dyspepsja czynnościowa, etanol, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, niestrawność, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, płyn doustny, problemy wątrobowe, przewód pokarmowy, reina, uczucie pełności, układ trawienny, uzależnienie od alkoholu, wzdęcia, zaburzenia trawienia, ziele dziurawca, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Przeciwwskazania stosowania
Aloes (Aloe capensis) zawiera związki antranoidowe o działaniu przeczyszczającym, jednak jego stosowanie jest przeciwwskazane w wielu stanach klinicznych ze względu na ryzyko powikłań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na aloes lub inne składniki preparatu (np. wyciąg z kory kruszyny), niedrożność i zwężenie jelit, atonię jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, choroby zapalne jelita grubego (choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) oraz ból brzucha o nieznanej etiologii. Preparaty takie jak Alax zawierają 35 mg (18% w przeliczeniu na aloinę) wysuszonego soku z liści aloesu oraz 42 mg (15% w przeliczeniu na aloinę) wyciągu z kory kruszyny, co daje łącznie 10-15 mg związków antranoidowych na tabletkę. Stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zaburzeń elektrolitowych i innych działań niepożądanych.
aloes, aloina, atonia jelit, ból brzucha nieznanego pochodzenia, choroba Crohna, działanie przeczyszczające, kora kruszyny, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór elektrolitów, niedrożność jelit, niewydolność nerek, odwodnienie, perforacja jelita, perystaltyka jelitowa, preparaty przeczyszczające, sok z aloesu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia wchłaniania, zapalenie jelita grubego, zapalenie wyrostka robaczkowego, zwężenie jelit, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Reina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Reina, będąca główną pochodną hydroksyantracenową w wyciągu z korzenia rzewienia (Rheum palmatum L. i/lub Rheum officinale Baillon), jest aktywnym składnikiem farmakologicznym w produktach leczniczych takich jak Radirex, gdzie zawartość związków antranoidowych przeliczonych na reinę wynosi od 11,3 do 13,9 mg na tabletkę. Pomimo jej powszechnego zastosowania, brak jest systematycznych badań przedklinicznych dotyczących toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, a także danych dotyczących genotoksyczności, potencjału karcinogennego oraz wpływu na rozrodczość i rozwój. Ponadto, nie dysponujemy informacjami na temat farmakokinetyki i farmakodynamiki reiny, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa stosowania tego związku.
farmakodynamika przedkliniczna, farmakokinetyka, genotoksyczność, korzeń rzewienia, pochodne hydroksyantracenowe, potencjał karcinogenny, reina, Rheum officinale, Rheum palmatum, substancja aktywna, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przedkliniczna, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Kminek – Dawkowanie i sposób podawania
Kminek (Carum carvi L.) jest składnikiem wielu preparatów o działaniu przeczyszczającym i przeciw niestrawności. Kluczowe jest przestrzeganie prawidłowego dawkowania, zwłaszcza w kontekście zawartości glikozydów hydroksyantracenowych, których maksymalna dobowa dawka nie powinna przekraczać 30 mg (np. 1,4 g produktu Normosan lub 1 saszetka Normosan fix). Preparat Radirex PLUS, zawierający płynny ekstrakt kminku, zaleca dawkowanie u dorosłych 30 ml (25,4 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na glukofrangulinę A), a u młodzieży powyżej 12 lat 10-15 ml (8,5-12,7 mg związków antranoidowych). Tabletki przeciw niestrawności Labofarm, zawierające korzeń mniszka i owoc kminku, stosuje się w dawce 2 tabletki do 3 razy na dobę po posiłku. Preparaty te powinny być stosowane krótkotrwale, zwykle do 1 tygodnia (Normosan, Normosan fix) lub do 7-14 dni (Tabletki Labofarm), a u dzieci poniżej 12 lat są przeciwwskazane.
działanie przeczyszczające, efekt terapeutyczny, farmaceuta, glikozydy hydroksyantracenowe, glukofranguina A, kminek, korzeń mniszka, miękki stolec, mieszanka ziołowa, niestrawność, owoc kminku, płynny ekstrakt, produkt leczniczy, składnik aktywny, składnik leczniczy, zioła do zaparzania, związki antranoidowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Radirex 11,3-13,9 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę
Produkt leczniczy Radirex zawiera 513,5 mg korzenia rzewienia (Rheum palmatum L. i/lub Rheum officinale Baillon, radix) w jednej tabletce, co odpowiada 11,3-13,9 mg pochodnych hydroksyantracenowych (związków antranoidowych) przeliczonych na reinę. Mechanizm działania tych związków opiera się na stymulacji motoryki jelita grubego oraz zwiększeniu sekrecji wody i elektrolitów do światła jelita, co prowadzi do efektu przeczyszczającego i przyspieszenia pasażu jelitowego. Niestety, dokumentacja produktu Radirex nie zawiera szczegółowych danych farmakodynamicznych, co wymaga uzupełnienia informacji z aktualnych źródeł naukowych lub konsultacji z podmiotem odpowiedzialnym za produkt. W praktyce klinicznej lekarz powinien uwzględnić brak precyzyjnych danych dotyczących farmakodynamiki Radirexu i opierać decyzje terapeutyczne na ogólnej wiedzy o działaniu antranoidów oraz własnym doświadczeniu klinicznym. Ze względu na charakterystyczne działanie przeczyszczające pochodnych hydroksyantracenowych, stosowanie leku wymaga monitorowania efektów oraz potencjalnych interakcji farmakodynamicznych. Wskazane jest również zachowanie ostrożności przy przepisywaniu preparatu, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi lub innymi schorzeniami przewodu pokarmowego.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Digestonic –
DIGESTONIC to płyn doustny zawierający 0,31-0,45 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę na 1 ml produktu (0,89 g), będących głównym składnikiem czynnym o działaniu leczniczym. Preparat oparty jest na starannie dobranej kompozycji ekstraktów roślinnych, w tym ziela dziurawca (5,70 części), kwiatu rumianku (2,84 części), liścia mięty pieprzowej (2,84 części), korzenia rzewienia (2,86 części), owocu róży (2,84 części), owocu kopru włoskiego (1,46 części) oraz owocu kolendry (1,46 części). Ekstrakcja surowców odbywa się w stosunku 1:5 przy użyciu 70% etanolu (V/V), którego zawartość w produkcie wynosi 60,0-68,0% (V/V). Produkt nie zawiera substancji pomocniczych, co jest istotne dla pacjentów z alergiami lub nietolerancjami. Płynna forma umożliwia precyzyjne dawkowanie oraz szybkie wchłanianie substancji czynnych, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Kminek – Wskazania do stosowania
Kminek (Carum carvi L., fructus) jest składnikiem produktów leczniczych stosowanych głównie w dwóch obszarach terapeutycznych: krótkotrwałym leczeniu sporadycznych zaparć oraz łagodzeniu dolegliwości trawiennych. W preparatach takich jak Normosan i Normosan fix, kminek występuje w ilości 0,490 g na saszetkę 1,4 g i jest stosowany w formie odwaru lub naparu, przeznaczonych dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 roku życia. Radirex PLUS zawiera kminek jako składnik złożonego wyciągu płynnego, stosowanego tradycyjnie w zaparciach. W leczeniu dolegliwości trawiennych, tabletki Labofarm zawierają 150 mg sproszkowanego korzenia mniszka z owocem kminku (2:1), wykorzystywane przy uczuciu pełności, wzdęciach oraz niewystarczającym wydzielaniu żółci i soku żołądkowego. Kminek występuje wyłącznie w preparatach złożonych, co podkreśla jego synergistyczne działanie z innymi roślinnymi składnikami, takimi jak kora kruszyny, liście senesu, korzeń mniszka czy liść mięty pieprzowej.
dolegliwości trawienne, kora kruszyny, korzeń mniszka, korzeń rzewienia, liść mięty pieprzowej, liście senesu, niewystarczające wydzielanie soku żołądkowego, niewystarczające wydzielanie żółci, Normosan, Normosan fix, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, Radirex PLUS, tabletki przeciw niestrawności, uczucie pełności, wyciąg płynny, wyciąg z ostropestu, wzdęcia, zaburzenia trawienia, zaparcie, zaparcie sporadyczne, zioła do zaparzania, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Korzeń rzewienia, obecny w preparacie Digestonic, zawiera 0,31-0,45 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na reinę) na 1 ml produktu, co wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu. Produkt ten zawiera również wysoką zawartość etanolu – 60-68% (V/V), co przekłada się na 2,7 g alkoholu w jednorazowej dawce 5 ml, równoważnej spożyciu 68 ml piwa lub 28 ml wina. Ze względu na obecność alkoholu i związków antranoidowych, Digestonic jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat, osób z chorobą alkoholową, kobiet w ciąży i karmiących piersią, pacjentów z chorobami wątroby oraz z padaczką. Preparat zawiera także inne składniki roślinne, takie jak ziele dziurawca, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, owoc róży, owoc kopru włoskiego i owoc kolendry, co może wpływać na profil bezpieczeństwa terapii.
alkohol etylowy, alkoholizm, choroba alkoholowa, choroba wątroby, ciąża, Digestonic, dzieci poniżej 12 roku życia, karmienie piersią, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, padaczka, płyn doustny, reina, zdolność prowadzenia pojazdów, ziele dziurawca, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Rzewień (Rhei radix), będący składnikiem preparatów złożonych takich jak Radirex PLUS, zawiera 12,7 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A na 15 ml syropu). Na podstawie dostępnych danych klinicznych preparaty zawierające rzewień są bezwzględnie przeciwwskazane w okresie ciąży oraz laktacji ze względu na potencjalne działanie niepożądane tych związków, które mogą przenikać do mleka matki i wpływać na organizm dziecka. Lekarz powinien jednoznacznie informować pacjentki o tych przeciwwskazaniach, niezależnie od trymestru ciąży, oraz proponować bezpieczne alternatywy terapeutyczne w leczeniu zaparć w tych okresach. Przeciwwskazanie dotyczy całego preparatu, w tym składników dodatkowych takich jak kora kruszyny, owoc kopru włoskiego i kminku.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Radirex 11,3-13,9 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę
Produkt leczniczy Radirex zawiera 513,5 mg ekstraktu z korzenia Rheum palmatum L. i/lub Rheum officinale Baillon, co odpowiada 11,3-13,9 mg pochodnych hydroksyantracenowych w przeliczeniu na reinę na jedną tabletkę. W dostępnej dokumentacji brak jest danych przedklinicznych dotyczących toksyczności ostrej, przewlekłej, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój. Nie przeprowadzono również badań toksyczności przedklinicznej, co ogranicza pełną ocenę bezpieczeństwa preparatu na etapie eksperymentalnym. W praktyce klinicznej decyzja o zastosowaniu Radirexu powinna opierać się na danych klinicznych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa oraz na doświadczeniu związanym ze stosowaniem antranoidów zawartych w korzeniu rzewienia. Ze względu na obecność pochodnych hydroksyantracenowych w dawce 11,3-13,9 mg/tabletkę, konieczne jest monitorowanie pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych charakterystycznych dla tej grupy związków, takich jak zaburzenia elektrolitowe czy reakcje jelitowe. Brak szczegółowych danych przedklinicznych wymaga ostrożności i indywidualnej oceny ryzyka w trakcie terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Wskazania do stosowania
Korzeń rzewienia (Rhei radix) jest surowcem roślinnym o udokumentowanym działaniu w leczeniu niestrawności, głównie dzięki zawartości związków antranoidowych, standaryzowanych w preparacie Digestonic na poziomie 0,35-0,50 mg/g w przeliczeniu na reinę. Działanie tych związków obejmuje regulację perystaltyki jelit oraz stymulację wydzielania soków trawiennych i żółci, co sprzyja poprawie procesów trawiennych. Preparat Digestonic, będący płynem doustnym o zawartości alkoholu 60,0-68,0% (V/V), zawiera korzeń rzewienia w stężeniu 2,86 części na 1 ml wyciągu, w połączeniu z innymi roślinnymi składnikami wspomagającymi trawienie, takimi jak ziele dziurawca, kwiat rumianku czy liść mięty pieprzowej.
dolegliwości dyspeptyczne, dyskomfort w nadbrzuszu, działanie żołądkowe, efekt synergistyczny, interakcje lekowe, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, niestrawność, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, perystaltyka jelit, płyn doustny, preparat ziołowy złożony, soki trawienne, uczucie pełności poposiłkowe, wydzielanie żółci, wzdęcia, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia trawienia, ziele dziurawca, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Dawkowanie i sposób podawania
Rzewień (Rhei radix) w preparacie Radirex PLUS występuje jako syrop zawierający 10 g wyciągu płynnego na 100 g produktu, z etanolem 50% (v/v) jako ekstrahentem. Kluczową substancją czynną są związki antranoidowe, których zawartość w 15 ml syropu wynosi 12,7 mg w przeliczeniu na glukofrangulinę A. Dawkowanie jest zróżnicowane w zależności od wieku: u dorosłych zaleca się 30 ml (25,4 mg związków antranoidowych) przed snem, natomiast u młodzieży powyżej 12 lat dawka wynosi 10-15 ml (8,5-12,7 mg związków antranoidowych). Preparat należy podawać doustnie przed snem, co pozwala na wystąpienie efektu przeczyszczającego po 6-8 godzinach. Dawkę należy indywidualizować, uwzględniając masę ciała i wrażliwość pacjenta.
Carvi fructus, działanie niepożądane, działanie przeczyszczające, efekt przeczyszczający, efekt terapeutyczny, Foeniculi fructus, forma farmaceutyczna, glukofranguina A, interakcje lekowe, kora kruszyny, korzeń rzewienia, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, perystaltyka jelitowa, przeciwwskazanie, przedawkowanie, Rhei radix, rzewień, substancja czynna, substancja pomocnicza, wyciąg płynny, wywiad medyczny, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Preparat leczniczy Alax zawiera wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu (Aloe capensis) oraz wyciąg suchy z kory kruszyny (Frangulae corticis extractum siccum), z łączną zawartością związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę wynoszącą 10-15 mg na tabletkę (35 mg aloesu o 18% zawartości antranoidów oraz 42 mg kory kruszyny o 15% zawartości antranoidów). Związki te działają głównie miejscowo w świetle jelita grubego, nie wykazując działania ogólnoustrojowego ani wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. W badaniach klinicznych nie zaobserwowano negatywnego wpływu na funkcje psychomotoryczne, co potwierdza brak konieczności wprowadzania ograniczeń dotyczących prowadzenia pojazdów mechanicznych lub obsługi maszyn przez pacjentów stosujących Alax.
aloes, aloina, działanie niepożądane, działanie ogólnoustrojowe, funkcje psychomotoryczne, lek przeciwbólowy, lek przeciwhistaminowy, lek uspokajający, ośrodkowy układ nerwowy, postać farmaceutyczna, sok z liści aloesu, sprawność psychomotoryczna, tabletka drażowana, wyciąg z kory kruszyny, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Właściwości farmakodynamiczne
Korzeń rzewienia (Rhei radix) jest kluczowym składnikiem preparatu Digestonic, występującym w ilości 2,86 części na 1 ml płynu doustnego, co odpowiada 0,31-0,45 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na reinę) na ml produktu. Związki te, standaryzowane na poziomie 0,35-0,50 mg/g, są głównymi substancjami czynnymi odpowiedzialnymi za działanie farmakologiczne korzenia. Ekstrakcja prowadzona jest przy użyciu 70% etanolu, a finalny produkt zawiera 60,0-68,0% (V/V) etanolu, co może wpływać na biodostępność substancji czynnych. W preparacie korzeń rzewienia współwystępuje z innymi surowcami roślinnymi, takimi jak ziele dziurawca (5,70 części), kwiat rumianku (2,84 części), liść mięty pieprzowej (2,84 części), owoc róży (2,84 części), owoc kopru włoskiego (1,46 części) oraz owoc kolendry (1,46 części), co może wywoływać efekt synergistyczny w działaniu farmakodynamicznym.
biodostępność, Digestonic, ekstrahent, etanol 70%, farmakodynamika, interakcje lekowe, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, medycyna tradycyjna, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, płyn doustny, reina, substancja czynna, surowiec roślinny, synergizm, ziele dziurawca, związki antranoidowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę
Produkt leczniczy Alax, zawierający wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu (Aloe capensis) oraz wyciąg suchy z kory kruszyny (Frangulae corticis extractum siccum), charakteryzuje się całkowitą zawartością związków antranoidowych w dawce 10-15 mg w przeliczeniu na aloinę na tabletkę. Substancje czynne, odpowiednio 35 mg soku z aloesu (18% antranoidów) oraz 42 mg wyciągu z kory kruszyny (15% antranoidów), wykazują działanie miejscowe w przewodzie pokarmowym bez wpływu na ośrodkowy układ nerwowy. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, nie stwierdzono negatywnego wpływu preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn, co jest istotne dla pacjentów wymagających zachowania pełnej sprawności psychomotorycznej podczas terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Korzeń rzewienia (Rhei radix), będący kluczowym składnikiem produktu leczniczego Digestonic, występuje w stężeniu 2,86 części na 1 ml płynu doustnego, co odpowiada 0,89 g. Produkt zawiera związki antranoidowe w ilości 0,31-0,45 mg/ml (w przeliczeniu na reinę), a całkowita zawartość tych związków wynosi 0,35-0,50 mg/g. Digestonic jest preparatem płynnym, w którym ekstraktem jest etanol 70% (V/V), a końcowa zawartość etanolu w produkcie wynosi 60,0-68,0% (V/V). Pomimo ilościowego określenia składników aktywnych, brak jest dedykowanych badań przedklinicznych na zwierzętach dotyczących bezpieczeństwa stosowania korzenia rzewienia w tym preparacie.
- Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Interakcje
Substancja rzewień (Rhei radix), zawarta w preparacie Radirex PLUS, wykazuje działanie przeczyszczające dzięki obecności związków antranoidowych (12,7 mg na 15 ml), co może prowadzić do hipokaliemii i zaburzeń elektrolitowych. Interakcje klinicznie istotne dotyczą głównie leków kardiologicznych, takich jak glikozydy naparstnicy (digoksyna, digitoksyna) oraz leki przeciwarytmiczne (amiodaron, sotalol, chinidyna), których działanie może ulec nasileniu w wyniku niedoboru potasu. Ponadto, rzewień może potęgować utratę potasu przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków (tiazydowych, pętlowych), kortykosteroidów oraz produktów zawierających korzeń lukrecji (Glycyrrhizae radix), co zwiększa ryzyko hipokaliemii. Preparat zawiera także do 3,5% m/m etanolu, który może nasilać działanie przeczyszczające i ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego oraz pogłębiać hipokaliemię.
amiodaron, chinidyna, digitoksyna, digoksyna, diuretyki, diuretyki pętlowe, diuretyki tiazydowe, EKG, ekstrakt złożony, glikozydy naparstnicy, glukofrangulina, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipokaliemia, kortykosteroidy, korzeń lukrecji, leki przeciwarytmiczne, rzewień, sotalol, środek przeczyszczający, zaburzenia elektrolitowe, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Owoc kolendry – Dawkowanie i sposób podawania
Owoc kolendry (Coriandri fructu) jest składnikiem preparatu Digestonic, stosowanego w zaburzeniach trawiennych. W produkcie występuje w stężeniu 1,46 części na 1 ml płynu doustnego (ekstrakt 1:5, ekstrahent etanol 70% V/V), co przekłada się na 7,3 części owocu kolendry w pojedynczej dawce 5 ml oraz 21,9 części w dawce dobowej (3 × 5 ml). Preparat należy podawać doustnie, rozcieńczając 5 ml w ¼ szklanki wody, trzy razy dziennie. Zawartość etanolu w produkcie wynosi 60,0-68,0% (V/V), co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, schorzeniami układu nerwowego oraz u kobiet w ciąży.
- Leksykon substancji czynnych
Owoc kolendry – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Owoc kolendry (Coriandri fructu) jest jednym z siedmiu składników roślinnych produktu leczniczego Digestonic, występującym w stężeniu 1,46 cz. w przeliczeniu na ekstrakt płynny (1:5). Pomimo jego tradycyjnego zastosowania, brak jest kompleksowych badań przedklinicznych na zwierzętach oceniających bezpieczeństwo stosowania owocu kolendry w kontekście tego preparatu. Ocena bezpieczeństwa opiera się głównie na danych klinicznych dotyczących całego produktu oraz doświadczeniu z tradycyjnego stosowania, a nie na specyficznych badaniach toksykologicznych tego składnika. Produkt zawiera również związki antranoidowe w ilości 0,31-0,45 mg reiny na 1 ml, pochodzące głównie z korzenia rzewienia, a nie z owocu kolendry.
badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, choroba nerek, choroba wątroby, ciąża, Digestonic, ekstrakt płynny, interakcje lekowe, karmienie piersią, korzeń rzewienia, kwiat rumianku, liść mięty pieprzowej, owoc kolendry, owoc kopru włoskiego, owoc róży, reina, ziele dziurawca, związki antranoidowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alax 10,0-15,0 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na aloinę/tabletkę
Lek ALAX w formie tabletek drażowanych zawiera 10-15 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na aloinę) pochodzących z wysuszonego soku z liści aloesu (Aloe capensis) oraz wyciągu suchego z kory kruszyny (Frangulae corticis extractum siccum). Preparat wykazuje działanie przeczyszczające, co determinuje jego przeciwwskazania. Bezwzględnie należy wykluczyć nadwrażliwość na substancje czynne oraz składniki pomocnicze. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w stanach patologicznych przewodu pokarmowego takich jak niedrożność jelit, zwężenie jelit, atonia jelit, zapalenie wyrostka robaczkowego, choroby zapalne jelita grubego (w tym choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego) oraz w przypadku bólu brzucha o nieustalonej etiologii, gdyż może maskować objawy poważnych schorzeń.
aloes, atonia jelit, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba zapalna jelita grubego, gospodarka wodno-elektrolitowa, kora kruszyny, nadwrażliwość, niedobór elektrolitów, niedrożność jelit, odwodnienie, perforacja wyrostka, perystaltyka, środek przeczyszczający, substancja czynna, tabletka drażowana, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie wyrostka robaczkowego, zwężenie jelit, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Aloes – Wskazania do stosowania
Aloes (Aloe capensis) jest stosowany w medycynie głównie ze względu na zawartość związków antranoidowych, które wykazują działanie przeczyszczające poprzez stymulację perystaltyki jelit oraz zwiększenie wydzielania wody i elektrolitów do światła jelita grubego. Preparaty lecznicze, takie jak Alax, zawierają wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu standaryzowany na 10-15 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na aloinę) na tabletkę drażowaną, co zapewnia skuteczność działania. W preparacie Alax aloes jest połączony z wyciągiem suchym z kory kruszyny (42 mg, 15% antranoidów), co potęguje efekt przeczyszczający. Aloes jest wskazany do krótkotrwałego leczenia sporadycznych zaparć, zwłaszcza w sytuacjach okolicznościowych, po zabiegach chirurgicznych, u pacjentów przyjmujących leki powodujące zaparcia oraz jako element przygotowania do badań diagnostycznych.
Aloe capensis, aloina, elektrolity, Frangulae corticis extractum, kora kruszyny, lek przeczyszczający, masy kałowe, motoryka jelitowa, perystaltyka jelit, preparat Alax, sok z liści aloesu, tabletka drażowana, trudności w wypróżnianiu, zaparcie polekowe, zaparcie pooperacyjne, zaparcie przewlekłe, zaparcie sporadyczne, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Owoc kolendry – Przeciwwskazania stosowania
Owoc kolendry (Coriandri fructu) stosowany w produktach leczniczych, takich jak Digestonic, posiada istotne przeciwwskazania, które dotyczą całego preparatu, a nie tylko samego składnika. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność niedrożności jelit, zarówno w postaci ostrej, jak i przewlekłej, a także stany zapalne jelit oraz kamica żółciowa. Ponadto, preparaty zawierające owoc kolendry nie powinny być stosowane u pacjentów z nadwrażliwością na kolendrę lub inne składniki preparatu. W Digestonic owoc kolendry występuje w stężeniu 1,46 części w formule ekstraktu (1:5), co należy uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do terapii.
choroba alkoholowa, choroba wątroby, Coriandri fructus, dekompensacja wątroby, działanie prokonwulsyjne, kamica żółciowa, korzeń rzewienia, nadwrażliwość, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, owoc kolendry, padaczka, reina, wyciąg alkoholowy, zapalenie jelit, złogi żółciowe, związki antranoidowe - Leksykon substancji czynnych
Rzewień – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Preparat leczniczy Radirex PLUS zawiera korzeń rzewienia (Rhei radix) jako jeden z głównych składników ekstraktu płynnego (1:1) w ilości 10 g na 100 g produktu, z ekstrahentem etanol 50% (v/v). Zawartość związków antranoidowych wynosi 12,7 mg w przeliczeniu na glukofrangulinę A na 15 ml syropu. Produkt dodatkowo zawiera sacharozę (62 g/100 g) oraz etanol do 3,5% (m/m). Mimo obecności tych składników, dokumentacja rejestracyjna Radirex PLUS nie zawiera szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących toksyczności ostrej, podprzewlekłej i przewlekłej, działania genotoksycznego, kancerogennego ani wpływu na reprodukcję i rozwój płodu, co stanowi istotne ograniczenie w ocenie bezpieczeństwa preparatu.
badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, badania toksyczności, bezpieczeństwo przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, ekstrahent etanol, glukofrangulin A, kora kruszyny, korzeń rzewienia, owoc kminku, owoc kopru włoskiego, potencjał kancerogenny, rozwój płodu, substancje pomocnicze, toksyczność ostra, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, wpływ na reprodukcję, wyciąg płynny, związki antranoidowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Radirex 11,3-13,9 mg związków antranoidowych w przeliczeniu na reinę
Radirex to lek przeczyszczający zawierający 513,5 mg korzenia rzewienia (Rheum palmatum L. i/lub Rheum officinale Baillon) w jednej tabletce, co odpowiada 11,3-13,9 mg pochodnych hydroksyantracenowych przeliczonych na reinę. Zalecane dawkowanie dla dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat wynosi 2 tabletki jednorazowo, najlepiej przed snem, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 3 tabletek na dobę w przypadku niewystarczającego efektu terapeutycznego. Efekt przeczyszczający pojawia się po 6-8 godzinach od podania, co uzasadnia wieczorną porę przyjmowania leku. Należy stosować najniższą skuteczną dawkę, dostosowując ją indywidualnie do pacjenta, aby uzyskać miękki stolec.
- Leksykon substancji czynnych
Aloes – Dawkowanie i sposób podawania
Preparat Alax, zawierający sproszkowany sok z liści aloesu (Aloe capensis) z 18% zawartością związków antranoidowych (35 mg aloiny) oraz wyciąg suchy z kory kruszyny z 15% zawartością antranoidów (42 mg aloiny), powinien być stosowany zgodnie z zasadą najmniejszej skutecznej dawki. Maksymalna dobowa dawka glikozydów hydroksyantrachinowych nie powinna przekraczać 30 mg, co odpowiada około 2 tabletkom Alax (25 mg antranoidów). Zalecane dawkowanie dla młodzieży powyżej 12 lat i dorosłych to 1-2 tabletki drażowane przyjmowane wieczorem z wodą, co zapewnia efekt przeczyszczający następnego ranka. Preparat nie jest zalecany dla dzieci poniżej 12 lat. Czas terapii powinien być ograniczony do 1-2 tygodni, a stosowanie nie częściej niż 2-3 razy w tygodniu, aby uniknąć ryzyka uzależnienia i zaburzeń motoryki jelit.
- Leksykon substancji czynnych
Korzeń rzewienia – Przedawkowanie
Korzeń rzewienia (Rhei radix) jest składnikiem preparatu Digestonic, występującym w ilości 2,86 części na 1 ml płynu doustnego, zawierającym 0,31-0,45 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na reinę) na 1 ml. Dotychczas nie odnotowano udokumentowanych przypadków przedawkowania tego preparatu. Związki antranoidowe wykazują działanie przeczyszczające, co teoretycznie może prowadzić do objawów takich jak biegunka, zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hipokaliemia), odwodnienie, bóle brzucha oraz nudności i wymioty. Brak jest jednak danych dotyczących konkretnych dawek wywołujących te objawy. Preparat zawiera również etanol w stężeniu 60,0-68,0% (V/V), co należy uwzględnić przy ocenie ryzyka przedawkowania.
biegunka, ból brzucha, działanie przeczyszczające, etanol, korzeń rzewienia, leczenie objawowe, monitorowanie funkcji życiowych, niedobór elektrolitów, nudności i wymioty, odwodnienie, podrażnienie przewodu pokarmowego, reina, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia wodno-elektrolitowe, związki antranoidowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Radirex PLUS –
Radirex PLUS to syrop zawierający złożony wyciąg płynny z korzenia rzewienia, kory kruszyny, owocu kopru włoskiego i kminku, dostarczający 12,7 mg związków antranoidowych (w przeliczeniu na glukofrangulinę A) w 15 ml preparatu. W 100 g syropu znajduje się 10 g wyciągu płynnego, a ekstrakcja odbywa się przy użyciu 50% etanolu (v/v). Produkt zawiera również do 3,5% (m/m) etanolu jako rozpuszczalnik oraz 62 g sacharozy na 100 g jako substancję pomocniczą. Związki antranoidowe pochodzące z korzenia rzewienia i kory kruszyny wykazują działanie przeczyszczające, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania preparatu.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Radirex PLUS
Radirex PLUS to preparat zawierający wyciąg płynny z korzenia rzewienia, kory kruszyny, owocu kopru włoskiego i kminku, wykazujący działanie przeczyszczające dzięki obecności związków antranoidowych. Lek powinien być stosowany wyłącznie po nieskuteczności metod niefarmakologicznych (dieta bogata w błonnik, zwiększona podaż płynów, aktywność fizyczna) i nie dłużej niż 1-2 tygodnie bez konsultacji lekarskiej. Produkt jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 roku życia. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do osłabienia perystaltyki jelit oraz zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, w tym niedoboru potasu, co może nasilać działania glikozydów nasercowych i interakcje z lekami antyarytmicznymi. Preparatu nie należy stosować podczas miesiączki ze względu na ryzyko nasilenia krwawień menstruacyjnych.
choroba wątroby, cukrzyca, działanie przeczyszczające, glikozydy nasercowe, gospodarka wodno-elektrolitowa, krwawienie menstruacyjne, leki antyarytmiczne, metody niefarmakologiczne, niedobór elektrolitów, niedobór sacharazy-izomaltazy, nietolerancja fruktozy, padaczka, perystaltyka jelit, przekrwienie macicy, uzależnienie od alkoholu, wahania glikemii, wyciąg płynny złożony, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, związki antranoidowe