zarostowe zapalenie naczyń

Zarostowe zapalenie naczyń (ang. thromboangiitis obliterans, choroba Buergera) to rzadka choroba zapalna naczyń krwionośnych, głównie małych i średnich tętnic oraz żył kończyn. Schorzenie to prowadzi do zakrzepicy i okluzji naczyń, powodując niedokrwienie tkanek.

Choroba Buergera dotyka przede wszystkim młodych mężczyzn palących tytoń, zwykle w wieku 20-45 lat. Najsilniejszym czynnikiem ryzyka jest właśnie palenie tytoniu – ponad 95% pacjentów to osoby palące. Zaprzestanie palenia jest kluczowym elementem leczenia i może zatrzymać progresję choroby.

Klinicznie zarostowe zapalenie naczyń objawia się przewlekłym niedokrwieniem kończyn, najczęściej dolnych. Pacjenci zgłaszają chromanie przestankowe, ból spoczynkowy, zaburzenia czucia, owrzodzenia palców i martwicę. Charakterystyczne jest występowanie objawu Raynauda oraz zajęcie dystalnych części kończyn przy zachowaniu prawidłowego stanu naczyń proksymalnych.

Diagnostyka obejmuje badania naczyniowe (USG Doppler, angiografię), badania laboratoryjne dla wykluczenia innych zapaleń naczyń oraz biopsję tkanek. W obrazie histopatologicznym widoczne są zmiany zapalne naczyń z obecnością komórkowych infiltratów i zakrzepów z zachowaniem prawidłowej budowy ściany naczynia.

Leczenie polega przede wszystkim na całkowitym zaprzestaniu palenia tytoniu, stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, prostanoidów, antagonistów wapnia oraz leczeniu chirurgicznym w zaawansowanych przypadkach. Rokowanie zależy głównie od zaprzestania palenia – u pacjentów kontynuujących nałóg często konieczna jest amputacja kończyn.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hydrocort CHEMA 5 mg/g

Hydrocort CHEMA (5 mg/g, maść) zawierający hydrokortyzonu octan jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym konserwanty takie jak propylu parahydroksybenzoesan (E 216) i metylu parahydroksybenzoesan (E 218). Preparat nie powinien być stosowany w przypadku infekcji skórnych bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych ze względu na ryzyko pogorszenia stanu klinicznego i maskowania objawów. Ponadto, jest przeciwwskazany w stanach przedrakowych i nowotworach skóry, a także w schorzeniach dermatologicznych takich jak trądzik pospolity, trądzik różowaty oraz dermatitis perioralis, gdzie może nasilać zmiany i prowadzić do powikłań. Nie zaleca się stosowania na skórę po szczepieniach ochronnych oraz u pacjentów z zarostowym zapaleniem naczyń i chorobą Buergera ze względu na ryzyko pogłębienia zaburzeń troficznych i opóźnienia gojenia ran.
bariera skórna, choroba Buergera, hydrokortyzon octan, infekcja grzybicza, infekcja wirusowa, kortykosteroid miejscowy, leczenie przeciwinfekcyjne, metylu parahydroksybenzoesan, nowotwór skóry, owrzodzenie, propylu parahydroksybenzoesan, stan przedrakowy, szczepienie ochronne, trądzik pospolity, trądzik różowaty, zaburzenie troficzne, zakażenie bakteryjne, zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń, zapalenie skóry wokół ust, zarostowe zapalenie naczyń
Leksykon substancji czynnych
Kofeina – Przeciwwskazania stosowania

Kofeina, powszechnie stosowana w lekach przeciwbólowych, przeciwmigrenowych i preparatach na przeziębienie, posiada liczne przeciwwskazania wynikające z jej działania stymulującego na układ sercowo-naczyniowy i ośrodkowy układ nerwowy. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na kofeinę, zaburzenia rytmu serca, niestabilną chorobę wieńcową, ciężkie nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, niedotlenienie mięśnia sercowego oraz stany po zawale. Ponadto kofeina jest przeciwwskazana u pacjentów z bezsennością, stanami lękowymi, padaczką, nadczynnością tarczycy, guzem chromochłonnym nadnerczy, cukrzycą, czynna chorobą wrzodową, stanami zapalnymi przewodu pokarmowego, ciężką niewydolnością wątroby i nerek, jaskrą z zamkniętym kątem przesączania oraz u osób z zaburzeniami hematologicznymi (np. hemofilia, niedobór dehydrogenazy G6PD). Wiek pacjenta również determinuje ograniczenia – preparaty z kofeiną są przeciwwskazane u dzieci poniżej 12 lat, a preparaty łączone z kwasem acetylosalicylowym u osób poniżej 16 lat ze względu na ryzyko zespołu Reye’a.
arytmia, astma oskrzelowa indukowana NLPZ, bezsenność, choroba alkoholowa, choroba naczyń obwodowych, choroba wieńcowa, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, ciśnienie śródgałkowe, cukrzyca, ergotamina, fenylefryna, guz chromochłonny nadnerczy, hemofilia, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z zamkniętym kątem, krwawienie z przewodu pokarmowego, metabolizm glukozy, metotreksat, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na kofeinę, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobinowej, niedotlenienie mięśnia sercowego, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, padaczka, porfiria, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, refluks, rozrost gruczołu krokowego, skaza krwotoczna, stan zapalny przewodu pokarmowego, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyreotoksykoza, wirusowe zapalenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył, zarostowe zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zespół Reye’a
Leksykon substancji czynnych
Hydrokortyzon – Przeciwwskazania stosowania

Hydrokortyzon, jako glikokortykosteroid, posiada liczne przeciwwskazania zależne od drogi podania i postaci farmaceutycznej. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na hydrokortyzon lub substancje pomocnicze. Preparaty miejscowe są przeciwwskazane w zakażeniach skóry bakteryjnych, wirusowych (np. opryszczka, ospa wietrzna) i grzybiczych, a także w trądziku zwykłym i różowatym, zapaleniu skóry wokół ust, atrofi skóry oraz nowotworach i stanach przednowotworowych skóry. Krople do oczu z hydrokortyzonem nie powinny być stosowane przy jaskrze pierwotnej, nadciśnieniu wewnątrzgałkowym, zakażeniach wirusowych i grzybiczych oka oraz gruźlicy oka. Preparaty doodbytnicze są przeciwwskazane m.in. przy cukrzycy, jaskrze, osteoporozie, zakażeniach grzybiczych i wirusowych oraz zakrzepicy żylnej.
atrofia skóry, biegunka niebakteryjnego pochodzenia, choroba Buergera, glikokortykosteroid, gruźlica oka, gruźlica skóry, grzybica oka, grzybicze zapalenie spojówek, hydrokortyzon 17-maślan, jaskra pierwotna, jęczmień oka, kandydoza, kiła skóry, kwas fusydynowy, liszajec, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oksytetracyklina, opryszczka zwykła, ospa wietrzna, osteoporoza, ostra psychoza, podanie dooponowe, podanie zewnątrzoponowe, polimyksyna B, ropne zapalenie powiek, ropne zapalenie spojówek, rzeżączka, stan przednowotworowy skóry, szczepionka atenuowana, szczepionka żywa, trądzik posteroidowy, trądzik różowaty, trądzik zwykły, układowe zakażenie grzybicze, wirusowe zapalenie rogówki, wirusowe zapalenie siatkówki, zakażenie bakteryjne skóry, zakażenie grzybicze, zakażenie pasożytnicze, zakażenie wirusem opryszczki, zakażenie wirusowe, zakrzepica żylna, zapalenie skóry wokół ust, zarostowe zapalenie naczyń
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g

Dihydroergotaminum Filofarm w postaci roztworu doustnego 2 mg/g zawiera dihydroergotaminę mezylan i wykazuje silne działanie naczynioskurczowe, co determinuje liczne przeciwwskazania kliniczne. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, w tym po przebytym zawale mięśnia sercowego, z dławicą piersiową (angina pectoris) oraz dławicą Prinzmetala, ze względu na ryzyko pogorszenia ukrwienia mięśnia sercowego. Ponadto, nie powinien być stosowany u osób z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, chorobami naczyń obwodowych (choroba Raynauda, zarostowe zapalenie naczyń, zakrzepowe zapalenie żył), po zabiegach naczyniowych oraz u pacjentów z reakcjami zwłóknienia lub zwężenia naczyń. Dodatkowo, ze względu na ryzyko kumulacji i działań niepożądanych, lek jest przeciwwskazany u chorych z niewydolnością wątroby i nerek. W składzie preparatu znajdują się substancje pomocnicze, takie jak glicerol (80-240 mg) oraz etanol (42,5% v/v, 212,5-637,5 mg w dawce 0,5-1,5 ml), które również mogą mieć znaczenie kliniczne.
Stosowanie Dihydroergotaminum Filofarm jest bezwzględnie przeciwwskazane w ciąży i okresie karmienia piersią ze względu na ryzyko skurczu naczyń macicy i łożyska, co może prowadzić do niedotlenienia płodu oraz przedwczesnego porodu, a także przenikanie substancji czynnej do mleka matki i potencjalne działania niepożądane u niemowląt. Lek nie powinien być podawany pacjentom z posocznicą (sepsą), gdyż może nasilać zaburzenia mikrokrążenia i pogarszać perfuzję tkanek. Wskazane jest szczegółowe rozważenie przeciwwskazań przed zastosowaniem leku, zwłaszcza w kontekście chorób układu sercowo-naczyniowego, wątroby, nerek oraz stanu fizjologicznego pacjenta. Podsumowując, Dihydroergotaminum Filofarm wymaga ostrożności i jest przeciwwskazany w wielu stanach klinicznych ze względu na potencjalne ryzyko poważnych powikłań naczyniowych i ogólnoustrojowych.
alkaloid sporyszu, angina pectoris, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba Raynauda, choroby wątroby i nerek, ciąża i karmienie piersią, Dihydroergotaminum, dławica piersiowa, dławica Prinzmetala, nadwrażliwość, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, posocznica, zaburzenie mikrokrążenia, zakrzepowe zapalenie żył, zarostowe zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zwężenie naczyń krwionośnych, zwłóknienie
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Coffecorn forte 1 mg + 100 mg

Coffecorn forte, zawierający 1 mg ergotaminy winianu oraz 100 mg kofeiny bezwodnej w formie tabletek drażowanych, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ergotaminę, kofeinę lub substancje pomocnicze (m.in. sacharoza 179,925 mg/tabletkę, laktoza 33 mg/tabletkę, parahydroksybenzoesan metylu 0,00046 mg/tabletkę). Ze względu na działanie naczynioskurczowe ergotaminy, nie powinien być stosowany u chorych z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, chorobami naczyń obwodowych (np. choroba Raynauda, zarostowe zapalenie naczyń, zakrzepowe zapalenie żył, zaawansowana miażdżyca), niedotlenieniem mięśnia sercowego, przebytym zawałem serca oraz po zabiegach chirurgicznych na naczyniach. Ponadto, przeciwwskazania obejmują chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, choroby nerek i wątroby, posocznicę, jaskrę, ciążę i okres karmienia piersią ze względu na ryzyko toksyczności i działania niepożądane.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, chirurgia naczyniowa, choroba naczyń obwodowych, choroba nerek, choroba Raynauda, choroba wątroby, choroba wrzodowa żołądka, erytromycyna, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoenzym CYP3A, jaskra, karmienie piersią, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, kontrolowane nadciśnienie tętnicze, łagodna choroba wątroby, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek zwężający naczynia, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nelfinawir, niedotlenienie mięśnia sercowego, posocznica, ritonawir, winian ergotaminy, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie lękowe, zaburzenie rytmu serca, zakrzepowe zapalenie żył, zarostowe zapalenie naczyń, zawał serca
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Coffecorn mite 500 mcg + 25 mg

Lek Coffecorn mite, zawierający 500 µg winianu ergotaminy oraz 25 mg kofeiny bezwodnej w formie tabletek drażowanych, posiada liczne przeciwwskazania, które wykluczają jego stosowanie u pacjentów z nadwrażliwością na alkaloidy sporyszu, kofeinę oraz substancje pomocnicze takie jak sacharoza (134,98 mg), laktoza jednowodna (62,2 mg) i metyl parahydroksybenzoesan (E 218, 0,00035 mg). Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany u osób z niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, niedotlenieniem mięśnia sercowego, przebytym zawałem serca oraz chorobami naczyń obwodowych, w tym chorobą Raynauda, zarostowym zapaleniem naczyń, zakrzepowym zapaleniem żył i zaawansowaną miażdżycą. Ponadto, stosowanie leku jest niewskazane u pacjentów po zabiegach chirurgicznych na naczyniach, z chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, chorobami nerek i wątroby, a także w przypadku posocznicy, jaskry, ciąży i karmienia piersią ze względu na ryzyko poważnych powikłań i toksyczności.
alkaloid sporyszu, choroba naczyń obwodowych, choroba nerek, choroba Raynauda, choroba wątroby, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cytochrom P450, działanie naczynioskurczowe, działanie niepożądane, farmakoterapia, hepatotoksyczność, inhibitor izoenzymu CYP3A, jaskra, kofeina bezwodna, laktoza jednowodna, metyl parahydroksybenzoesan, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na winian ergotaminy, niedobór laktazy, niedotlenienie mięśnia sercowego, nietolerancja fruktozy, posocznica, sacharoza, sepsa, substancja pomocnicza, tabletka drażowana, winian ergotaminy, zakrzepowe zapalenie żył, zarostowe zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Chlorchinaldin H (30 mg + 10 mg)/g

Preparat Chlorchinaldin H w postaci maści zawiera chlorochinaldol (30 mg/g) oraz hydrokortyzon w postaci octanu (10 mg/g) i posiada liczne przeciwwskazania kliniczne. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze (lanolina, alkohol cetylowy), u dzieci poniżej 12 lat oraz w pierwszym trymestrze ciąży ze względu na ryzyko teratogenne. Dodatkowo, preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek, chorobą Buergera, a także w przypadku wirusowych, gruźliczych i kiłowych zmian skórnych, głębokich ran ropnych, dermatitis perioralis oraz zarostowego zapalenia naczyń, ze względu na ryzyko zaostrzenia infekcji, opóźnionego gojenia i maskowania objawów.
alkohol cetylowy, atrofia skóry, biegunka niebakteryjnego pochodzenia, chlorochinaldol, choroba Buergera, dermatitis perioralis, hydrokortyzon, kiłowa zmiana skórna, kliochinol, kortykosteroid, lanolina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, octan hydrokortyzonu, pierwszy trymestr ciąży, reakcja alergiczna, teleangiektazja, wirusowe zakażenie skóry, wtórna infekcja, wywiad alergiczny, zaburzenie troficzne, zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń, zapalenie skóry wokół ust, zarostowe zapalenie naczyń
Leksykon substancji czynnych
Ergotamina – Przeciwwskazania stosowania

Ergotamina, alkaloid sporyszu, wykazuje silne działanie agonistyczne na receptory serotoninowe oraz adrenergiczne, co przekłada się na jej naczynioskurczowe właściwości. Preparaty zawierające ergotaminę (Bellergot, Coffecorn forte, Coffecorn mite, Ergotaminum Filofarm) mają liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na ergotaminę lub inne alkaloidy sporyszu, a także na substancje pomocnicze, w tym atropinę i fenobarbital w preparacie Bellergot. Ergotamina jest przeciwwskazana u pacjentów z niekontrolowanym lub ciężkim nadciśnieniem tętniczym, chorobami naczyń obwodowych (np. choroba Raynauda, zakrzepowe zapalenie żył, miażdżyca), chorobą niedokrwienną serca, po zawale mięśnia sercowego, niewydolnością serca, a także po zabiegach naczyniowych. Dodatkowo, preparat Bellergot nie powinien być stosowany u pacjentów z niewydolnością oddechową, astmą, rozedmą płuc, chorobami wątroby i nerek, chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, niedrożnością przewodu pokarmowego oraz schorzeniami neurologicznymi i psychiatrycznymi, takimi jak porfiria, miastenia, choroba Parkinsona czy uzależnienia.
agonista receptora 5-HT1, alkaloid sporyszu, angioplastyka naczyń, antybiotyk makrolidowy, astma, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba Parkinsona, choroba Raynauda, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, działanie naczynioskurczowe, działanie teratogenne, inhibitor CYP3A, inhibitor odwrotnej transkryptazy, jaskra z wąskim kątem przesączania, kiłowe zapalenie tętnic, lek przeciwgrzybiczny azolowy, miastenia, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niedrożność dróg moczowych, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk śluzowaty, porfiria, posocznica, receptor adrenergiczny, receptor serotoninowy, rozedma płuc, sepsa, sumatryptan, winian ergotaminy, zakrzepowe zapalenie żył, zarostowe zapalenie naczyń, zawał mięśnia sercowego