antron-9-emodyna
Antron-9-emodyna, znana również jako aloe-emodyna, jest związkiem organicznym z grupy antrachinonu. Ta substancja naturalnie występuje w roślinach takich jak aloes (Aloe vera), rzewień (Rheum spp.) oraz kora kruszyny (Frangula alnus). W medycynie znana jest głównie ze swoich właściwości przeczyszczających.
Z perspektywy farmakologicznej, antron-9-emodyna działa poprzez pobudzanie perystaltyki jelit i zwiększanie wydzielania wody do światła jelita. Mechanizm ten opiera się na hamowaniu wchłaniania wody i elektrolitów w jelicie grubym oraz stymulacji wydzielania śluzówkowego. Efekt przeczyszczający pojawia się zwykle po 6-12 godzinach od podania.
W badaniach laboratoryjnych wykazano, że antron-9-emodyna posiada również potencjalne właściwości przeciwnowotworowe, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Badania sugerują jej zdolność do indukowania apoptozy w komórkach nowotworowych oraz hamowania niektórych szlaków sygnałowych związanych z proliferacją komórek. Jednak te działania wymagają dalszych badań klinicznych, aby potwierdzić ich znaczenie terapeutyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Aloes – Właściwości farmakodynamiczne
Aloes (Aloe capensis) jest lekiem przeczyszczającym kontaktowym z grupy ATC A06AB, którego głównymi związkami aktywnymi są pochodne 1,8-dihydroksyantracenu, w tym specyficzne glikozydy antrachinonowe: aloinozydy (C,O-diglikozydy) i aloina (C-glikozydy). W preparacie Alax, zawierającym wysuszony, sproszkowany sok z liści aloesu, znajduje się 18% związków antranoidowych, co odpowiada 10-15 mg aloiny na tabletkę. Substancje te nie ulegają rozkładowi w górnym odcinku przewodu pokarmowego i są minimalnie wchłaniane, a ich aktywacja następuje dopiero w jelicie grubym, gdzie bakterie jelitowe przekształcają je do aktywnego metabolitu – antron-9-emodyny. Działanie przeczyszczające aloesu opiera się na dwóch mechanizmach: hamowaniu pompy Na⁺/K⁺ oraz kanałów Cl⁻ w błonie śluzowej jelita grubego, co przyspiesza pasaż jelitowy, oraz stymulacji wydzielania śluzu i chlorków, prowadzącej do zwiększenia wydzielania płynów i rozrzedzenia stolca. Prawdopodobnym mediatorem tych efektów są prostaglandyny, które pośredniczą w pobudzeniu perystaltyki jelit.
8 dihydroksyantracenu, aloina, antron-9-emodyna, defekacja, efekt przeczyszczający, glikozyd antrachinonowy, jelito grube, kora kruszyny, lek przeczyszczający kontaktowy, mikroflora jelitowa, motoryka jelita grubego, pasaż treści jelitowej, perystaltyka jelit, pochodna 1, pompa Na⁺/K⁺, prostaglandyna, wydzielanie śluzu, związek antranoidowy, β-O-glikozyd